Zapraszamy do wysłuchania kolejnych odcinków we wtorki o godz. 16:30. Reportaże do odsłuchania także w serwisach Spotify i YouTube.
„Tour de Pomorze”
Tajemnicze podróże, podejrzane kontakty i śledztwo sprzed stu lat. Jak działał kontrwywiad przed wiekiem?
Przeniesiemy się do lat 20. XX wieku. Polska umacnia swoją niepodległość, a służby próbują chronić młode państwo przed działalnością obcych wywiadów. Jak wyglądała w tamtym czasie obserwacja? Jak zdobywano informacje?
Prześledzimy to na podstawie historii Mikołaja Lubimowa. Były oficer armii rosyjskiej ukraińskiego pochodzenia często bywał na Pomorzu, by... sprzedawać obrazy. To wzbudziło podejrzenia policji. Znana jest dość dokładna relacja z obserwacji Lubimowa podczas jego podróży po naszym regionie. Z kim się spotykał? Gdzie bywał? Czy znaleziono dowody na jego współpracę z obcym wywiadem? M.in. o tym w kolejnym odcinku cyklu „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.
W fabularyzowanych fragmentach wystąpili: Tatiana Adonis, Marcin Kupczyk, Mariusz Kluszczyński, Bartek Nawrocki i Zdzisław Nawrat.
Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: Popołudnie z reportażem, 13 października 2026
Tajemnicze podróże, podejrzane kontakty i śledztwo sprzed stu lat. Jak działał kontrwywiad przed wiekiem? Reportaż Adriany Andrzejewskiej-Kuras
„Cień rewolucji nad Grudziądzem”
Grudziądz, lata 20. XX wieku. Ulotki, tajne spotkania, pseudonimy i ludzie, których obserwowała polska policja.
Co bolszewicy chcieli osiągnąć w tym mieście ? Kto zbierał informacje, kto organizował komunistyczne komórki i jak daleko sięgały ich kontakty?
W kolejnym odcinku cyklu „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie” zaglądamy za kulisy działalności bolszewickiej i komunistycznej, bo za wielkimi planami zawsze stali konkretni ludzie. Czasem wystarczała jedna ulotka, jedno spotkanie albo jeden człowiek, żeby uruchomić całą sieć.
Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Popołudnie z Reportażem”, 6 października 2026
„Drugi pion”
Służba Bezpieczeństwa to nie tylko inwigilacja opozycji czy Kościoła. Zaglądamy do mniej znanego obszaru jej działalności.
Pokazujemy, jak w Toruniu służby próbowały przenikać w struktury uczelni, zakładów przemysłowych i instytucji, obserwując naukowców, inżynierów, zagraniczne delegacje i osoby mające dostęp do wrażliwych informacji.
Jak chroniono technologie, dokumenty i obiekty wojskowe? Kogo obserwowano i jak budowano sieć informatorów? O tym w kolejnym odcinku cyklu „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.
Autor: Michał Zaręba
Emisja: Popołudnie z reportażem, 29 września 2026
„Kto wróg, a kto przyjaciel”
Ziemie pogranicza to zawsze arena różnych wpływów. Przenosimy się do Grudziądza lat 20. i 30. XX wieku w poszukiwaniu szpiegów.
Ten teren obfitował w ciekawe historie i niejednoznaczne postaci. Dookoła miasta potężne majątki mieli wpływowi Niemcy. Zdarzało się, że członkowie jednej rodziny mieli zupełnie inne podejście do Polski i Polaków. Czy Polacy przymykali oko na niektóre nielegalne procedery pewnego bogatego Niemca w zamian za dostęp do informacji? Czy w pierwszych dniach wojny doszło do prowokacji wywiadu, by podsycać nastroje antypolskie? M.in. o tym w kolejnym odcinku cyklu „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.
Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: Popołudnie z reportażem, 22 września 2026
„Szepty zza murów”
Szpiedzy decydowali o wygranej w wojnach od stuleci. Niebagatelne znaczenie mieli w XV wieku. Swoich informatorów posiadali zarówno Krzyżacy, jak i strona polska.
Przyjrzeliśmy się „Towarzystwu Jaszczurczemu”. Komu tak naprawdę byli wierni jego członkowie? Opowiedzieliśmy historię ojca i syna, którzy zdobyli zaufanie Krzyżaków, co umożliwiło przekazywanie cennych informacji stronie polskiej. Poznaliśmy kupców, duchownych, a nawet żebraków, którzy szpiegowali z lepszym lub gorszym skutkiem. Okazuje się także, że mając odpowiednią siatkę spiskowców i spryt można zdobyć miasto bez przelewu krwi. Taka historia zdarzyła się w 1457 roku w Chełmnie za sprawą krzyżackiego dowódcy Bernarda Szumborskiego.
Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: Popołudnie z Reportażem, 15 września 2026
„Lojalny cz. 2”
Wracamy do historii Lojalnego - człowieka, który przez lata marzył o pracy w wywiadzie. Został zwerbowany przez polskie służby, wyjechał do Wietnamu, a tam jego drogą zainteresowali się Amerykanie. Po powrocie do Polski zrobił coś, czego trudno się spodziewać - sam zadzwonił do Służby Bezpieczeństwa. Powiedział, że został pozyskany przez CIA. Dlaczego to zrobił? Czy chciał pozostać wierny wobec polskich służb, czy rozpoczął własną grę? I czy w ogóle wiedział jeszcze, komu może ufać? Odpowiedzi szukaliśmy w kontynuacji ostatniego odcinka serii „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.
Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Popołudnie z Reportażem”, 1 września 2026
„Lojalny”, cz. 1
Fascynowały go podróże, zagraniczne kontakty i możliwość zdobywania informacji. Najpierw współpracował z polską Służbą Bezpieczeństwa, później zainteresowała się nim CIA.
Przez lata był obserwowany przez kontrwywiad, a ostatecznie trafił do więzienia za pomoc japońskiemu wywiadowi. Kim naprawdę był człowiek, który przez dekady balansował na granicy między ambicją a zdradą? To historia „Lojalnego” bo tak nazywamy bohatera kolejnego odcinka serii „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”. To opowieść o człowieku, który chciał pracować w wywiadzie i być może zbyt dobrze odnalazł się w świecie, z którego nie potrafił już wyjść.
Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Popołudnie z Reportażem”, 25 sierpnia 2026
„Genialny matematyk”, cz.II
Nie każdy, kto pracuje dla wywiadu jest jak James Bond. Czasem najważniejsze informacje udaje się pozyskać dzięki pracy umysłu.
Najlepszym przykładem złamanie kodu Enigmy - maszyny szyfrującej, którą hitlerowskie Niemcy uważały za niemożliwą do rozkodowania. A jednak - genialny matematyk z Bydgoszczy, który współpracował z Biurem Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego, dokonał tego pod koniec 1932 roku. W pierwszej części reportażu "Genialny matematyk" można było usłyszeć jak Marian Rejewski z chłopca zainteresowanego matematyką stał się jednym z najważniejszych kryptologów w historii. W drugiej części odpowiemy na pytania jakie były dalsze losy jego i Enigmy. Co działo się z kryptologiem w czasie II wojny światowej? Co robił po jej zakończeniu? O tym w drugiej części reportażu pt. „Genialny matematyk” w ramach cyklu „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.
Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: „Popołudnie z Reportażem”, 18 sierpnia 2026
„Genialny matematyk”, cz.I
Praca w wywiadzie to nie tylko działania w terenie. Najcenniejsze informacje nie zawsze pochodzą od dobrze zorganizowanej sieci informatorów i agentów.
Niektóre udaje się pozyskać zza biurka, dzięki genialnym umysłom. Tak było z Marianem Rejewskim, który w 1932 roku złamał szyfr „Enigmy”. Była to najważniejsza maszyna szyfrująca, używana przez hitlerowskie Niemcy. Matematyk z Bydgoszczy współpracował z kryptologami „Biura Szyfrów” - Henrykiem Zygalskim i Jerzym Różyckim. Jak z zainteresowanego matematyka młodzieńca stał się jednym z najważniejszych kryptologów w historii? O tym w pierwszej części reportażu pt. „Genialny matematyk” w ramach cyklu „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.
Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: „Popołudnie z Reportażem”, 11 sierpnia 2026
„Na celowniku mocarstw - cz. II"
Zostajemy w realiach zimnej wojny, kiedy w latach 60. XX wieku Kujawy i Pomorze stały się areną cichej rywalizacji wywiadów. Opowiemy o kulisach zatrzymań zachodnich attaché wojskowych w Bydgoszczy i Grudziądzu oraz pokażemy, jak wyglądała niewidzialna wojna służb po obu stronach żelaznej kurtyny. O tym w drugiej części historii pt. „Na celowniku mocarstw”, w ramach cyklu pt. „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.
Autor: Michał Zaręba
Emisja: Popołudnie z Reportażem, 4 sierpnia 2026
