Teleskop Nancy Roman - kosmiczny przyrząd do zadań specjalnych
Wielkością przypomina teleskop Hubble’a, ale jest w stanie obserwować sto razy większy kawałek nieba. Dzięki temu będzie mógł się zmierzyć z największymi zagadkami Wszechświata.
Kosmiczny teleskop Nancy Grace Roman rozpoczyna swoją misję. Ten niezwykły instrument pomoże nam zgłębić tajemnice ciemnej materii i ciemnej energii, odkryje tysiące nowych planet pozasłonecznych i przybliży nas do odnalezienia „drugiej Ziemi”. O niezwykłych możliwościach tego przyrządu opowiedzą dr hab. Radosław Poleski i dr hab. Przemysław Mróz z Obserwatorium Astronomicznego UW - polscy naukowcy, którzy brali udział w przygotowaniu jego misji.
Autor: Bogumił Radajewski
Emisja: Sekcja badawcza, 28 września 2026
„Roboty na medal”
Rekord świata Usaina Bolta pobity przez... robota. Humanoidalne maszyny potrafią coraz więcej i coraz bardziej przypominają ludzi. Jak się okazuje mogą nas nawet prześcignąć.
Wynik uzyskany podczas igrzysk robotów w Pekinie ma znaczenie, które wykracza poza sportową rywalizację. Maszyny przypominające człowieka nie tylko startują na bieżni, ale pojawiają się już na przykład w pierwszych fabrykach. Czy to początek ery robotów? Jakie możliwości mają takie maszyny? Czy i w jakich dziedzinach mogą nas zastąpić? Na te pytania odpowiedział dr inż. Krzysztof Nowicki z Politechniki Bydgoskiej.
Autor: Bogumił Radajewski
Emisja: „Sekcja badawcza”, 21 września 2026
„Na tropie ciemnej materii”
To może być wstęp do rozwiązania jednej z największych zagadek współczesnej nauki. Amerykański eksperyment LUX-ZEPLIN zarejestrował zagadkowy sygnał, który potencjalnie mógłby pochodzić od ciemnej materii - brakującego, niewidocznego składnika Wszechświata.
Co właściwie zarejestrował amerykański detektor? Czy faktycznie może to być ślad nieznanych cząstek tworzących niewidoczną, ale wszechobecną ciemną materię? Jakie znaczenie mogłoby mieć takie odkrycie? Na te pytania odpowie profesor Piotr Wcisło z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika - lider zespołu, który prowadził w Toruniu własne poszukiwania ciemnej materii z wykorzystaniem zegarów atomowych.
Autor: Bogumił Radajewski
Emisja: „Sekcja badawcza”, 14 września 2026
„Tajemnice księżyców Jowisza i misja JUICE”
Io, Europa, Ganimedes i Kallisto - cztery księżyce okrążające Jowisza, największą planetę Układu Słonecznego. Po raz pierwszy dostrzegł je Galileusz. Ale wkrótce będziemy mogli im się przyjrzeć tak dokładnie, jak nigdy dotąd.
W stronę księżyców Jowisza zmierza sonda JUICE. Europejska misja lada moment zbliży się do Ziemi, by nabrać prędkości przed tą daleką wyprawą. To doskonały moment, aby porozmawiać z jej twórcami. Jakie tajemnice kryją się w miniaturowym systemie planetarnym - jak nazywany jest Jowisz i jego księżyce? O tym opowiadają polscy naukowcy, którzy pomogli wysłać w ich stronę sondę JUICE.
Autor: Bogumił Radajewski
Emisja: „Sekcja badawcza”, 7 września 2026