Najciekawsze badania i najważniejsze odkrycia. Intrygujące pytania i odważne hipotezy. Wynalazki oraz technologie, które zmieniają naszą rzeczywistość.
Wyprawa po kawałek marsjańskiego księżyca
Sztuczna inteligencja coraz częściej wymyka się spod kontroli. Agenty AI łamią bariery testowych środowisk i przeprowadzają nieautoryzowane ataki na systemy informatyczne.
Liderzy firm zajmujących się rozwojem sztucznej inteligencji ogłaszają z kolei apele o spowolnienie i większa kontrolę nad postępami tej technologii. Czy to wstęp do buntu maszyn? Jakie zrozumieć rozwijające się w zawrotnym tempie możliwości sztucznej inteligencji? Jakie wiążą się z tym zagrożenia, a jakie szanse? Na te pytania odpowie profesor Dariusz Mikołajewski, z Katedry Systemów Inteligentnych i Teleinformatyki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.
Autor: Bogumił Radajewski
Emisja: „Sekcja badawcza”, 2 listopada 2026
Wyprawa po kawałek marsjańskiego księżyca
Japońska sonda MMX rozpoczęła podróż w kierunku Fobosa - jednego z dwóch naturalnych satelitów Czerwonej Planety. Sonda ma przywieźć na Ziemię próbki jego powierzchni.
Naukowcy liczą, że pomoże to wyjaśnić skąd wzięły się dwa niewielkie marsjańskie księżyce. Czego jeszcze dowiadujemy się dzięki takim próbkom przywiezionym z kosmosu? Jaką rolę odegrały one w badaniach Księżyca i planetoid? I czy tego rodzaju wyprawy mogą stanowić wstęp do górnictwa kosmicznego - czyli regularnego wydobywania surowców poza Ziemią? Odpowiedzi udzielił dr Jakub Ciążela z Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk.
Autor: Bogumił Radajewski
Emisja: „Sekcja badawcza”, 26 października 2026
Nawigacja satelitarna. Na tropie zakłóceń
Na północy Polski coraz częściej pojawiają się zakłócenia nawigacji satelitarnej. Telefon potrafi pokazać, że jesteśmy na morzu, choć jedziemy ulicą.
Problemy dotyczą także ruchu morskiego i lotniczego, a skutki mogą sięgać znacznie dalej niż błędna pozycja na mapie. Jak działa nawigacja satelitarna, dlaczego można ją zakłócić i jak szuka się źródła takich zakłóceń? Wyjaśni profesor Mariusz Figurski z Instytutu Łączności – Państwowego Instytutu Badawczego.
Autor: Bogumił Radajewski
Emisja: „Sekcja badawcza”, 19 października 2026
Nagrody Nobla 2026. Naukowe przełomy i niespodzianki
Od tajemnic ludzkiego mózgu po zdumiewające cząstki prosto z kosmosu. Oto odkrycia uhonorowane w 2026 roku Nagrodami Nobla.
Komitet noblowski w tym roku zaskakiwał niemal w każdej dziedzinie. Do kogo trafiły nagrody przyznane w naukach ścisłych? Na czym polegały przełomowe odkrycia, które doceniono? Kim są badacze, który zostali laureatami? Odpowiedzi w specjalnym odcinku „Sekcji badawczej”.
Autor: Bogumił Radajewski
Emisja: „Sekcja badawcza”, 12 października 2026
Szczepionka na czerniaka. Szansa na przełom w walce z rakiem
To może być prawdziwy przełom w walce z rakiem. Szczepionka na czerniaka pomyślnie przeszła pierwsze testy kliniczne.
Nowy preparat opiera się na technologii mRNA - tej samej, która otworzyła drogę do szczepień przeciwko COVID-19. Szczepionka przeciw czerniakowi jest przygotowywana indywidualnie dla każdego pacjenta. Uczy układ odpornościowy, jak niszczyć niepożądane komórki. Jakie znaczenie może mieć to odkrycie? Czy podobne szczepionki mogą chronić także przed innymi nowotworami? I jak długa okaże się droga od obiecującego pomysłu do powszechnie dostępnej terapii? Na te pytania odpowiedziała profesor Sylwia Kołtan z Collegium Medicum UMK, konsultant krajowy w dziedzinie immunologii klinicznej.
Autor: Bogumił Radajewski
Emisja: „Sekcja badawcza”, 5 października 2026