W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie

Grafika: ilustracyjna/TheDigitalArtist/pixabay.com

Byli sprytni, wyrafinowani, skłonni do ryzyka, choć czasem gubiły ich słabości. Bywali zawodowcami, czasem kupcami, urzędnikami, księżmi, a nawet... żebrakami. Często działali dla idei, choć czasem najważniejsze były pieniądze. Na przykład Krzyżacy wydawali na nich dziesiątki ton srebra. Mowa o szpiegach, którzy od wieków wpływali na bieg zdarzeń. Niektórym udawało się nie wpaść przez całe życie, inni nie uniknęli najwyższej kary.

Kim byli, w jaki sposób działali, czy odcisnęli piętno na historii naszego regionu? Odpowiedzi na te pytania szukać będziemy w nowej serii dokumentalnej Adriany Andrzejewskiej - Kuras i Michała Zaręby pt. "W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie". Przez sześć tygodni, w „Popołudniu z Reportażem”, zaglądać będziemy za kulisy działań wywiadowczych.

Zapraszamy do wysłuchania kolejnych odcinków we wtorki o godz. 16:30. Reportaże do odsłuchania także w serwisach Spotify i YouTube.

„Lojalny”, cz. 1

2026-08-24

Fascynowały go podróże, zagraniczne kontakty i możliwość zdobywania informacji. Najpierw współpracował z polską Służbą Bezpieczeństwa, później zainteresowała się nim CIA.

Przez lata był obserwowany przez kontrwywiad, a ostatecznie trafił do więzienia za pomoc japońskiemu wywiadowi. Kim naprawdę był człowiek, który przez dekady balansował na granicy między ambicją a zdradą? To historia „Lojalnego” bo tak nazywamy bohatera kolejnego odcinka serii „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”. To opowieść o człowieku, który chciał pracować w wywiadzie i być może zbyt dobrze odnalazł się w świecie, z którego nie potrafił już wyjść.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Popołudnie z Reportażem”, 25 sierpnia 2026

„Genialny matematyk”, cz.II

2026-08-17

Nie każdy, kto pracuje dla wywiadu jest jak James Bond. Czasem najważniejsze informacje udaje się pozyskać dzięki pracy umysłu.

Najlepszym przykładem złamanie kodu Enigmy - maszyny szyfrującej, którą hitlerowskie Niemcy uważały za niemożliwą do rozkodowania. A jednak - genialny matematyk z Bydgoszczy, który współpracował z Biurem Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego, dokonał tego pod koniec 1932 roku. W pierwszej części reportażu "Genialny matematyk" można było usłyszeć jak Marian Rejewski z chłopca zainteresowanego matematyką stał się jednym z najważniejszych kryptologów w historii. W drugiej części odpowiemy na pytania jakie były dalsze losy jego i Enigmy. Co działo się z kryptologiem w czasie II wojny światowej? Co robił po jej zakończeniu? O tym w drugiej części reportażu pt. „Genialny matematyk” w ramach cyklu „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.

Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: „Popołudnie z Reportażem”, 18 sierpnia 2026

Nie każdy, kto pracuje dla wywiadu jest jak James Bond. Czasem najważniejsze informacje udaje się pozyskać dzięki pracy umysłu. Reportaż Adriany Andrzejewskiej-Kuras

„Genialny matematyk”, cz.I

2026-08-10

Praca w wywiadzie to nie tylko działania w terenie. Najcenniejsze informacje nie zawsze pochodzą od dobrze zorganizowanej sieci informatorów i agentów.

Niektóre udaje się pozyskać zza biurka, dzięki genialnym umysłom. Tak było z Marianem Rejewskim, który w 1932 roku złamał szyfr „Enigmy”. Była to najważniejsza maszyna szyfrująca, używana przez hitlerowskie Niemcy. Matematyk z Bydgoszczy współpracował z kryptologami „Biura Szyfrów” - Henrykiem Zygalskim i Jerzym Różyckim. Jak z zainteresowanego matematyka młodzieńca stał się jednym z najważniejszych kryptologów w historii? O tym w pierwszej części reportażu pt. „Genialny matematyk” w ramach cyklu „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.

Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: „Popołudnie z Reportażem”, 11 sierpnia 2026

Praca w wywiadzie to nie tylko działania w terenie. Najcenniejsze informacje nie zawsze pochodzą od dobrze zorganizowanej sieci informatorów i agentów. Reportaż Adriany Andrzejewskiej-Kuras

„Na celowniku mocarstw - cz. II"

2026-08-03

Czy 10-letni chłopiec mógł pokrzyżować plany zachodnich służb specjalnych? Historia Jerzego Miękiszaka pokazuje, że czasem o losach tajnej operacji decydował zwykły przypadek.

Zostajemy w realiach zimnej wojny, kiedy w latach 60. XX wieku Kujawy i Pomorze stały się areną cichej rywalizacji wywiadów. Opowiemy o kulisach zatrzymań zachodnich attaché wojskowych w Bydgoszczy i Grudziądzu oraz pokażemy, jak wyglądała niewidzialna wojna służb po obu stronach żelaznej kurtyny. O tym w drugiej części historii pt. „Na celowniku mocarstw”, w ramach cyklu pt. „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: Popołudnie z Reportażem, 4 sierpnia 2026

„Na celowniku mocarstw - cz. I"

2026-07-27

Zimna wojna to nie tylko rakiety, czołgi i groźba konfliktu nuklearnego. To przede wszystkim niewidzialna walka wywiadów.

W tym odcinku przeniesiemy się do lat 60., kiedy Kujawy i Pomorze stały się areną tajnej rozgrywki pomiędzy zachodnimi służbami specjalnymi a polskim kontrwywiadem. Dlaczego Toruń, Bydgoszcz Grudziądz i Włocławek znalazły się w centrum zainteresowania wywiadów? Jak ówczesne służby próbowały rozpracować obce siatki agenturalne? W ramach serii „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie", opowiadamy o tym w najnowszym odcinku pt. „Na celowniku mocarstw".

Autor: Michał Zaręba
Emisja: Popołudnie z Reportażem, 28 lipca 2026

Zimna wojna to nie tylko rakiety, czołgi i groźba konfliktu nuklearnego. To przede wszystkim niewidzialna walka wywiadów. Reportaż Michała Zaręby

„Misja Jadwigi”

2026-07-20

Czy zwykła praca w niemieckiej restauracji w Toruniu, mogła stać się przykrywką do walki z okupantem? Czy młoda kobieta, każdego dnia obsługująca niemieckich żołnierzy i urzędników, mogła jednocześnie służyć polskiemu podziemiu?

Klara Jeziorska każdego dnia ryzykowała życie, przenosząc tajne meldunki i działając w konspiracji. Jej odwaga, opanowanie i poświęcenie sprawiły, że stała się jedną z cichych bohaterek walki o wolną Polskę.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: Popołudnie z Reportażem, 21 lipca 2026

„Polska Mata Hari”

2026-07-13

Była młodą, piękną tancerką kabaretową, która potrafiła wykorzystać swój urok. W XX-leciu międzywojennym uwodziła kawalerzystów, oficerów i handlowców.

Pochodząca z Litwy Helena Groniewiczówna działała także w naszym regionie. Pod różnymi nazwiskami pojawiała się w Bydgoszczy, Toruniu i Grudziądzu. Przez sześć lat dostarczała cenne informacje bolszewikom. W cyklu pt. „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”, przedstawimy historię polskiej Maty Hari.

Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: Popołudnie z Reportażem, 14 lipca 2026

Była młodą, piękną tancerką kabaretową, która potrafiła wykorzystać swój urok. W XX-leciu międzywojennym uwodziła kawalerzystów, oficerów i handlowców. Reportaż Adriany Andrzejewskiej-Kuras

„Wózek pełen tajemnic”

2026-07-07

Nie nosiła broni na pierwszej linii frontu, ale każdego dnia ryzykowała życie.

Pracując w niemieckiej administracji okupacyjnej, wykradała tajne informacje, przemycała lekarstwa i pomagała jeńcom wojennym oraz polskim rodzinom. Kim była Wilhelmina Kaczmarek, kobieta o pseudonimie „Stefania” ?

O niezwykłej odwadze, konspiracji i cichej walce z okupantem w czasie II wojny światowej - usłyszymy w nowym odcinku serii „W cieniu, czyli Radiowe kroniki szpiegowskie", do którego wysłuchania zaprasza Michał Zaręba.

Nie nosiła broni na pierwszej linii frontu, ale każdego dnia ryzykowała życie. Reportaż Michała Zaręby

„Zdrajcy”

2026-06-29

Byli bohaterami jednej z najgłośniejszych przedwojennych spraw szpiegowskich w Polsce. Za zdradę Polski zapłacili życiem.

Porucznicy Paweł Piontek i Kazimierz Urbaniak służyli w 1. Batalionie Strzelców w Chojnicach. W 1925 roku zostali zwerbowani przez Abwehrę. Dwa lata później zostali skazani na śmierć za zdradę tajemnic wojskowych na rzecz niemieckiego wywiadu. Sprawa przed toruńskim sądem rozegrała się w błyskawicznym tempie. Tłumy gapiów tłoczyły się przed budynkiem przy ul. Świętego Jakuba. Historią poruczników gazety żyły jeszcze przez wiele tygodni. Ta opowieść w kolejnym odcinku z serii „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.

Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: Popołudnie z Reportażem, 30 czerwca 2026

Byli bohaterami jednej z najgłośniejszych przedwojennych spraw szpiegowskich w Polsce. Za zdradę Polski zapłacili życiem. Reportaż Adriany Andrzejewskiej-Kuras

„Cienka granica”

2026-06-22

To opowieść o szpiegach, tajnych dokumentach i cienkiej granicy między lojalnością a zdradą.

Był polskim oficerem, który cieszył się zaufaniem przełożonych. Do tego stopnia, że powierzono mu kierowanie placówką wywiadowczą w Berlinie. Co zaważyło, że Józef Gryf-Czajkowski stał się agentem, pracującym dla Niemców? Jak wpadł? Jaką karę poniósł? O tym w reportażu pt. „Cienka granica” Adriany Andrzejewskiej-Kuras, w ramach cyklu pt. „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.

Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: Popołudnie z Reportażem, 23 czerwca 2026

To opowieść o szpiegach, tajnych dokumentach i cienkiej granicy między lojalnością a zdradą. Reportaż Adriany Andrzejewskiej-Kuras

Szpiedzy... sprytni, wyrafinowani, skłonni do ryzyka!
Od wieków wpływali na bieg zdarzeń.

Kim byli, w jaki sposób działali?
Czy odcisnęli piętno na historii naszego regionu?

Jeśli lubisz szpiegowskie historie,
bądź z nami we wtorki od godz. 16:30

Zapraszają...

Adriana Andrzejewska-Kuras

i Michał Zaręba.

W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie

Michał Zaręba i Adriana Andrzejewska-Kuras. Grafika: Tomasz Bielicki/PR PiK

„Radiowe Kroniki Szpiegowskie” w serwisie YouTube

AKTUALNOŚCI RSS PODCAST AUDIO