28 kwietnia 2025

2025-04-28

Pałac rodziny Seydów w Radzimiu. Fot. Żaneta Walentyn/PR PiK

Losy rodziny Seydów z Radzimia to w mikroświecie polskiego ziemiaństwa u progu drugiej wojny światowej symbol tradycji patriotycznych z jednej strony i symbol zguby z drugiej. Senior rodu Zygmunt, poseł na Sejm, Wicemarszałek, przedstawiciel Polski w rozmowach traktatowych (Traktat Wersalski) związanych z wycofaniem wojsk niemieckich z terenów Drugiej Rzeczpospolitej, gorący zwolennik polonizacji śląskiego górnictwa, wraz z żoną Stefanią zakupili majątek w Radzimiu niedaleko Kamienia Krajeńskiego. Po kilku latach zmarł z powodu błędu lekarskiego, a w majątku pozostała żona z synami. We wrześniu 1939 roku w ich pałacu Niemcy urządzili katownię dla polskich patriotów. Stefania Seyda wraz z jednym z synów tam właśnie zginęła. Drugi syn Tadeusz był żołnierzem AK i zginął w 1943 roku. Jedyny ślad tej rodziny to pałac w Radzimiu. Zabite deskami okna i drzwi z nakazu konserwatora, to widomy znak upadku jeszcze jednej rodziny polskich patriotów, którym nie dane było dożyć końca wojny. O tym w reportażu pt. „Zabite deskami”, do którego wysłuchania zaprasza Żaneta Walentyn.

Polskie Radio PiK – 28 kwietnia 2025, reportaż pt. „Zabite deskami”

Zobacz także

„Misja z nurtem - wciąż trwa”

Jacek Pałubicki, prawnik z Rumi, zakończył swoją niezwykłą wyprawę wpław przez Wisłę. Pokonał 942 kilometry, a w połowie sierpnia dopłynął do Gdańska… Czytaj dalej »

„Ojczyzna”

To nasza ojczyzna – mówią o naszym kraju Polacy mieszkający na Litwie. Niedawno grupa młodych ludzi odwiedziła nasz region. Na Litwie żyje ponad 180… Czytaj dalej »

„Kto wróg, a kto przyjaciel”

Z iemie pogranicza to zawsze arena różnych wpływów. Przenosimy się do Grudziądza lat 20. i 30. XX wieku w poszukiwaniu szpiegów. Ten teren obfitował… Czytaj dalej »

„Oflag 64 – wielka ucieczka”

Maska gazowa i beczka na szambo, sfermentowane rodzynki i udawana libacja, tunel drążony z latryny i tysiące zdjęć robionych w ciemni pod podłogą. Opowieść… Czytaj dalej »

„Pachnące kosztele”

Jabłko zebrane własnoręcznie z sadu takiego, jak u dziadka przed laty? A może śliwka właśnie zebrana, pachnąca sadem i słońcem zamiast półką marketową?… Czytaj dalej »

„Słowo i obraz”

„Malarstwo uspokaja, a poezja pozwala wyrzucić z siebie emocje” - mówi Maria Domarecka z Torunia. Choć z wykształcenia jest ekonomistką, artystyczna dusza… Czytaj dalej »

„Szepty zza murów”

Szpiedzy decydowali o wygranej w wojnach od stuleci. Niebagatelne znaczenie mieli w XV wieku. Swoich informatorów posiadali zarówno Krzyżacy, jak i strona… Czytaj dalej »

„Zbrodnia po sąsiedzku”

Niewyobrażalne bestialstwo. Mordowanie wymyślonych wrogów. Bezlitosne traktowanie kobiet i dzieci, także osób chorych i starszych. Katów było wielu… Czytaj dalej »

„Człowiek historia” (powtórka)

„German odebrał mi dom, ale wróci jeszcze sprawiedliwość” - pisał w 1940 roku powstaniec wielkopolski Lucjan Małecki. Kilka dni temu Instytut Pamięci… Czytaj dalej »

„Bunt” (powtórka)

Było o krok od tragedii. O tej sprawie mówiła cała Polska. We wrześniu 1981 roku z bydgoskiego aresztu uciekło 188 osadzonych. Wszystko zaczęło się… Czytaj dalej »