Rozpoczęły się obchody 75. rocznicy lądowania aliantów w Normandii

Premier Mateusz Morawiecki (2P) i premier Czech Andrej Babis (2L) podczas obchodów upamiętniających 75. rocznicę lądowania sił sprzymierzonych w Normandii. Fot. PAP/Radek Pietruszka

Premier Mateusz Morawiecki przybył w środę rano do Wielkiej Brytanii. W planach wizyty jest spotkanie z brytyjską premier Theresą May oraz udział w uroczystych obchodach 75. rocznicy lądowania aliantów w Normandii.

W uroczystości, która odbędzie się w angielskim Portsmouth weźmie udział brytyjska królowa Elżbieta II oraz przedstawiciele 15 państw, w tym przebywający z wizytą państwową w Wielkiej Brytanii prezydent USA Donald Trump, prezydent Francji Emmanuel Macron i premier Kanady Justin Trudeau.

Wśród gości honorowych będzie także m.in. następca brytyjskiego tronu książę Walii Karol oraz - symbolicznie - kanclerz Niemiec Angela Merkel. To największe zgromadzenie światowych liderów na terenie Wielkiej Brytanii od igrzysk olimpijskich w Londynie w 2012 roku.

Polskę podczas uroczystości reprezentować będzie premier Morawiecki, który w trakcie wizyty odbędzie krótkie spotkanie dwustronne z premier May.

Przygotowane i transmitowane przez BBC wydarzenie rozpocznie się od przypomnienia inwazji nazistowskich Niemiec na Polskę. Następnie zostanie przedstawiona historia drugiej wojny światowej i tego, jak sojusznicy przygotowali plan odzyskania wolności na Starym Kontynencie.

Uczestnicy zobaczą m.in. nagrania archiwalne, w tym słynne przemówienie ówczesnego brytyjskiego premiera Winstona Churchilla, usłyszą opowieści weteranów, a także będą mieli okazję wysłuchać 90-osobowego chóru i 70-osobowej orkiestry.

Na zakończenie obchodów zabrzmią salwy honorowe, a nad zgromadzonymi przeleci 25 samolotów Królewskich Sił Powietrznych (RAF), w tym legendarne myśliwce Spitfire i Hurricane oraz współczesne Typhoon FGR4; pokaz zamknie formacja akrobatyczna RAF Red Arrows.

Po uroczystościach przywódcy mają wziąć udział w prywatnym spotkaniu z weteranami drugiej wojny światowej oraz w lunchu roboczym poświęconym przyszłości współpracy międzynarodowej w zakresie polityki bezpieczeństwa i obronności.

Wieczorem z Portsmouth do Normandii wyruszy statek MV Boudicca, na którego pokładzie znajdzie się około 300 weteranów (wszyscy powyżej 90. roku życia), którzy walczyli w drugiej wojny światowej; powtórzą oni w ten sposób trasę, którą przebyli w 1944 roku. Podczas wpływania na wody cieśniny Solent towarzyszyć im będzie eskorta brytyjskiej marynarki wojennej, której marynarze będą salutować na pożegnanie wypływającym bohaterom walki o wolność.

Na czwartek zaplanowane są dalsze obchody we Francji, w których swój udział potwierdzili, oprócz gospodarza prezydenta Macrona, m.in. premier May i prezydent Trump.

W momencie lądowania w Normandii w ramach Królewskich Sił Powietrznych służyło 12 polskich dywizjonów, z których jedenaście bezpośrednio uczestniczyło w operacjach związanych z D-Day. Wsparcie zapewniały także trzy obsługiwane przez Polaków okręty wojenne, które zostały udostępnione przez Brytyjczyków polskiej marynarce wojennej. Na lądzie istotną rolę odegrała także m.in. 1. Dywizja Pancerna dowodzona przez generała Stanisława Maczka, która później wyzwoliła Holandię.

Z Londynu Jakub Krupa, Rafał Białkowski (PAP)