Prezydent Polski i gubernator Kanady m.in. o zacieśnianiu współpracy

Zacieśnianie współpracy, Polonia w Kanadzie oraz kwestia Ukrainy - to główne tematy czwartkowej rozmowy prezydenta Bronisława Komorowskiego z gubernatorem generalnym Kanady Davidem Johnstonem. Komorowski wyraził solidarność po atakach na żołnierzy w Ottawie i w Montrealu.

W czwartek po południu z gubernatorem Kanady spotkał się marszałek Sejmu Radosław Sikorski.

Prezydent Bronisław Komorowski podkreślił na czwartkowej konferencji prasowej po spotkaniu z Johnstonem, że to pierwsza oficjalna wizyta gubernatora generalnego Kanady w Polsce; dodał, że wcześniej odbyła się wizyta nieoficjalna. "Traktuję to jako zapowiedź bardzo oczekiwanego i pożądanego przez Polskę zacieśnienia współpracy między naszymi krajami we wszystkich obszarach - politycznym, także ekonomicznym" - powiedział.

Komorowski poinformował, że rozmowa z Johnstonem dotyczyła kilku obszarów, w których współpraca polsko-kanadyjska już jest intensywna i przynosi dobre owoce. "Chcę podkreślić wdzięczność Polski z tytułu obecności żołnierzy kanadyjskich na terenie państwa polskiego w ramach ćwiczeń NATO-wskich, które są jedną z form odpowiedzi Sojuszu Północnoatlantyckiego na wzrost zagrożenia całej flanki wschodniej Sojuszu ze względu na agresję Rosji na Ukrainę" - powiedział prezydent.

"Dziękuję za tę obecność, dziękuję również za daleko idący wspólny punkt widzenia Polski i Kanady, który dał o sobie znać w czasie rozmów i decyzji na szczycie NATO w Newport. To również traktujemy jako szansę i możliwość zacieśnienia współpracy w tym newralgicznym, ważnym obszarze, jaki stanowią kwestie obronności" - zaznaczył Komorowski.

Jak mówił, podczas rozmowy obie strony podkreślały, że są bardzo dobre fundamenty współpracy polsko-kanadyjskiej, związane m.in. z obecnością licznej grupy emigrantów z Polski i osób pochodzenia polskiego w Kanadzie. Komorowski podkreślił w tym kontekście, że szczególnie aktywny jest Kongres Polaków w Kanadzie.

"Wiążę ogromne nadzieje, że polska emigracja w Kanadzie będzie tą tkanką ułatwiającą współpracę polsko-kanadyjską w wielu obszarach, m.in. w obszarze, na którym nam szczególnie zależy, jakim jest innowacyjność i przepływ doświadczeń, wiedzy naukowej i technicznej, bo tędy wiedzie droga do zwiększenia konkurencyjności naszych gospodarek wobec reszty świata" - powiedział Komorowski.

"Również z największym zainteresowaniem odnotowuję pewną specyficzną bliskość polsko-kanadyjską związaną z faktem, że my mamy bardzo ważnego dla nas sąsiada ukraińskiego, a Kanada ma bardzo liczną diasporę ukraińską, co powoduje, że jesteśmy krajami i społeczeństwami w sposób szczególny wrażliwymi na los Ukrainy" - powiedział prezydent.

Według Komorowskiego powoduje to lepsze zrozumienie dla wagi utrzymania niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, a także jej prozachodniego kursu wyrażającego się w planowanych w tym kraju głębokich reformach systemowych. "To wspólne spojrzenie polsko-kanadyjskie na Ukrainę ma swoje źródło w licznej diasporze ukraińskiej w Kanadzie i sąsiedztwie polsko-ukraińskim, to jest także zobowiązujące do wspierania Ukrainy, zachęcania do głębokich reform systemowych, bo tylko one są w stanie realnie zabezpieczyć niepodległość ukraińską i dążenie Ukrainy do znalezienia się w świecie Zachodu" - mówił prezydent.

Zdaniem Komorowskiego, obszarów współpracy polsko-kanadyjskiej jest wiele. "(To) m.in. także zwiększana obecność polskiego kapitału w Kanadzie, to jedna z największych inwestycji polskich poza granicami kraju KGHM-u. Jestem przekonany, że za tym mogą pójść inne, głębsze formy współpracy polsko-kanadyjskiej, zarówno w obszarze gospodarki kanadyjskiej, jak i polskiej" - powiedział prezydent.

Także Johnston wspomniał, że największą inwestycją polską w Kanadzie - która wyniosła 3 mld dolarów - było kupno kopalni w Sudbury. W 2012 roku polski kombinat KGHM Polska Miedź S.A. zakupił od firmy Quadra kopalnię miedzi w Sudbury.

"1,7 mld euro to wartość naszych wzajemnych obrotów, przy czym działaliśmy w różnych dziedzinach, takich jak: zrównoważona technologia, poszukiwanie gazu łupkowego, energetyka i przemysł lotniczy" - podkreślił gubernator.

Zdaniem Johnstona, pierwsza oficjalna wizyta w Polsce gubernatora Kanady to historyczny moment, jak również "otwarcie nowego rozdziału w relacjach między naszymi dwoma krajami". "Przez ostatnie 45 minut okazało się, jak bliskie są powiązania między Polakami i Kanadyjczykami" - zaznaczył. Dodał także: "Teraz widzimy nowe kierunki rozwoju, wyzwania XXI wieku, ale w oparciu o nasze wspólne wartości i relacje między naszymi narodami i obywatelami, będziemy w stanie odważnie (je) zgłębiać".

Wskazywał, że prawie milion Kanadyjczyków polskiego pochodzenia pracuje i żyje w Kanadzie, dając olbrzymi wkład nie tylko w świat wiedzy, lecz również m.in. sportu i sztuki. "Polska jest bardzo atrakcyjnym partnerem dla Kanady i vice versa, razem możemy zbadać nowe możliwości eksportowe" - podkreślił.

"Dowiedzieliśmy się również, że ojciec prezydenta był wizytującym profesorem na uniwersytecie w Toronto we wczesnych latach 70. Byłem wtedy młodym profesorem prawa na uniwersytecie, prawdopodobnie minęliśmy się gdzieś na kampusie z pańskim ojcem" - powiedział Johnston, zwracając się do Komorowskiego.

Jak mówił, Polska i Kanada mają długą historię współpracy, "często w trakcie bardzo trudnych czasów". Polacy razem walczyli w II wojnie, Kanada ocaliła skarby Wawelu, jak również wspomagała Polskę w latach zimnej wojny" - zaznaczył gubernator.

Prezydent Bronisław Komorowski złożył kondolencje gubernatorowi generalnemu Kanady w związku z ostatnimi atakami w dwóch kanadyjskich miastach. W środę doszło do strzelaniny w parlamencie w Ottawie, uzbrojony mężczyzna zastrzelił żołnierza. Premier Kanady Stephen Harper, który był w trakcie strzelaniny w budynku parlamentu, po ataku wygłosił orędzie podkreślając, że "Kanada nie da się zastraszyć". Zapowiedział też kontynuację walki z międzynarodowym terroryzmem.

Johnston, odnosząc się do ataku na żołnierza w Ottawie, mówił: "Dla wszystkich Kanadyjczyków akty przemocy w naszej stolicy były bardzo szokujące i zasmucające". Gubernator podkreślił, że wraz ze swoją żoną przekazuje wyrazy współczucia rodzinie zabitego w środę kanadyjskiego żołnierza - 24-letniego kaprala Nathana Cirillo oraz wszystkim rannym. "Chciałem podziękować ratownikom, którzy działali z takim profesjonalizmem. Ich odwaga w takim momencie jest wielkim komfortem i inspiracją dla nas wszystkich" - podkreślił. "Jest prowadzone śledztwo dotyczące wczorajszych ataków. (...) Nasz kraj będzie działać stanowczo i w zgodzie z nam drogimi wartościami" - powiedział.

Wcześniej, w poniedziałek w Montrealu zginął żołnierz staranowany samochodem przez mężczyznę, który interesował się radykalną wykładnią islamu. W ataku domniemanego islamisty rany odnieśli dwaj żołnierze kanadyjscy. On sam został zastrzelony przez policję. Nie wiadomo, czy sprawca ataku miał powiązania z dżihadystyczną organizacją Państwo Islamskie (IS). Kanada wysyła sześć myśliwców w ramach dowodzonej przez USA międzynarodowej koalicji, która wykonuje naloty na pozycje IS w Iraku. Islamiści zapowiedzieli zemstę krajom wspierającym ataki.

Gubernator Kanady, który przebywa w Polsce z czterodniową wizytą, spotkał się także w czwartek z marszałkiem Sikorskim. Jak informowała przed rozmową Kancelaria Sejmu, politycy mieli rozmawiać m.in. o rozwoju polsko-kanadyjskiej współpracy, w tym o perspektywach wzmocnienia relacji gospodarczych łączących oba kraje. Wśród planowanych tematów rozmów były też takie kwestie, jak wyzwania w dziedzinie polityki bezpieczeństwa oraz implementacja decyzji szczytu NATO w Newport.

W piątek Johnston ma rozmawiać z marszałkiem Senatu Bogdanem Borusewiczem. Oprócz Warszawy, odwiedzi również Kraków. (PAP)