W środę planowane powołanie podkomisji analizującej wyroki ETPC

W środę powołana ma zostać sejmowa podkomisja ds. wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. MSZ wskazuje, że ostatnio Polska znalazła się poza grupą państw z największą liczbą skarg przed ETPC. Nadal jednak wiele orzeczeń oczekuje na wykonanie.

Utworzenie stałej sejmowej podkomisji mającej się zająć analizą i wdrażaniem orzeczeń ETPC zapowiadane było od wielu miesięcy. Członkowie podkomisji wybrani zostaną na wspólnym posiedzeniu sejmowych komisji sprawiedliwości i praw człowieka oraz spraw zagranicznych.

"Prezydia obu komisji ustaliły, że podkomisja będzie liczyła 11 osób. Podział tych miejsc pomiędzy kluby odbędzie się według przyjętego parytetu" - powiedziała PAP w poniedziałek przewodnicząca sejmowej komisji sprawiedliwości Stanisława Prządka (SLD). Dodała, że podkomisja "powinna ruszyć z marszu".

"Mam nadzieję, że podkomisja będzie mogła podejmować pilne działania, żeby monitorować wykonanie wyroków ETPC w Polsce. Choć wykonywanie tych wyroków w naszym kraju poprawiło się, to jeszcze wiele pozostało do zrobienia" - oceniła Prządka.

Udział w środowym posiedzeniu zapowiedziała pełnomocnik MSZ do spraw postępowań przed ETPC Justyna Chrzanowska. "Na powołanie takiej podkomisji nigdy nie jest zbyt późno, zwłaszcza jeśli to będzie forum skupiające się na sprawach prawnych, gdzie przeważać będą racje merytoryczne nad racjami politycznymi" - powiedziała PAP. Dodała, że polski parlament wyszedł naprzeciw oczekiwaniom Rady Europy, iż parlamenty krajowe będą uczestniczyć w działaniach na rzecz wykonywania wyroków ETPC.

W zeszłym roku - według statystyk ETPC - do Trybunału wpłynęło 5031 nowych skarg przeciwko Polsce. Zakomunikowane rządowi polskiemu w celu zajęcia stanowiska zostały 154 sprawy. Liczby te zmniejszyły się w porównaniu z poprzednimi latami - w 2012 r. z Polski wpłynęły 5554 skargi, a zakomunikowane zostały 193.

Polska - jak podkreśla MSZ - znalazła się poza dziesiątką państw, przeciwko którym toczy się najwięcej postępowań. Przeciwko Polsce na koniec ubiegłego roku zawisłych było 1648 skarg. Rok wcześniej - na koniec 2012 r. - było to natomiast 3100 spraw. "W dalszym ciągu zdecydowana większość skarg składanych przeciwko Polsce podlegała odrzuceniu przez Trybunał na wstępnym etapie badania sprawy" - zaznacza MSZ.

Wyraźnie niższa była też liczba wyroków wydanych w sprawach polskich. W 2013 r. zapadły 23 takie wyroki (14 niekorzystnych dla Polski), w porównaniu do 74 wyroków zapadłych rok wcześniej (56 niekorzystnych dla Polski).

Na wykonanie oczekuje obecnie przed Komitetem Ministrów 705 wyroków w sprawach polskich, a więc ok. 200 mniej niż rok temu, z czego najwięcej - 379 dotyczy przewlekłości postępowań oraz 180 zbyt długich tymczasowych aresztów. W roku 2013 Komitet Ministrów uznał za wykonane 277 orzeczeń przeciwko Polsce, zaś w 2012 - 164.

Obecnie nasz kraj znajduje się na 12. miejscu wśród państw Rady Europy pod względem zawisłych spraw. Do pierwszej dziesiątki państw z największą liczbą spraw należą: Rosja, Włochy, Ukraina, Serbia, Turcja, Rumunia, Wielka Brytania, Gruzja, Bułgaria i Słowenia. "Skargi przeciwko tym państwom stanowią aż 82 proc. wszystkich spraw" - informuje MSZ.

Jeszcze w 2012 r. pod względem liczby wnoszonych skarg Polska zajmowała siódme miejsce. Na ten spadek wpływ miała jednak decyzja ETPC z początku czerwca zeszłego roku - Trybunał uznał wówczas, że skargi byłych funkcjonariuszy SB na polskie przepisy odbierające im wysokie emerytury nie zostaną dopuszczone do rozpatrzenia. Łącznie uznano wtedy za niedopuszczalne 1628 skarg z Polski dotyczących tej kwestii.

"Te 1628 spraw nie zostało polskiemu rządowi zakomunikowanych, więc nasz rząd tego typu spraw nie wlicza do statystyki i nie wykazuje ich jako wygranych. Korzystna dla Polski statystyka spraw opiera się na sprawach zakomunikowanych" - podkreśliła Chrzanowska.

W zeszłym roku ogólna liczba spraw zawisłych przed ETPC spadła do 99,9 tys. Trybunał rozstrzygnął 93 tys. spraw, zaś liczba nowych skarg, które wpłynęły do ETPC wyniosła 66 tys.

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności weszła w życie 8 września 1953 r. Polska ratyfikowała konwencję w styczniu 1993 r. jako jedno z 47 państw - członków Rady Europy. Na podstawie konwencji w 1959 roku powołano do życia Europejski Trybunał Praw Człowieka mający siedzibę w Strasburgu. Polska uznaje właściwości ETPC do rozpatrywania skarg indywidualnych od 1993 r. (PAP)