duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polska Agencja Prasowa / Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Abonament

Kraj - świat

Putin mówił o tym na spotkaniu w MSZ Rosji z ambasadorami i przedstawicielami Federacji Rosyjskiej w obcych państwach. Fot. PAP/EPAPutin: spotkanie z Trumpem było udane, trzeba pracować nad nowym układem STARTPrezydent Rosji Władimir Putin ocenił w czwartek jako udany szczyt w Helsinkach, na którym spotkał się z przywódcą USA Donaldem Trumpem. Wezwał, by zacząć prace nad przedłużeniem rosyjsko-amerykańskiego układu nowy START; w przeciwnym razie umowa wygaśnie. Putin mówił o tym na spotkaniu w MSZ Rosji z ambasadorami i przedstawicielami Federacji Rosyjskiej w ... Minister rolnictwa: na granicy nie będzie płotu przed dzikamiNie będzie budowy płotu przed dzikami na wschodniej granicy Polski, bo taka zapora nic nie da. Pieniądze, które były zarezerwowane na ten cel, zostaną przeznczone m.in. na bioasekurację - powiedział minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski. Minister na posiedzeniu sejmowej komisji rolnictwa poinformował, że Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ( ... Podtopienia po intensywnych opadach deszczu w miejscowości Małe Ciche na Podhalu. Fot. PAP/Grzegorz MomotGrozi nam powódź? Premier zapewnia wsparcie na południu krajuNa południe Polski udają się dodatkowe siły, które mają na celu ewentualne wsparcie - powiedział premier Mateusz Morawiecki. Podkreślił, że służby będą czuwać nad bezpieczeństwem mieszkańców. W ostatnich dniach w wielu regionach kraju, w tym w Małopolsce, wystąpiły ulewne opady deszczu, skutkujące m.in. podtopieniami. Szef rządu uczestniczył we wspólnej ko ... Ulewne deszcze spowodowały podtopienie szlaków. Ratownicy TOPR apelują do turystów o rozwagę. Fot. Ireneusz SangerPodtopione szlaki, wezbrane potoki i zamknięte ścieżkiPodtopione szlaki turystyczne w Tatrach, wzburzone górskie potoki, zerwane mostki i zamknięte szlaki, to skutek ulewnych deszczy padających od kilku dni – poinformował Tatrzański Park Narodowy (TPN). Z powodu zerwania mostu odcięte zostało schronisko turystyczne w Dolinie Roztoki. Przejście zielonym szlakiem od Wodogrzmotów Mickiewicza w kierunku Pięciu St ... W środę 1401 interwencji Straży Pożarnej, w czwartek do rana kolejne 176W środę Straż Pożarna interweniowała 1401 razy, w czwartek do rana kolejne 176 - podał PAP rzecznik prasowy Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej st. bryg. Paweł Frątczak. Ewakuowano prewencyjnie pięć obozów harcerskich i kilka ośrodków wypoczynkowych. PSP i Ochotnicze Straże Pożarne podjęły działania w związku z usuwaniem skutków gwałtownego wiat ... Podwyższony stan rzeki Biały Dunajec w miejscowości Bialy Dunajec. Zablokowany jest przejazd mostem i podróż Zakopianką. Fot. PAP/Grzegorz MomotZamknięty most na Zakopiance, podtopione wsie na PodhaluMost tymczasowy na Zakopiance w Białym Dunajcu został w środę wieczorem zamknięty z powodu groźby zawalenia, wywołanej wysokim stanem wody w rzece. Dojazd do Zakopanego jest możliwy tylko przez Bukowinę Tatrzańską, Czarny Dunajec lub drogą lokalną przez Ząb. Podtopione zostały wsie na Podhalu. "Wezbrane wody rzeki Biały Dunajec naniosły pod most konary, kt ... Tvp.info: posłanka J. Schmidt wwiozła w bagażniku na teren Sejmu dwie osobyByła posłanka Nowoczesnej Joanna Schmidt (koło Liberalno-Społeczni) w środę po południu wwiozła w bagażniku na teren Sejmu dwie osoby; informację tę potwierdziła Kancelaria Sejmu - podał portal tvp.info. W środę przed Sejmem odbyła się demonstracja, której uczestnicy domagali się nowelizacji ustaw o sądach. "Po południu na teren Sejmu próbował wjechać samo ... Iustitia: projekt PiS ws. SN i sądów narzędziem bieżącej politykiProjekt PiS dotyczący m.in. zmian w ustawie o SN i przepisach o ustroju sądów stanowi narzędzie bieżącej polityki w sferze sądownictwa i nie przemawiają za nim żadne istotne względy merytoryczne - oceniło Stowarzyszenie Sędziów Polskich "Iustitia". "Projekt ustawy jest także niewątpliwie odpowiedzią rządzących na sprzeciw środowiska sędziowskiego na postęp ... Były minister finansów w rządzie PO-PSL Jan Vincent Rostowski i jego prawnik Marek Chmaj podczas przesłuchania b. ministra przez sejmową komisję śledczą ds. Amber Gold w składzie od lewej: Witold Zembaczyński, Krzysztof Brejza, Wojciech Zubowski, Jarosław Krajewski, przewodnicząca Małgorzata Wassermann, Tomasz Rzymkowski, Iwona Arent, Bartosz Kownacki, Krzysztof Paszyk. Fot. PAP/Rafał GuzRostowski: do upadku Amber Gold nie interesowałem się sprawąDo upadku Amber Gold nie interesowałem się sprawą; nie uważam jednak, że nawet prawidłowe działanie aparatu skarbowego zahamowałoby rozwój tej piramidy, zdolne do jej powstrzymania były prokuratura, policja i ABW - mówił były minister finansów w rządzie PO-PSL Jan Vincent-Rostowski. Dziewięciogodzinne przesłuchanie Rostowskiego przez komisję śledczą obfito ... Minister zdrowia negatywnie ocenił obywatelski projekt ustawy znoszącej obowiązek szczepień. Fot. Pixabay.comMinister zdrowia za utrzymaniem obowiązku szczepień"Nie ma żadnych dowodów naukowych na to, że dobrowolność szczepień wpływa pozytywnie na populację" - powiedział minister zdrowia Łukasz Szumowski. Negatywnie ocenił obywatelski projekt ustawy znoszącej obowiązek szczepień. Podczas spotkania z dziennikarzami w środę w MZ minister odniósł się do propozycji nowelizacji ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu za ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę