Środa, 08 lipca 2020 r.   Imieniny: Edgara, Elżbiety, Eugeniusza
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
relaks
2019-08-08, 09:07 Polska Agencja Prasowa

Halo, tu mówi „Błyskawica”! Stacja nadawcza Armii Krajowej

Replika radiostacji "Błyskawica" wykonana przez zespół pod kierunkiem współtwórcy oryginału Antoniego Zębika "Biegłego" w Muzeum Powstania Warszawskiego. Fot. Wikipedia/Zuska
Replika radiostacji "Błyskawica" wykonana przez zespół pod kierunkiem współtwórcy oryginału Antoniego Zębika "Biegłego" w Muzeum Powstania Warszawskiego. Fot. Wikipedia/Zuska
„Halo, tu mówi +Błyskawica+! Stacja Nadawcza Armii Krajowej w Warszawie, na fali 32, 8 oraz 52, 1 m. Duch Warszawy jest wspaniały” – to pierwsze słowa, jakie na falach powstańczej radiostacji „Błyskawica” popłynęły w eter 8 sierpnia 1944 r. o godz. 9.45.
Radiostacja „Błyskawica” powstała w Częstochowie w 1943 r. Jej konstruktorem był krótkofalowiec i członek ZWZ Antoni Zębik. Przywieziono ją do Warszawy pod koniec 1943 r. i umieszczono w warsztacie samochodowym przy ul. Huculskiej, gdzie przeleżała do 1 sierpnia. Opiekujący się nią oficer dostał rozkaz przeniesienia radiostacji na ul. Mazowiecką, do Biura Informacji i Propagandy AK. W trakcie przewozu ul. Marszałkowską transport dostał się pod ostrzał niemiecki, konwojent zginął, a ładunek porzucono. Ponieważ w nocy padało i skrzynie zamokły, po ich odnalezieniu radiostacja nie nadawała się do użytku.

Po naprawie i wymianie części „Błyskawica” nadawała cztery razy dziennie po polsku i dwa razy po angielsku. Programy redagowali pracownicy Polskiego Radia oraz Biura Propagandy i Informacji KG AK. Zasięg radiostacji był duży, słyszano ją nie tylko w Polsce, ale też w Londynie i u wybrzeży USA. Jej sygnałem była melodia „Warszawianki”.

Pierwsza siedziba „Błyskawicy” mieściła się w budynku PKO przy ulicy Jasnej 9, następnie radiostacja wędrowała od kawiarni „Adria” przy Moniuszki 10, przez byłą ambasadę sowiecką przy Poznańskiej 15, aż do Biblioteki Publicznej na Koszykowej. Kierownikiem zespołu był Stanisław Zadrożny ps. Pawlicz, a jego zastępczynią Zofia Rutkowska ps. Ewa. Za mikrofonem w roli spikerów zasiadali m.in. Jan Nowak Jeziorański i pilot RAf-u John Ward (audycje angielskie), Zbigniew Świętochowski (ps. Krzysztof), Stefan Sojecki, Zbigniew Jasiński, Jeremi Przybora, Mieczysław Ubysz i Jacek Wołowski.

Audycje „Błyskawicy” aż do końca towarzyszyły walczącej stolicy, informując o toczących się walkach i niosąc otuchę warszawiakom. „W dalszym ciągu Niemcy podpalają miasto. Rejon Wilczej, Kruczej i Wspólnej obrzucony był miotaczami ognia i ogniem ciężkiej artylerii. Wczoraj w jednym z budynków miasta miały miejsce zrzuty broni i amunicji nadesłanej z Anglii dla AK. Oddziały węgierskie z rejonu Modlina zostały przerzucone na południe od Mokotowa. Najcięższe walki na Żoliborzu trwały w dniach 1, 3 i 4 sierpnia, poza tym odparto w tym rejonie dziesięć ataków, nieprzyjaciel stracił ok. 100 zabitych” - brzmiał jeden z komunikatów.

„Niech pogrzebowe śpiewy wyrzucą z audycji -/ Nam ducha starczy dla nas i starczy go dla was, /Oklasków też nie trzeba - trzeba amunicji” - tak powstańcy apelowali o pomoc aliantów.

- Znaczenie tej radiostacji było olbrzymie, ponieważ była to jedyna możliwość opowiedzenia o tym, co się dzieje w Warszawie. Bez niej, jak w czasach potopu szwedzkiego, trzeba by było wysyłać kurierów przez obóz wroga. Telefony były odcięte. Znaczenie tych audycji pokazuje także fakt, że BBC je nagrywało - były traktowane jako meldunek z walczącej stolicy dużego państwa. Aby uzyskać większą wiarygodność aliantów, radiostacja zatrudniła rodowitego Brytyjczyka do odczytywania treści po angielsku. Na początku w Londynie nikt nie wierzył, że powstanie jest tak duże. Techniczna jakość tych nagrań pozostawia wiele do życzenia i trzeba się dobrze wsłuchiwać, ale dzięki nim świat miał wyobrażenie o tym, co się dzieje w Warszawie - opowiadał Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.

W muzeum znajduje się powstała w 2004 r. replika radiostacji. Podczas trwających około pół godziny audycji rocznicowych odczytywane są oryginalne komunikaty radiostacji i nagrania zarejestrowane przez Ośrodek Nasłuchu Radiowego pod Londynem.

4 października, gdy walki dobiegły końca, z budynku biblioteki na ul. Koszykowej nadano ostatni, 10-minutowy komunikat, a następnie kierownik zespołu, Jan Georgica ps. Grzegorzewicz zniszczył radiostację. (PAP)

Kraj - świat

2020-07-07, godz. 12:34 Poseł Kownacki: Do przeprowadzania reform potrzebny prezydent z jednego obozu [wywiad] - Obecna kampania przypomina mecz, w którym jedna drużyna w drugiej połowie wymieniła całą jedenastkę zawodników. To nie jest do końca uczciwe — mówił poseł B ... » więcej 2020-07-07, godz. 10:41 Koronawirus w Polsce: 257 nowych zakażeń. W regionie - jedna osoba - Mamy 257 nowych i potwierdzonych przypadków zakażenia koronawirusem, siedem kolejnych osób zmarło - informuje Ministerstwo Zdrowia we wtorek (7 lipca). » więcej 2020-07-07, godz. 09:53 Prezydent: Szczepionka na koronawirusa dostępna dla Polaków, ale nie obowiązkowa - Prezydent Andrzej Duda uznał, że obowiązkiem państwa jest zapewnić Polakom dostęp do szczepionki na koronawirusa, natomiast nie będzie przymusu szczepienia ... » więcej 2020-07-06, godz. 19:08 Nie żyje Ennio Morriccone - znakomity kompozytor muzyki filmowej [muzyka] W klinice w Rzymie zmarł jeden z najwybitniejszych twórców muzyki filmowej Ennio Moriccone. Miał 91 lata. Był laureatem dwóch Oscarów: w 2007 roku za całokszt ... » więcej 2020-07-06, godz. 11:59 Prezydent podpisał i skieruje do Sejmu projekt zmiany konstytucji Prezydent Andrzej Duda podpisał projekt zmiany konstytucji, który wprowadza do ustawy zasadniczej zapis, że wykluczona jest adopcja dziecka przez osobę pozost ... » więcej 2020-07-05, godz. 10:45 Koronawirus: 231 nowych zakażeń w Polsce. W regionie dwie osoby - Mamy 231 nowych i potwierdzonych przypadków zakażenia koronawirusem w Polsce - informuje Ministerstwo Zdrowia w niedzielę (5 lipca). W Kujawsko-Pomorskiem z ... » więcej 2020-07-04, godz. 11:19 Kujawsko-Pomorskie bez nowych zakażeń. W kraju 314 nowych przypadków Na COVID-19 zmarły kolejne 4 osoby, potwierdzono 314 nowych zakażeń koronawirusem, w tym 93 z woj. śląskiego - poinformowało w sobotę Ministerstwo Zdrowia. Li ... » więcej 2020-07-03, godz. 12:25 Koronawirus w Polsce: mamy 259 nowych zakażeń. Nie żyje 15 osób Według raportu Ministerstwa Zdrowia z 3 lipca, najwięcej zakażeń Covid-19 stwierdzono na Śląsku (80), najmniej w kujawsko-pomorskim (1). » więcej 2020-07-02, godz. 10:44 371 nowych zakażeń koronawirusem w Polsce, w regionie dwie osoby - Mamy 371 nowych i potwierdzonych przypadków zakażenia koronawirusem - informuje Ministerstwo Zdrowia w czwartek (2 lipca). Nie żyje kolejnych 15 osób. » więcej 2020-07-02, godz. 09:46 Szczepionki przeciwko Covid-19 już w trzeciej fazie badań klinicznych Kilka najbardziej zaawansowanych szczepionek przeciwko Covid-19, m.in. koncernu AstraZeneca oraz amerykańskiej firmy Moderna, wchodzi w trzecią, decydującą fa ... » więcej
1234567