Piątek, 07 sierpnia 2020 r.   Imieniny: Kajetana, Doroty, Sykstusa
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2019-08-08, 09:07 Polska Agencja Prasowa

Halo, tu mówi „Błyskawica”! Stacja nadawcza Armii Krajowej

Replika radiostacji "Błyskawica" wykonana przez zespół pod kierunkiem współtwórcy oryginału Antoniego Zębika "Biegłego" w Muzeum Powstania Warszawskiego. Fot. Wikipedia/Zuska
Replika radiostacji "Błyskawica" wykonana przez zespół pod kierunkiem współtwórcy oryginału Antoniego Zębika "Biegłego" w Muzeum Powstania Warszawskiego. Fot. Wikipedia/Zuska
„Halo, tu mówi +Błyskawica+! Stacja Nadawcza Armii Krajowej w Warszawie, na fali 32, 8 oraz 52, 1 m. Duch Warszawy jest wspaniały” – to pierwsze słowa, jakie na falach powstańczej radiostacji „Błyskawica” popłynęły w eter 8 sierpnia 1944 r. o godz. 9.45.
Radiostacja „Błyskawica” powstała w Częstochowie w 1943 r. Jej konstruktorem był krótkofalowiec i członek ZWZ Antoni Zębik. Przywieziono ją do Warszawy pod koniec 1943 r. i umieszczono w warsztacie samochodowym przy ul. Huculskiej, gdzie przeleżała do 1 sierpnia. Opiekujący się nią oficer dostał rozkaz przeniesienia radiostacji na ul. Mazowiecką, do Biura Informacji i Propagandy AK. W trakcie przewozu ul. Marszałkowską transport dostał się pod ostrzał niemiecki, konwojent zginął, a ładunek porzucono. Ponieważ w nocy padało i skrzynie zamokły, po ich odnalezieniu radiostacja nie nadawała się do użytku.

Po naprawie i wymianie części „Błyskawica” nadawała cztery razy dziennie po polsku i dwa razy po angielsku. Programy redagowali pracownicy Polskiego Radia oraz Biura Propagandy i Informacji KG AK. Zasięg radiostacji był duży, słyszano ją nie tylko w Polsce, ale też w Londynie i u wybrzeży USA. Jej sygnałem była melodia „Warszawianki”.

Pierwsza siedziba „Błyskawicy” mieściła się w budynku PKO przy ulicy Jasnej 9, następnie radiostacja wędrowała od kawiarni „Adria” przy Moniuszki 10, przez byłą ambasadę sowiecką przy Poznańskiej 15, aż do Biblioteki Publicznej na Koszykowej. Kierownikiem zespołu był Stanisław Zadrożny ps. Pawlicz, a jego zastępczynią Zofia Rutkowska ps. Ewa. Za mikrofonem w roli spikerów zasiadali m.in. Jan Nowak Jeziorański i pilot RAf-u John Ward (audycje angielskie), Zbigniew Świętochowski (ps. Krzysztof), Stefan Sojecki, Zbigniew Jasiński, Jeremi Przybora, Mieczysław Ubysz i Jacek Wołowski.

Audycje „Błyskawicy” aż do końca towarzyszyły walczącej stolicy, informując o toczących się walkach i niosąc otuchę warszawiakom. „W dalszym ciągu Niemcy podpalają miasto. Rejon Wilczej, Kruczej i Wspólnej obrzucony był miotaczami ognia i ogniem ciężkiej artylerii. Wczoraj w jednym z budynków miasta miały miejsce zrzuty broni i amunicji nadesłanej z Anglii dla AK. Oddziały węgierskie z rejonu Modlina zostały przerzucone na południe od Mokotowa. Najcięższe walki na Żoliborzu trwały w dniach 1, 3 i 4 sierpnia, poza tym odparto w tym rejonie dziesięć ataków, nieprzyjaciel stracił ok. 100 zabitych” - brzmiał jeden z komunikatów.

„Niech pogrzebowe śpiewy wyrzucą z audycji -/ Nam ducha starczy dla nas i starczy go dla was, /Oklasków też nie trzeba - trzeba amunicji” - tak powstańcy apelowali o pomoc aliantów.

- Znaczenie tej radiostacji było olbrzymie, ponieważ była to jedyna możliwość opowiedzenia o tym, co się dzieje w Warszawie. Bez niej, jak w czasach potopu szwedzkiego, trzeba by było wysyłać kurierów przez obóz wroga. Telefony były odcięte. Znaczenie tych audycji pokazuje także fakt, że BBC je nagrywało - były traktowane jako meldunek z walczącej stolicy dużego państwa. Aby uzyskać większą wiarygodność aliantów, radiostacja zatrudniła rodowitego Brytyjczyka do odczytywania treści po angielsku. Na początku w Londynie nikt nie wierzył, że powstanie jest tak duże. Techniczna jakość tych nagrań pozostawia wiele do życzenia i trzeba się dobrze wsłuchiwać, ale dzięki nim świat miał wyobrażenie o tym, co się dzieje w Warszawie - opowiadał Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.

W muzeum znajduje się powstała w 2004 r. replika radiostacji. Podczas trwających około pół godziny audycji rocznicowych odczytywane są oryginalne komunikaty radiostacji i nagrania zarejestrowane przez Ośrodek Nasłuchu Radiowego pod Londynem.

4 października, gdy walki dobiegły końca, z budynku biblioteki na ul. Koszykowej nadano ostatni, 10-minutowy komunikat, a następnie kierownik zespołu, Jan Georgica ps. Grzegorzewicz zniszczył radiostację. (PAP)

Kraj - świat

2020-08-07, godz. 18:25 Jacek Kurski ponownie wskazany na prezesa zarządu TVP; Agnieszka Glapiak w radzie nadzorczej PAP Rada Mediów Narodowych ponownie wskazała w piątek Jacka Kurskiego na prezesa zarządu Telewizji Polskiej. Do 7 sierpnia p.o. prezesa był Maciej Łopiński, które ... » więcej 2020-08-07, godz. 11:06 Ministerstwo Zdrowia: 809 nowych przypadków koronawirusa; najwięcej od początku epidemii Badania laboratoryjne potwierdziły zakażenie koronawirusem u kolejnych 809 osób - poinformowało w piątek Ministerstwo Zdrowia. To najwyższa od początku epidem ... » więcej 2020-08-06, godz. 11:46 Rekordowy dobowy przyrost zakażeń koronawirusem Badania laboratoryjne potwierdziły zakażenie koronawirusem u kolejnych 726 osób - poinformowało w czwartek Ministerstwo Zdrowia. To najwyższa od początku epid ... » więcej 2020-08-06, godz. 10:19 Andrzej Duda złożył przysięgę prezydencką, objął tym samym urząd prezydenta na drugą kadencję Andrzej Duda złożył przed Zgromadzeniem Narodowym w Sejmie przysięgę prezydencką. Formalnie objął tym samym urząd prezydenta na drugą kadencję. » więcej 2020-08-06, godz. 10:08 Dodatkowe rygory w powiatach z największym przyrostem zakażeń koronawirusem Chcemy wprowadzić dodatkowe rygory w 19 powiatach z największym przyrostem zakażeń, m.in. w woj. wielkopolskim, małopolskim i łódzkim - poinformował w czwarte ... » więcej 2020-08-06, godz. 07:00 6 sierpnia inauguracja II kadencji prezydenta Andrzeja Dudy 6 sierpnia Andrzej Duda złoży przysięgę przed Zgromadzeniem Narodowym i rozpocznie drugą, pięcioletnią kadencję prezydencką; wygłosi orędzie i przejmie zwierz ... » więcej 2020-08-05, godz. 19:00 Do szkoły według rekomendowanych wytycznych Uczniowie w klasach nie będą musieli nosić maseczek, ale powinni pamiętać o zasadach higieny - wynika z opublikowanych 5 sierpnia wytycznych Ministerstwa Eduk ... » więcej 2020-08-05, godz. 18:49 5 sierpnia polscy strażacy wylatują do Bejrutu; jadą najlepsi z najlepszych Wieczorem 5 sierpnia polscy strażacy wylatują do Bejrutu ratować życie ludzkie. Będzie 39 ratowników grup poszukiwawczych, czterech ratowników chemicznych i c ... » więcej 2020-08-05, godz. 11:19 Ministerstwo Zdrowia: 640 nowych zakażeń koronawirusem; w naszym regionie 5 Na COVID-19 zmarło 18 osób, potwierdzono 640 nowych zakażeń koronawirusem, w tym 152 z woj. śląskiego - podało w środę Ministerstwo Zdrowia. W sumie zanotowan ... » więcej 2020-08-05, godz. 09:17 Szef MON: wysunięte dowództwo korpusu USA ukoronowaniem naszych działań Ulokowanie w Polsce wysuniętego dowództwa V Korpusu Wojsk Lądowych USA to ukoronowanie starań o zwiększenie amerykańskiej obecności wojskowej w Polsce - powie ... » więcej
1234567