Piątek, 28 lutego 2020 r.   Imieniny: Romana, Ludomira, Lecha
Polskie Radio PiK » Kultura
2019-12-07, 17:57 Polska Agencja Prasowa

"Fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy". Wykład noblowski Olgi Tokarczuk

Olga Tokarczuk podczas spotkania w Muzeum Nagrody Nobla w Sztokholmie/fot. PAP
Olga Tokarczuk podczas spotkania w Muzeum Nagrody Nobla w Sztokholmie/fot. PAP
Olga Tokarczuk na początku wykładu noblowskiego mówiła o kryzysie narracji we współczesnym świecie oraz o pułapce, jaką okazała się powszechna w naszych czasach narracja pierwszoosobowa, która, zdaniem pisarki, traci z oczu uniwersalną perspektywę.
Olga Tokarczuk rozpoczęła wykład od osobistego akcentu. Wspominała czas, gdy jako dziecko oglądała zdjęcie swojej matki z okresu ciąży, smutną, siedzącą przy radiu. Mała Olga sądziła, że matka, kręcąc gałkami radia, szuka jej we Wszechświecie, a jest smutna, bo tęskni za Olgą, która jeszcze się nie urodziła. Dziwiło ją to do chwili, gdy matka wyjaśniła, że tęsknota nie musi być efektem straty – jeżeli się za kimś tęskni, to on już jest.

- Zrozumiałam moim dziecięcym umysłem, że jest mnie więcej niż sobie do tej pory wyobrażałam. I nawet, jeżeli powiem: "Jestem nieobecna", to i tak na pierwszym miejscu znajduje się: "Jestem" – najważniejsze i najdziwniejsze słowo świata. W ten sposób niereligijna młoda kobieta, moja mama, dała mi coś, co kiedyś nazywano duszą, a więc wyposażyła w najlepszego na świecie czułego narratora – mówiła Tokarczuk, wyjaśniając w tych zdaniach tytuł swojego wykładu – "Czuły narrator".

- Świat jest tkaniną, którą przędziemy codziennie na wielkich krosnach informacji, dyskusji, filmów, książek, plotek, anegdot – mówiła noblistka, dodając, że za sprawą internetu dziś każdy może brać udział w tym procesie tworzenia opowieści o świecie. -Kiedy zmienia się ta opowieść – zmienia się świat. W tym sensie świat jest stworzony ze słów. Ten, kto ma i snuje opowieść – rządzi – dodała. - Dziś problem polega – zdaje się – na tym, że nie mamy jeszcze gotowych narracji nie tylko na przyszłość, ale nawet na konkretne "teraz+" na ultraszybkie przemiany dzisiejszego świata. Jednym słowem – brakuje nam nowych sposobów opowiadania o świecie – mówiła Tokarczuk.

Zdaniem noblistki opowieść o naszych czasach zdominowana jest przez narracje pierwszoosobowe – teksty pisane "tylko o sobie i poprzez siebie", co pozwala na eksponowanie cenionego przez ludzi XXI wieku indywidualizmu, ale oznacza rezygnację z szerszej perspektywy. Narracja pierwszoosobowa wzbudza zaufanie i pozwala nawiązać więź z czytelnikiem, ale stosować ją oznacza także "budować opozycję: ja i świat, a ta bywa alienująca" – zauważyła pisarka. Narracja osobowa jest też z natury demokratyczna – chyba jeszcze nigdy w historii człowieka tak wielu ludzi nie zajmowało się pisaniem i opowiadaniem – zauważyła pisarka.

Jej zdaniem kategoria fake newsów i fake upów stawia nowe pytania o to, czym jest fikcja, która traci zaufanie czytelników. Jednak, jak zauważyła pisarka, fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy.

Kultura

2020-02-02, godz. 15:00 Historyczny remont w Grudziądzu! Średniowieczny spichlerz wygląda jak nowy To kolejny tej klasy zabytek remontowany przez miasto. Trzeba było popracować nad jego dachem, elewacją, wymienić wrota. Na tym jeszcze nie koniec. Jeden z si ... » więcej 2020-02-01, godz. 08:00 Raz piórkiem, raz rapidografem. Tę lekkość można zobaczyć i poczuć w Inowrocławiu „Bello', czyli piękny, to tytuł najnowszej wystawy prac inowrocławskiej artystki Edyty Lasoty, która prezentowana jest w Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowroc ... » więcej 2020-01-31, godz. 17:36 Wieczór w Filharmonii Pomorskiej: to bardzo smaczne danie...organowe! Wyjątkowy artysta, organista i improwizator młodego pokolenia - Filip Presseisen, który w piątek (31.01.) wieczorem był solistą koncertu w Filharmonii Pomorsk ... » więcej 2020-01-31, godz. 07:18 Młodzi wokaliści szkolą się na warsztatach w CK Teatr w Grudziądzu Uczą się improwizacji, emisji głosu, spontaniczności i odwagi na scenie. W Centrum Kultury Teatr w Grudziądzu trwają warsztaty wokalne. » więcej 2020-01-30, godz. 19:45 Fryderyki 2020: Hania Rani, Błażej Król i Daria Zawiałow z największą liczbą nominacji [wideo] Wśród ogłoszonych nominacji do Fryderyków 2020 w największej liczbie kategorii wskazano na wokalistkę Hanię Reni i jej solowy debiut - płytę „Esja”. Po piętac ... » więcej 2020-01-25, godz. 16:43 Torunianka Iwona Chmielewska z nominacją do „Małego Nobla” Iwona Chmielewska - jedna z najlepszych polskich ilustratorek, mieszkająca i pracująca w Toruniu, znalazła się na krótkiej liście nominowanych do Nagrody im. ... » więcej 2020-01-25, godz. 15:46 Andrzej Zaucha wciąż budzi pozytywne emocje. 12. edycja Festiwalu „Serca Bicie” Blisko 50 młodych wokalistów przyjechało na przesłuchania do 12. Festiwalu „Serca Bicie” Pamięci Andrzeja Zauchy w Bydgoszczy. » więcej 2020-01-24, godz. 16:45 Gershwin i Copland na karnawał. Dyrygent Mariusz Smolij zaprasza American Pops - tak zatytułowano piątkowy (24 stycznia) koncert w Filharmonii Pomorskiej. W programie znajdą się kompozycje m.in: Gershwina, Coplanda, William ... » więcej 2020-01-23, godz. 13:06 „Przytul Polskę” na wystawie w Młynie Wiedzy w Toruniu Strefa kibica, kuchnia polska, galeria sztuki polskiej i półka z polskimi książkami - między innymi z takich części zbudowana została nowa wystawa w Centrum N ... » więcej 2020-01-22, godz. 18:35 Chcesz być cyrkowcem, filmowcem lub piosenkarzem? Przyjdź na warsztaty Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury to jedna z najpopularniejszych instytucji kultury w Toruniu. » więcej
3456789