duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Zmarł Roman Bratny

Polska Agencja Prasowa

Na zdjęciu archiwalnym z 1976 roku Roman Bratny. Fot. PAP/Zbigniew Matuszewski

Na zdjęciu archiwalnym z 1976 roku Roman Bratny. Fot. PAP/Zbigniew Matuszewski
W wieku 96 lat zmarł Roman Bratny, pisarz, autor takich powieści jak "Kolumbowie. Rocznik 20" „Szczęśliwi torturowani”, „Śniegi płyną”, „Brulion”, „Na bezdomne psy”. O śmierci pisarza poinformowała w poniedziałek PAP jego córka Julia Bratny.
Roman Bratny, a właściwie Roman Mularczyk, urodził się 5 sierpnia 1921 roku w Krakowie. Podczas okupacji wraz z matką i młodszym bratem, Andrzejem, późniejszym scenarzystą filmowym, mieszkali w podwarszawskim Konstancinie. Ojciec pisarza brał udział w kampanii wrześniowej, był dowódcą 2. Pułku Strzelców Konnych, w okresie okupacji pełnił funkcję szefa podokręgu kieleckiego AK. Przyszły pisarz także działał w warszawskiej konspiracji. "Bratny" - nazwisko, pod którym Roman Mularczyk stał się pisarzem - to właśnie jego pseudonim konspiracyjny.

W 1942 r. Bratny ukończył kurs podchorążych Armii Krajowej, a rok później był jednym ze współzałożycieli podziemnego pisma "Dźwigary", związanego z prawicową organizacją podziemną "Pług i miecz". W 1944 roku opublikował swój debiutancki tomik wierszy pt. "Pogarda". W czasie okupacji był w grupie żoliborskich przyjaciół, stanowiących trzon Kedywu Kolegium A. Brał udział w wielu akcjach. W Powstaniu Warszawskim walczył na Woli, Starym Mieście i Czerniakowie. Był kilkakrotnie ranny, po kapitulacji Warszawy trafił do oflagu. Do tego momentu droga życiowa Bratnego nie różniła się od przeżyć całego jego pokolenia, które po latach opisał w powieści "Kolumbowie. Rocznik 20".

Jednak po wyzwoleniu Bratny zachował się inaczej niż większość jego kolegów z konspiracji - zaangażował się po stronie nowej, komunistycznej władzy. W 1949 roku wstąpił do PZPR; uważał, że po wojennej tragedii nie ma innej drogi niż budowa nowej, lepszej rzeczywistości. "Nie ma Boga. Rodzą się, umierają społeczne i polityczne wiary. Wolno człowiekowi wierzyć każdej i każdą zdradzać" - pisał Bratny o swojej wolcie światopoglądowej w wydanym w 1978 roku "Pamiętniku moich książek".

W latach 1946-1947 Bratny był redaktorem "Pokolenia", "Nowej Kultury" i "Kultury". W 1949 ukończył Akademię Nauk Politycznych w Warszawie. Pracował w redakcjach m. in. "Nurt", "Odrodzenie", opublikował kilka tomików wierszy i wyborów nowel.

Swoją najsłynniejsza powieść - "Kolumbowie. Rocznik 20" wydał w 1957 roku, na fali popaździernikowej odwilży. Trzytomowa książka przedstawiała doświadczenie rówieśników autora - ludzi, którzy wchodzili w dorosłe życie w czasie okupacji, konspirowali, walczyli w Powstaniu Warszawskim. Środowisko dawnych AK-owców przyjęło ją z mieszanymi uczuciami. Powieść Bratnego pokazywała ich jako bohaterów, prawdziwych patriotów, była jednym z pierwszych opublikowanych w PRL-u tekstów, w który próbował oddać sprawiedliwość pokoleniu Gajcego i Baczyńskiego, autor nie krył jednak krańcowo krytycznej oceny decyzji o rozpoczęciu Powstania Warszawskiego. Powieść zekranizowana w 1970 roku, przyniosła jednak Bratnemu sławę i uznanie.

W połowie lat 70., kiedy ludzie kultury coraz powszechniej angażowali się po stronie opozycji, Bratny nie krył krytycznego stosunku wobec takich postaw. W roku 1977 w "Kulturze" w felietonie "My teraz" Bratny zaatakował środowiska kulturalne, które podejmują "próby doraźnych interwencji w życie bieżące". Solidarnościowy zryw lat 80. postrzegał i opisywał jako owczy pęd niewykształconej tłuszczy. Pisarz-narrator "Anioła w butach z ostrogami", alter ego autora, "patrzył na wszystko z poczuciem upokorzenia, dokuczała bolesna świadomość nieobecności, ale przyjęcie warunków obecności w nieprzytomnym stadzie było dla niego niemożliwe".

Inne ważne powieści Bratnego to min. "Szczęśliwi torturowani", "Śniegi płyną", "Brulion", "Na bezdomne psy", "Nagi maj", "Rok w trumnie". Ta ostatnia książka, wydana w 1983 roku i uderzająca w etos Solidarności, wzbudziła wiele kontrowersji. Ostatnia książka Bratnego to "Anioł w butach z ostrogami" z 1995 roku – autobiograficzna opowieść, pokazująca losy rodziny na tle zmieniającego się i coraz bardziej nieprzewidywalnego i groźnego świata.

Pod koniec życia Bratny wycofał się z aktywności publicznej, osiadł na Mazurach. "Kilka dni przed śmiercią, spokojnie żegnając się z bliskimi mówił: tak naprawdę umarłem w 1944 roku, mając 20 lat. Reszta to dodatek, bonus i premia, którą dostałem. Większość moich przyjaciół tego nie dostała, choć zasługiwali bardziej niż ja. Wystarczy, bo to naprawdę wobec nich nie w porządku" - powiedziała PAP Julia Bratny.

Pisarz zmarł w niedzielę w wieku 96 lat.(PAP)

Abonament

Kultura

Zmarł aktor i reżyser Kazimierz Józef WitkiewiczW wieku 93 lat w Krakowie zmarł aktor i reżyser Kazimierz Józef Witkiewicz, znany m.in. z roli Francesco Romanelliego w filmie „Nie lubię poniedziałku” w reż. T. Chmielewskiego. Pogrzeb odbędzie się w środę na cmentarzu Podgórskim w Krakowie. Informację o śmierci i pogrzebie aktora przekazał we wtorek PAP Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie. U ... Kraków Street Band zagrał na tarasie Opery NovaPo raz pierwszy w historii cyklu "Rzeka Muzyki", koncert przegrał z pogodą. Tuż po próbie zespołu Kraków Street Band nad amfiteatrem Opery Nova zaczął padać deszcz. Ulewa zalała nie tylko widownię, ale i zadaszoną scenę. Po raz pierwszy w historii cyklu "Rzeka Muzyki", koncert przegrał z pogodą. Tuż po próbie zespołu Kraków Street Band nad amfiteatrem Oper ... "Poza laboratorium" w Młynie WiedzyNaukowcy - amatorzy rewolucjonizują świat. Przekonać można się o tym oglądając nową wystawę w Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy w Toruniu. A dokładnie w namiocie ustawionym na parkingu. Ekspozycja przygotowana przez Science Museum w Londynie zatytułowana "Poza laboratorium" prezentuje historię siedmiu naukowców, którzy metodą "zrób to sam" prowadzą na włas ... Kraków Street Band. Fot. Mariusz SkibaKraków Street Band na Rzece MuzykiTym razem na Rzece Muzyki uliczne granie i to z najwyższej półki. Do Bydgoszczy przyjeżdża Kraków Street Band. Zespół tworzą profesjonalni muzycy, działający na co dzień w ramach innych projektów muzycznych. W pierwszej połowie 2014 roku Kraków Street Band błyskawicznie zdobył popularność w całym kraju kiedy dostał się do finału Must Be The Music. Wcześnie ... Spotkanie z Hanną Okońską i Łukaszem Ratajczakiem"Sopran w duecie" - to tytuł drugiego koncertu Rzeki Muzyki. Na estradzie na wodzie wystąpiła - Hanna Okońska - sopran, a duet dopełnił mąż - Łukasz Ratajczak (tenor). To małżeństwo młodych śpiewaków, którzy w momencie ukończenia studiów już rozpoczynali swoją muzyczną przygodę współpracując z różnymi teatrami muzycznymi i filharmoniami w Polsce. Hanna ... 22. Międzynarodowy Festiwal Piosenki i Kultury Romów - zakończonyTańce, śpiewy i ogólna zabawa - to wszystko na estradzie 22. Międzynarodowego Festiwalu Piosenki i Kultury Romów. Ciechocinek przez dwa dni, w piątek i sobotę, stał się nie tylko polską, ale i światową, kulturalną stolicą Romów. Fenomen tego wydarzenia polega na jedynej w swoim rodzaju prezentacji dorobku kulturalnego i kunsztu artystycznego twórców romski ... Niezwykłe widowisko z Włoch zaprezentuje w sobotę i niedzielę grupa Ondadurto Teatro."Cafe Europa" na Festiwalu Teatrów Ulicznych w ToruniuZjawiskowe machiny w ruchu połączone z barwnymi strojami i olśniewającym teatrem gestu - spektakl "Cafe Europa", to kolejna propozycja trwającego w Toruniu Festiwalu Teatrów Ulicznych. Niezwykłe widowisko z Włoch zaprezentuje w sobotę i niedzielę grupa Ondadurto Teatro. Działania zespołu opierają się głównie na teatrze fizycznym, sztuce cyrkowej oraz t ... Przemysłowa Blokada Filmowa w BydgoszczyW Bydgoszczy w piątek odbędzie się piąta, wakacyjna blokada filmowa. W ubiegłych latach blokowane były ulice w centrum miasta. W tym roku, ze względu na Rok Bydgoskiego Dziedzictwa Przemysłowego, blokowane będą miejsca przy czynnych halach przemysłowych. Przemysłowa Blokada Filmowa o godz. 21.30 odbędzie się na terenie Bydgoskich Zakładów Przemysłu Gumoweg ... Jeden z memów autorstwa Marty Frej. Źródło: memshirt.comWystawa memów Marty Frej w Galerii Wozownia w Toruniu"Jak dorosnę zostanę artystką. Mam talent i bogatych rodziców" - to jeden z wielu tekstów, który proponuje Marta Frej - rysowniczka i ilustratorka, autorka popularnych memów. Od piątku jej wieloformatowe prace można będzie oglądać na wystawie "Żeńska końcówka" w Galerii Wozownia w Toruniu. Marta Frej wypracowała swój rozpoznawalny, niezwykle wyrazisty arty ... www.songofsongs.plW piątek w Toruniu startuje Festiwal Song of SongsWarsztaty muzyczne, spotkania z nawróconymi kryminalistami, kampania społeczna promująca przebaczanie, a przede wszystkim dwa plenerowe koncerty. W piątek w Toruniu startuje Festiwal Song of Songs. Podobnie jak w ubiegłym roku koncerty odbęd się na plenerowej scenie CKK Jordanki. Pierwszy koncert Song of Songs odbył się w 1998 roku. Festiwal miał jednak pr ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę