duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kultura »

Nie żyje aktor Mieczysław Kalenik - filmowy Zbyszko z "Krzyżaków"

Polska Agencja Prasowa

Zmarł Mieczysław Kalenik, aktor znany najbardziej z roli Zbyszka z Bogdańca w filmie "Krzyżacy" Aleksandra Forda - poinformowała PAP jego córka, operatorka Magdalena Kalenik. Artysta zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.
Był aktorem filmowym i telewizyjnym, który współpracował m.in. ze Stanisławem Lenartowiczem, Jerzym Passendorferem, Januszem Morgensternem, Januszem Majewskim i Krzysztofem Krauze. Widzom zapadł w pamięć głównie dzięki swojej roli Zbyszka z Bogdańca w "Krzyżakach" Aleksandra Forda. Sam jako znaczący wyróżniał angaż do ekranizacji polskiej epopei narodowej - "Pana Tadeusza" Andrzeja Wajdy.

Mieczysław Kalenik urodził się 1 stycznia 1933 r. w Międzyrzecu Podlaskim. W rodzinnym mieście ukończył technikum handlowe, ale chciał być marynarzem. Interesowała go także recytacja - na jednym z konkursów wtedy dziewiętnastolatka zauważyła jedna z profesorek Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

Kolejne lata - 1953-57 - spędził już na PWST. Jeszcze przed uzyskaniem dyplomu zaczął grać w zespole stołecznego Teatru Komedia. Na scenie debiutował w 1957 r. w "Pocałuj mnie, Kasiu", musicalu Jerzego Rakowieckiego według "Poskromienia złośnicy" Szekspira.

W czasie studiów zagrał też kilka ról epizodycznych, m.in. w filmach: "Pokolenie", "Skarb kapitana Martensa", "Godziny nadziei", "Warszawska syrena", "Zimowy zmierzch". Od 1954 r. występował w Teatrze Telewizji.

W 1960 r. zagrał jedną ze swoich najważniejszych ról - w "Krzyżakach" Aleksandra Forda, u boku m.in. Emila Karewicza, Leona Niemczyka, Grażyny Staniszewskiej i Aleksandra Fogiela. Do roli rycerza broniącego damy serca wytypował go reżyser filmu, który tym samym zapewnił mu ogromną popularność - zwłaszcza u kobiet. To właśnie rola w "Krzyżakach", filmie zrealizowanym na zamówienie władz z okazji 550. rocznicy grunwaldzkiego zwycięstwa, przyniosła Kalenikowi nominację do Złotej Kaczki - w kategorii najlepszy aktor polskich filmów historyczno-kostiumowych.

"Kiedy Aleksander Ford przygotowywał +Krzyżaków+, wielu młodych aktorów marzyło o roli Zbyszka z Bogdańca. Ja musiałem zrezygnować z marzeń, bo przeczytałem, że ma ją zagrać Bogusz Bilewski. Jednak los zadecydował inaczej. Kiedy zaszedłem do Klubu SPATiF, zobaczyłem trzech panów z ekipy filmu. Jeden z nich, kierownik produkcji, dowiedziawszy się, że jestem aktorem, zaprosił mnie na krótką rozmowę z Fordem. Ten, przyglądając się mi uważnie, zapytał, czy zechciałbym zagrać w +Krzyżakach+" - wspominał aktor po latach.

"+Kogo miałbym grać+ - zapytałem. +Na przykład Zbyszka z Bogdańca+. Nie wierzyłem własnym uszom. Okazało się jednak, że kandydatura Bogusza nie jest przesądzona. Kiedy zaproszono mnie z tekstem roli na Łąkową do Łodzi, byłem tak zdenerwowany, że nie mogłem powiedzieć ani słowa. Pierwsza próba wypadła fatalnie. Ford jednak nie rezygnował i zaprosił mnie na kolejną do Warszawy" - dodał.

Kalenik zagrał także m.in. "Pierwszym dniu wolności", "Gniewku, synu Rybaka", "Życiu raz jeszcze", "Wszystko na sprzedaż", "Kazimierzu Wielkim", "Lawie. Opowieści o +Dziadach+ Adama Mickiewicza" oraz - pod koniec lat 90. - Stolnika w "Panu Tadeuszu". To właśnie ta rola, jak mówił po czasie w jednej z rozmów, ponownie przyniosła mu rozpoznawalność. "To był zaledwie epizod, a jednak musiał zapaść w pamięć widzom, bo wciąż jestem o niego pytany" - wyznał.

W 2011 r. w rozmowie z Krzysztofem Lubczyńskim przyznał, że spełnił się jako aktor - choć przez długi czas mówiono o nim, że umiał tylko zagrać Zbyszka z Bogdańca. "Po tej roli (...) Aleksander Ford powierzył mi rolę w filmie +Pierwszy dzień wolności+ według sztuki Leona Kruczkowskiego, gdzie zagrałem Ottona, gwałciciela, a była to rola całkowicie odmienna w stylu od Zbyszka. Bardzo lubię tę rolę. Spełniłem się więc jako aktor, ale też nigdy nie miałem wymarzonej roli, przysłowiowego Hamleta. Zresztą, po +Krzyżakach+, Ludwik Sempoliński powiedział mi: +Mietek, gdyby to było przed wojną, to nikt by cię nie puścił. Ty byś miał wszystko+" - powiedział.

Na swoim koncie miał prócz tego kreacje w produkcjach zagranicznych - "Nocy generałów" Anatole'a Litvaka i "Wodzu Indian - Tecumsehu" Hansa Kratzerta - oraz znanych serialach: "Czarnych chmurach", "Stawce większej niż życie", "Polskich drogach", "Czterdziestolatku", "Nocach i dniach" oraz "Lalce".

Grał także w teatrach stołecznych m. in: Powszechnym (1958-59), Narodowym (1959-75), Nowym (1975-81) i Polskim (1981-2000). Pracował pod kierownictwem takich reżyserów, jak Józef Wyszomirski ("Niemcy", "Nowy Don Kiszot czyli Sto szaleństw"), Kazimierz Dejmek ("Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim", "Słowo o Jakubie Szeli", "Elektra", "Wesele", "Wyzwolenie", "Kordian", "Dziady") oraz Adam Hanuszkiewicz ("Nieboska komedia", "Hamlet", "Trzy siostry", "Beniowski", "Rewizor").

Trzy lata temu w księgarniach ukazała się książka międzyrzeckiego poety i prozaika Ryszarda Kornackiego "Zbyszko z Bogdańca, czyli prawie wszystko o Mieczysławie Kaleniku". "Świetny aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, licencjonowany pilot samolotów i sternik pełnomorski (…). Jest świetnym przyjacielem, kolegą, brydżystą, gawędziarzem, wielbicielem Melpomeny i człowiekiem o wielkim sercu oraz autoironicznym poczuciu humoru" - pisał autor we wstępie.

Dziewięć lat temu artysta został odznaczony Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Aktor zmarł w piątek w rodzinnym Międzyrzecu Podlaskim. Miał 84 lata.(PAP)

Abonament

Kultura

Od 12 sierpnia w Mroczy trwa spotkanie młodzieży z Czerkas na Ukrainie z rówieśnikami z Mroczy. Fot. Bogumiła WresiłoWspólny film młodzieży z ukraińskich Czerkas i MroczySpędzają razem czas, uczestniczą w różnych artystycznych warsztatach, uczą się kultury i języka. Od 12 sierpnia w Mroczy trwa spotkanie młodzieży z Czerkas na Ukrainie z rówieśnikami z Mroczy. Efektem niezwykłych wakacji będzie polsko–ukraiński film pt. „Dziedzictwo Witosława”, nawiązujący do lokalnej, krajeńskiej legendy o księciu Witosławie i jego nieszc ... Książka jest drukowana w Bydgoszczy. Fot. Monika Siwak-Waloszewska.Rozpoczęto druk jedynej książki dla młodzieży autorstwa Sulimy-KamińskiegoJedyną książkę Jerzego Sulimy-Kamińskiego adresowaną do młodzieży zaczęto dziś drukować w Bydgoszczy. W drukarni przy ulicy Glinki, córka bydgoskiego pisarza, pokazała nam okładkę swego autorstwa. Bohaterem powieści "Dokąd biegną Twoje konie" jest Mat, chłopiec, który z rodziną przeprowadził się z mniejszego do większego miasta. Elżbieta Kamińska-Zielińska ... Olga Bończyk gościem "Rzeki Muzyki" w BydgoszczyPrzedostatni koncert w ramach letniego festiwalu bydgoskiego na wodzie - Rzeka Muzyki upłynie przy piosenkach z repertuaru Kaliny Jędrusik, które zaśpiewa Olga Bończyk. Olga Bończyk to aktorka teatralna, filmowa i wykształconą wokalistka, która postanowiła jakiś czas temu odkurzyć ponadczasowe piosenki z Kabaretu Starszych Panów. Na program składają się ... Organizatorzy Festiwalu Tofifest szukają wolontariuszyMiędzynarodowy Festiwal Filmowy Tofifest w Toruniu czeka na wolontariuszy. Wystarczy do 30 września wypełnić formularz na stronie wydarzenia. Pomóc mogą też seniorzy i osoby niepełnoletnie za zgodą rodziców. Wolontariusz będzie mógł wchodzić za darmo na filmy i imprezy w klubie festiwalowym. To też szansa na poznanie gwiazd kina i sprawdzenie się we współp ... Paderewski Piano Academy - finałKoncertem w kościele pw. Bożego Ciała w Bydgoszczy (ul. Jesionowa 24) zakończy się druga i ostatnia tura Paderewski Piano Academy. Paderewski Piano Academy to jedyna na świecie letnia akademia, podczas której pianiści z całego świata mogą ćwiczyć interpretacje koncertów fortepianowych razem z orkiestrą symfoniczną. Podczas drugiego turnusu Toruńską Orki ... Olga Bończyk Fot. nadesłane"Kalinowe piosenki" w wykonaniu Olgi Bończyk na Rzece MuzykiPrzedostatni w tym roku koncert w ramach letniego festiwalu bydgoskiego na wodzie - Rzeka Muzyki upłynie przy piosenkach z repertuaru Kaliny Jędrusik, które zaśpiewa Olga Bończyk. Olga Bończyk jest aktorką teatralną, filmową i wykształconą wokalistką. Związana jest m.in. z teatrami: Piosenki we Wrocławiu; Rampa, „Roma”, Kamienica, Projekt Teatr Warszawa, t ... Janusz Głowacki - dramaturg, prozaik, felietonista i autor scenariuszy filmowych zmarł w wieku 79 lat. Fot. archiwum/PAP/Jakub KamińskiZmarł Janusz GłowackiW wieku 79 lat zmarł Janusz Głowacki - dramaturg, prozaik, felietonista i autor scenariuszy filmowych. Laureat prestiżowych nagród literackich, m.in. American Theatre Critics Association Award.. "W dniu 19 sierpnia 2017 roku w wieku 79 lat odszedł mój najukochańszy mąż Janusz Głowacki" - przekazała w sobotę PAP Olena Leonenko-Głowacka. Informacje o dacie i ... RAFFA QUARTET wystąpi w ramach "Fontanny Muzyki"To już trzeci koncert w ramach tegorocznej edycji festiwalu "Fontanna Muzyki". Przy fontannie "Potop" w bydgoskim parku im. Kazimierza Wielkiego wystąpi dzisiaj RAFFA QUARTET. Ideą imprezy jest upowszechnianie wysokiej kultury muzycznej wśród szerokiej bydgoskiej publiczności i przybywających do miasta turystów. Wykonawcami są wybitni absolwenci Akademii M ... Ruszył Festiwal Harmonica BridgeRock, jazz, folk, blues, a nawet tango można będzie usłyszeć w Toruniu w ramach rozpoczętej dziś 17. edycji Międzynarodowego Festiwalu Harmonijki Ustnej Harmonica Bridge. Swoje umiejętności zaprezentują wirtuozi harmonijki z całego świata. W programie festiwalu są też tradycyjne warsztaty i konkurs harmonijkowy. Będzie też wspólne muzykowanie. Festiwal otw ... Krzysztof Derdowski nie żyjeKrzysztof Derdowski urodził się w Bydgoszczy w 1957 roku. Ukończył II Liceum Ogólnokształcące i filologię polską na WSP. Parał się dziennikarstwem i krytyką literacką. Publikował w wielu periodykach, m.in. „Odrze”, „Twórczości”, „Toposie”, „Poezji”, „Kwartalniku Artystycznym”, „Nurcie”, „Dekadzie Literackiej”. Przez kilka lat był redaktorem naczelnym „Ilus ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę