Piątek, 24 stycznia 2020 r.   Imieniny: Felicji, Franciszka, Rafała
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2019-03-24, 12:01 Polska Agencja Prasowa

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką - msza święta w intencji Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów w czasie okupacji niemieckiej w Katedrze Polowej WP w Warszawie. Fot. PAP/Jakub Kamiński
Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką - msza święta w intencji Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów w czasie okupacji niemieckiej w Katedrze Polowej WP w Warszawie. Fot. PAP/Jakub Kamiński
W niedzielę obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To państwowe święto przypada w rocznicę zamordowania w 1944 r. przez niemieckich żandarmów Józefa i Wiktorii Ulmów, ich dzieci oraz ukrywanych przez tę rodzinę Żydów.
Święto, które z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy, zostało w 2018 r. ustanowione przez parlament, jest wyrazem czci dla wszystkich obywateli polskich - niezależnie od narodowości, którzy pomagali Żydom poddanym ludobójczej eksterminacji przez niemieckich okupantów. Będzie obchodzone po raz drugi - w niedzielę od zamordowania rodziny Ulmów mija 75 lat.

"W hołdzie Obywatelom Polskim – bohaterom, którzy w akcie heroicznej odwagi, niebywałego męstwa, współczucia i solidarności międzyludzkiej, wierni najwyższym wartościom etycznym, nakazom chrześcijańskiego miłosierdzia oraz etosowi suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej, ratowali swoich żydowskich bliźnich od Zagłady zaplanowanej i realizowanej przez niemieckich okupantów" - głosi preambuła ustawy.

Prace nad ustawą o ustanowieniu Dnia Pamięci Polaków Ratujących Żydów zainicjowano jesienią 2017 r. podczas uroczystości z okazji 75-lecia powstania "Żegoty" przy Delegaturze Rządu RP na Kraj. "Żegota" od 4 grudnia 1942 r. przekształciła się z Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom, który 27 września 1942 r. powstał z inicjatywy Zofii Kossak-Szczuckiej oraz Wandy Krahelskiej-Filipowiczowej. "Żegota" stała się fenomenem Polskiego Państwa Podziemnego w skali całej okupowanej Europy - była organizacją, która w okresie drugiej wojny światowej miała za swoje zadanie wyłącznie ratowanie Żydów.

Hołd Polakom ratujących Żydów odda m.in. premier Mateusz Morawiecki na organizowanej w Sadownem na Mazowszu przez Instytut Pileckiego uroczystości upamiętnienia rodziny Lubkiewiczów. Leon, Marianna i ich syn Stefan Lubkiewiczowie zostali brutalnie pobici i zamordowani przez Niemców zimą 1943 r. za niesienie pomocy żydowskim współobywatelom. Leon Lubkiewicz był miejscowym piekarzem i dawał chleb Żydom, którzy ukrywali się w lesie.

"Do końca 1942 roku ojciec piekł chleb po kryjomu i sprzedawał go ludziom. Wiem, że wtedy mój ojciec Leon Lubkiewicz dawał za darmo chleb ukrywającym się Żydom. 3 stycznia 1943 roku do Sadownego przybyło ok. 20 żandarmów - skąd przybyli, nie wiem - i zatrzymali się w miejscowej szkole. Polacy mówili, że jest to jakaś karna ekspedycja niemiecka. W tym czasie był u mnie w sklepie piekarniczym brat Stefan, któremu powiedziałem, by poszedł do ojca i ostrzegł go, by dziś nie handlował chlebem. Brat poszedł" - opowiadał drugi syn Lubkiewiczów, Stanisław Lubkiewicz, który także pomagając Żydom wojnę przeżył.

W Sadownem odsłonięte zostaną dwie tablice - jedna poświęcona Lubkiewiczom, druga represjonowanym w czasie okupacji mieszkańcom gminy. W uroczystości wezmą udział także wicemarszałek Senatu Maria Koc, wiceminister kultury Magdalena Gawin, dyrektor Instytutu Pileckiego Wojciech Kozłowski, a także wnuczka zamordowanych Teresa Olton oraz przedstawiciele władz samorządowych i duchowieństwa.

Uroczystości odbędą się również w Warszawie, które organizuje IPN, Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Towarzystwo Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Planowane jest m.in. odsłonięcie tablicy i otwarcie wystawy poświęcone siostrze zakonnej Matyldzie Getter i jej współpracowniczkom ze Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, które wspólnie z Ireną Sendler ratowały w czasie wojny żydowskie dzieci. Wydarzenia te poprzedzą msza w Katedrze Polowej Wojska Polskiego oraz ceremonia składania wieńców przy Grobie Nieznanego Żołnierza na placu Józefa Piłsudskiego w Warszawie.

W całym kraju IPN zaplanował również projekcje filmu dokumentalnego pt. "Paszporty Paragwaju", przedstawiającym działalność m.in. polskich dyplomatów Aleksandra Ładosia i Konstantego Rokickiego, dzięki którym uratowano co najmniej kilkuset Żydów z Holokaustu. Film ten, w reżyserii Roberta Kaczmarka, można będzie zobaczyć w wielu polskich miastach (plan projekcji jest na stronie IPN), a w niedzielę wieczorem zostanie również pokazany w telewizji publicznej.

W Warszawie - jak informuje IPN - planowany jest także pokaz filmu połączony ze spotkaniem z konsulem honorowym Polski w Szwajcarii Markusem Blechnerem, którego ojciec był jedną z osób finansujących paszporty dla ratowanych Żydów.

IPN podał też, że w głównych budynkach Poczty Polskiej w Białymstoku, Bydgoszczy, Lublinie, Łodzi i Tarnowie będzie można obejrzeć wystawę o "Żegocie".

Uroczystości odbędą się również w Markowej, gdzie przed 75 laty doszło do śmierci Wiktorii i Józefa Ulmów oraz szóstki ich dzieci. Wiktoria w chwili śmierci była w zaawansowanej ciąży. Wraz z polską rodziną z Markowej zginęła ośmioosobowa grupa Żydów z rodziny Goldman, która najprawdopodobniej od końca 1942 r. znalazła schronienie w polskim domu. O świcie 24 marca 1944 r. cała grupa została bestialsko zamordowana przez niemieckich żandarmów z posterunku w Łańcucie.

W Markowej planowane jest wręczenie odznaczeń państwowych nadanych przez prezydenta Andrzeja Dudę. Ponadto przewidziano odsłonięcie nowych tabliczek z nazwiskami Polaków ratujących Żydów. Oddany też zostanie hołd Polakom niosącym pomoc Żydom, jak i rodzinie Ulmów z Markowej.

Polacy ratujący Żydów to nie tylko prawie 7 tys. znanych z imienia i nazwiska bohaterów, upamiętnionych przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie, ale również tysiące rodaków, którzy pozostali anonimowi bądź nie otrzymali tego odznaczenia.

Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Yad Vashem od 1953 r. dokumentuje tragedię narodu żydowskiego podczas Holokaustu, a także honoruje Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, którzy podczas wojny ratowali Żydów. Instytut podaje na swojej stronie internetowej, że do 1 stycznia 2018 r. wyróżnił prawie 27 tys. bohaterów, w tym 6863 Polaków, którzy tworzą największą grupę osób na 51 krajów świata. (PAP)

Kraj - świat

2019-12-28, godz. 10:28 GDDKiA: wszystkie drogi krajowe przejezdne Wszystkie drogi krajowe są przejezdne. Na sieci dróg krajowych pracuje 576 pojazdów do zimowego utrzymania - poinformowała rano Generalna Dyrekcja Dróg Krajow ... » więcej 2019-12-27, godz. 09:02 Strażacy: w ciągu trzech świątecznych dni w pożarach zginęło osiem osób W Wigilię i dwa dni świąt Bożego Narodzenia strażacy interweniowali ponad 2,3 tys. razy - przekazał rzecznik komendanta głównego PSP st. bryg. Paweł Frątczak. ... » więcej 2019-12-26, godz. 17:07 Papież w drugi dzień świąt: Chrześcijański styl życia to łagodność, odwaga, pokora Papież Franciszek powiedział w drugi dzień Świąt, obchodzony przez Kościół jako uroczystość świętego Szczepana - pierwszego męczennika, że chrześcijański styl ... » więcej 2019-12-26, godz. 13:56 W ciągu dwóch świątecznych dni w pożarach zginęło pięć osób, było 1,6 tys. interwencji W Wigilię i pierwszy dzień świąt strażacy wyjeżdżali łącznie do ponad 1,6 tys. zdarzeń; doszło do 416 pożarów, zginęło pięć osób - przekazał w czwartek rzeczn ... » więcej 2019-12-26, godz. 11:59 Od 1 stycznia jeden bilet do Koloseum, Forum Romanum i innych zabytków w Rzymie Jeden bilet do Koloseum i Forum Romanum oraz pobliskich zabytków archeologicznych w cenie 16 euro - to nowa oferta w Rzymie od 1 stycznia. O tych ważnych zmia ... » więcej 2019-12-25, godz. 16:23 Abp Wojciech Polak: - Zaprośmy Go, gdy nie potrafimy spojrzeć na siebie z miłością - Boże Narodzenie jest wydarzeniem - podkreślił w trakcie mszy pasterskiej prymas Polski abp Wojciech Polak. Jak mówił, narodzenie Jezusa nie jest jakąś wzrus ... » więcej 2019-12-23, godz. 13:34 Sąd Najwyższy: październikowe wybory do Sejmu i Senatu są ważne Wybory do Sejmu i Senatu z 13 października br. są ważne - uznała w pełnym składzie Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. » więcej 2019-12-22, godz. 22:39 Grodzki: system sądownictwa wymaga reform, ale nie takich, jakie są wdrażane [wideo] System sądownictwa wymaga reform, ale nie takich, jakie są wdrażane przez ostatnie cztery lata; nad ustawami sądowymi Senat będzie pracował najstaranniej, jak ... » więcej 2019-12-22, godz. 20:21 Prymas: przygotowania do świąt Bożego Narodzenia nie mogą przysłonić daru Boga Przygotowania do uroczystości świąt Bożego Narodzenia, także naszych świątecznych spotkań, nie powinny przysłonić daru, którym jest sam Bóg, który przychodzi ... » więcej 2019-12-22, godz. 17:29 Estymator dla DoRzeczy.pl: 46,6 proc. dla Dudy, 22,4 proc. dla Kidawy-Błońskiej Wśród osób zdecydowanych, że będą głosować w wyborach prezydenckich 46,6 proc. oddałoby głos na Andrzeja Dudę, zaś 22,4 proc. na Małgorzatę Kidawę-Błońską - w ... » więcej
3456789