Niedziela, 19 maja 2019 r.   Imieniny: Iwa, Piotra, Celestyna
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2019-03-24, 12:01 Polska Agencja Prasowa

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką - msza święta w intencji Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów w czasie okupacji niemieckiej w Katedrze Polowej WP w Warszawie. Fot. PAP/Jakub Kamiński
Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką - msza święta w intencji Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów w czasie okupacji niemieckiej w Katedrze Polowej WP w Warszawie. Fot. PAP/Jakub Kamiński
W niedzielę obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To państwowe święto przypada w rocznicę zamordowania w 1944 r. przez niemieckich żandarmów Józefa i Wiktorii Ulmów, ich dzieci oraz ukrywanych przez tę rodzinę Żydów.
Święto, które z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy, zostało w 2018 r. ustanowione przez parlament, jest wyrazem czci dla wszystkich obywateli polskich - niezależnie od narodowości, którzy pomagali Żydom poddanym ludobójczej eksterminacji przez niemieckich okupantów. Będzie obchodzone po raz drugi - w niedzielę od zamordowania rodziny Ulmów mija 75 lat.

"W hołdzie Obywatelom Polskim – bohaterom, którzy w akcie heroicznej odwagi, niebywałego męstwa, współczucia i solidarności międzyludzkiej, wierni najwyższym wartościom etycznym, nakazom chrześcijańskiego miłosierdzia oraz etosowi suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej, ratowali swoich żydowskich bliźnich od Zagłady zaplanowanej i realizowanej przez niemieckich okupantów" - głosi preambuła ustawy.

Prace nad ustawą o ustanowieniu Dnia Pamięci Polaków Ratujących Żydów zainicjowano jesienią 2017 r. podczas uroczystości z okazji 75-lecia powstania "Żegoty" przy Delegaturze Rządu RP na Kraj. "Żegota" od 4 grudnia 1942 r. przekształciła się z Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom, który 27 września 1942 r. powstał z inicjatywy Zofii Kossak-Szczuckiej oraz Wandy Krahelskiej-Filipowiczowej. "Żegota" stała się fenomenem Polskiego Państwa Podziemnego w skali całej okupowanej Europy - była organizacją, która w okresie drugiej wojny światowej miała za swoje zadanie wyłącznie ratowanie Żydów.

Hołd Polakom ratujących Żydów odda m.in. premier Mateusz Morawiecki na organizowanej w Sadownem na Mazowszu przez Instytut Pileckiego uroczystości upamiętnienia rodziny Lubkiewiczów. Leon, Marianna i ich syn Stefan Lubkiewiczowie zostali brutalnie pobici i zamordowani przez Niemców zimą 1943 r. za niesienie pomocy żydowskim współobywatelom. Leon Lubkiewicz był miejscowym piekarzem i dawał chleb Żydom, którzy ukrywali się w lesie.

"Do końca 1942 roku ojciec piekł chleb po kryjomu i sprzedawał go ludziom. Wiem, że wtedy mój ojciec Leon Lubkiewicz dawał za darmo chleb ukrywającym się Żydom. 3 stycznia 1943 roku do Sadownego przybyło ok. 20 żandarmów - skąd przybyli, nie wiem - i zatrzymali się w miejscowej szkole. Polacy mówili, że jest to jakaś karna ekspedycja niemiecka. W tym czasie był u mnie w sklepie piekarniczym brat Stefan, któremu powiedziałem, by poszedł do ojca i ostrzegł go, by dziś nie handlował chlebem. Brat poszedł" - opowiadał drugi syn Lubkiewiczów, Stanisław Lubkiewicz, który także pomagając Żydom wojnę przeżył.

W Sadownem odsłonięte zostaną dwie tablice - jedna poświęcona Lubkiewiczom, druga represjonowanym w czasie okupacji mieszkańcom gminy. W uroczystości wezmą udział także wicemarszałek Senatu Maria Koc, wiceminister kultury Magdalena Gawin, dyrektor Instytutu Pileckiego Wojciech Kozłowski, a także wnuczka zamordowanych Teresa Olton oraz przedstawiciele władz samorządowych i duchowieństwa.

Uroczystości odbędą się również w Warszawie, które organizuje IPN, Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Towarzystwo Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Planowane jest m.in. odsłonięcie tablicy i otwarcie wystawy poświęcone siostrze zakonnej Matyldzie Getter i jej współpracowniczkom ze Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, które wspólnie z Ireną Sendler ratowały w czasie wojny żydowskie dzieci. Wydarzenia te poprzedzą msza w Katedrze Polowej Wojska Polskiego oraz ceremonia składania wieńców przy Grobie Nieznanego Żołnierza na placu Józefa Piłsudskiego w Warszawie.

W całym kraju IPN zaplanował również projekcje filmu dokumentalnego pt. "Paszporty Paragwaju", przedstawiającym działalność m.in. polskich dyplomatów Aleksandra Ładosia i Konstantego Rokickiego, dzięki którym uratowano co najmniej kilkuset Żydów z Holokaustu. Film ten, w reżyserii Roberta Kaczmarka, można będzie zobaczyć w wielu polskich miastach (plan projekcji jest na stronie IPN), a w niedzielę wieczorem zostanie również pokazany w telewizji publicznej.

W Warszawie - jak informuje IPN - planowany jest także pokaz filmu połączony ze spotkaniem z konsulem honorowym Polski w Szwajcarii Markusem Blechnerem, którego ojciec był jedną z osób finansujących paszporty dla ratowanych Żydów.

IPN podał też, że w głównych budynkach Poczty Polskiej w Białymstoku, Bydgoszczy, Lublinie, Łodzi i Tarnowie będzie można obejrzeć wystawę o "Żegocie".

Uroczystości odbędą się również w Markowej, gdzie przed 75 laty doszło do śmierci Wiktorii i Józefa Ulmów oraz szóstki ich dzieci. Wiktoria w chwili śmierci była w zaawansowanej ciąży. Wraz z polską rodziną z Markowej zginęła ośmioosobowa grupa Żydów z rodziny Goldman, która najprawdopodobniej od końca 1942 r. znalazła schronienie w polskim domu. O świcie 24 marca 1944 r. cała grupa została bestialsko zamordowana przez niemieckich żandarmów z posterunku w Łańcucie.

W Markowej planowane jest wręczenie odznaczeń państwowych nadanych przez prezydenta Andrzeja Dudę. Ponadto przewidziano odsłonięcie nowych tabliczek z nazwiskami Polaków ratujących Żydów. Oddany też zostanie hołd Polakom niosącym pomoc Żydom, jak i rodzinie Ulmów z Markowej.

Polacy ratujący Żydów to nie tylko prawie 7 tys. znanych z imienia i nazwiska bohaterów, upamiętnionych przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie, ale również tysiące rodaków, którzy pozostali anonimowi bądź nie otrzymali tego odznaczenia.

Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Yad Vashem od 1953 r. dokumentuje tragedię narodu żydowskiego podczas Holokaustu, a także honoruje Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, którzy podczas wojny ratowali Żydów. Instytut podaje na swojej stronie internetowej, że do 1 stycznia 2018 r. wyróżnił prawie 27 tys. bohaterów, w tym 6863 Polaków, którzy tworzą największą grupę osób na 51 krajów świata. (PAP)

Kraj - świat

2019-05-18, godz. 15:44 Premier: Tegoroczne wakacje rozpoczną się wcześniej Rok szkolny 2018/19 zakończy się 19 czerwca, w środę przed świętem Bożego Ciała, a nie jak planowano w piątek 21 czerwca - poinformował premier Mateusz Morawi ... » więcej 2019-05-18, godz. 12:00 75 lat temu Polacy zdobyli wzgórze Monte Cassino 75 lat temu, 18 maja 1944 r., po niezwykle zaciętych walkach 2. Korpus Polski dowodzony przez gen. Władysława Andersa zdobył wzgórze Monte Cassino wraz ze zna ... » więcej 2019-05-15, godz. 20:46 Prezydent: M. Magierowski został zaatakowany i poniżony; władze Izraela muszą to wyjaśnić W związku z atakiem do MSZ na środę została wezwana ambasador Izraela w Polsce Anna Azari, która wyraziła ubolewanie z powodu incydentu, deklarując zarazem po ... » więcej 2019-05-14, godz. 15:54 Minister Ziobro: kary za przestępstwa związane z pedofilią będą surowsze Surowsze karanie m.in. przestępstw związanych z pedofilią zapowiedzieli we wtorek premier Mateusz Morawiecki i minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro. Rząd ... » więcej 2019-05-12, godz. 17:58 Kaczyński: przestępstwa niektórych księży nie mogą być podstawą do ataku na Kościół W Szczecinie prezes PiS Jarosław Kaczyński podkreślił, że to nie oznacza tolerancji wobec jakiejkolwiek patologii, także wobec przestępstw pedofilii. » więcej 2019-05-12, godz. 12:14 Prymas o filmie Sekielskiego: przepraszam za każdą ranę zadaną przez ludzi Kościoła - Jestem głęboko poruszony tym, co zobaczyłem w filmie pana Tomasza Sekielskiego - napisał w oświadczeniu przesłanym w sobotę PAP prymas Polski abp Wojciech P ... » więcej 2019-05-10, godz. 20:14 Schetyna: Koalicja Europejska rozszerzy się o nowe podmioty; szczegóły w przyszłym tygodniu O planach rozszerzenia Koalicji Europejskiej o nowe podmioty Schetyna poinformował podczas piątkowej debaty z amerykańskim historykiem Timothy Snyderem. Koali ... » więcej 2019-05-10, godz. 13:54 Nastolatek dźgnięty nożem przez rówieśnika w szkole w warszawskim Wawrze nie żyje W szkole na warszawskim Wawrze jedno z dzieci miało zaatakować drugie niebezpiecznym narzędziem - przekazała w piątek stołeczna policja. Zaatakowane dziecko z ... » więcej 2019-05-10, godz. 09:51 Para prezydencka złoży wizytę w Białym Domu. Zaproszenie z Waszyngtonu Prezydent Andrzej Duda oraz pierwsza dama Agata Kornhauser-Duda otrzymali oficjalne zaproszenie do złożenia wizyty w Białym Domu w czerwcu - poinformował szef ... » więcej 2019-05-09, godz. 17:18 Związkowcy OPZZ manifestowali w Warszawie. W sprawie emerytur Przed siedzibą Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odbyła się w czwartek pikieta członków OPZZ. Związkowcy domagali się wprowadzenia emerytur st ... » więcej
1234567