duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polska Agencja Prasowa / Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Abonament

Kraj - świat

Nowela obniżająca o 20 proc. uposażenia parlamentarzystów - opublikowana w Dzienniku UstawNowelizacja ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, która obniża uposażenia parlamentarzystów o 20 proc., została w poniedziałek opublikowana w Dzienniku Ustaw. Nowela obniżająca o 20 proc. uposażenia parlamentarzystów - opublikowana w Dzienniku Ustaw Nowelizacja ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, która obniża uposażenia parlamentarzy ... SN: urlop I prezes SN Małgorzaty Gersdorf - do 19 lipcaPierwsza prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf ma na razie urlop do 19 lipca - poinformował w poniedziałek PAP zespół prasowy SN. Rzecznik tego sądu Michał Laskowski zaznaczył, że "to jest normalny urlop, a I prezes SN pracuje i korzysta z urlopu, jak każdy". "Każdy pracownik może korzystać z urlopu, otrzymując w tym czasie wynagrodzenie. Ta kwestia ... Z zalanej jaskini wyprowadzono w poniedziałek czterech chłopcówDrugiego dnia akcji ratunkowej, w poniedziałek, z zalanej jaskini Tham Luang Nang Non na północy Tajlandii wyprowadzono czterech chłopców - poinformowała tajlandzka marynarka wojenna. W jaskini wciąż uwięzionych jest pięć osób. Adiutant dowódcy marynarki wojennej Sitthichai Klangpattana potwierdził, że z jaskini łącznie w niedzielę i poniedziałek wyprowadz ... Szczyt NATO w Brukseli z pretensjami USA o wydatki na obronnośćPrzywódcy państw NATO zjadą w środę na szczyt do Brukseli, by rozmawiać o pieniądzach, walce z terroryzmem i modernizacji. Europa obawia się, co zrobi prezydent USA Donald Trump, który krytykuje sojuszników, a krótko po szczycie spotyka się Władimirem Putinem. Podczas zaplanowanego na środę i czwartek szczytu przewidziane są cztery sesje robocze z udziałem ... Tusk wzywa władze Polski i Ukrainy do złagodzenia napięćPrzewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk wezwał w poniedziałek w Brukseli władze Polski i Ukrainy do łagodzenia napięć na tle historycznym. Po zakończeniu szczytu UE-Ukraina wskazywał, że napięcia te pokazują, iż nie wszyscy odrobili swoje lekcje z historii. "Niezawisłość Ukrainy, bezpieczeństwo Polski i całego regionu zależą w ogromnej mierze od relac ... UE gotowa przenieść do Japonii szczyt ze względu na sytuację w tym krajuSzef Rady Europejskiej Donald Tusk zapowiedział w poniedziałek, że ze względu na trudną sytuację w Japonii UE jest gotowa przenieść planowany na środę w Brukseli szczyt z premierem tego kraju na kolejny tydzień do Tokio. Szczyt UE-Japonia z udziałem Tuska, szefa KE Jean-Claude'a Junckera oraz premiera Japonii Shinzo Abe miał się odbyć w środę w belgijskiej ... Tajlandia/ W zalanej jaskini pozostaje osiem osóbOsiem osób wciąż pozostaje w zalanej jaskini Tham Luang Nang Non na północy Tajlandii. Źródła wojskowe poinformowały, że w poniedziałek wydobyto z jaskini jednego chłopca. Czterech chłopców wydobyto na powierzchnię w niedzielę. Agencje informacyjne podały, że w poniedziałek chłopiec został wyniesiony na noszach do karetki, która odjechała z miejsca na sygn ... Tajlandia/ Wznowiono akcję ratunkową w jaskiniAkcja ratunkowa, mająca na celu wydobycie z zalanej jaskini na północy Tajlandii ośmiu pozostających tam chłopców i ich trenera, została wznowiona - poinformowały w poniedziałek agencję Reutera źródła we władzach. Dzień wcześniej udało się stamtąd wydostać czworo dzieci. Szef MSW Tajlandii gen. Anupong Paochinda powiedział, że do jaskini powrócą ci sami nu ... W.Brytania/Zmarła kobieta zatruta rosyjskim NowiczokiemBrytyjska policja metropolitalna poinformowała w niedzielę wieczorem o śmierci 44-letniej kobiety, która była jedną z dwóch osób hospitalizowanych w ubiegłą sobotę z powodu otrucia rosyjskim wysoce toksycznym środkiem Nowiczok. Ofiara została zidentyfikowana przez policję jako mieszkanka Durrington, 44-letnia Dawn Sturgess. Jak zaznaczono, druga z ofiar ub ... Wększość ofiar śmiertelnych i osób zaginionych zanotowano w najbardziej dotkniętym przez żywioł rejonie Hiroszimy. Fot. PAP/EPA/JIJI PRESSJaponia/Ponad 100 ofiar śmiertelnych powodzi i osunięć ziemiLiczba śmiertelnych ofiar ulewnych deszczy, powodzi i osunięć ziemi w zachodniej Japonii przekroczyła już 100 osób. Ponad 68 osób uznaje się za zaginione. Sekretarz gabinetu Yoshihide Suga poinformował na konferencji prasowej w poniedziałek, że większość ofiar śmiertelnych i osób zaginionych zanotowano w najbardziej dotkniętym przez żywioł rejonie Hiroszim ...
45678910
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę