duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polska Agencja Prasowa / Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Abonament

Kraj - świat

PSL ws. swojego udziału w Zgromadzeniu Narodowym: zachowamy się tak, jak oczekują PolacyZachowamy się przyzwoicie, tak jak oczekują Polacy - powiedział rzecznik PSL Jakub Stefaniak, pytany czy jego formacja weźmie udział w piątkowym Zgromadzeniu Narodowym. Według nieoficjalnych informacji politycy PSL mają nie wysłuchać orędzia prezydenta Andrzeja Dudy, które zostanie wygłoszone przed Zgromadzeniem. W Zgromadzeniu, które rozpocznie się w połu ... Msza św. w bazylice archikatedralnej p.w. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela w Warszawie poprzedziła obrady Zgromadzenia Narodowego. Fot. PAP/Marcin ObaraObchody 550-lecia polskiego parlamentaryzmuMszą św. w warszawskiej Archikatedrze św. Jana Chrzciciela z udziałem najwyższych władz - prezydenta Andrzeja Dudy, marszałków Sejmu i Senatu Marka Kuchcińskiego i Stanisława Karczewskiego oraz premiera Mateusza Morawieckiego rozpoczęły się obchody 550-lecia polskiego parlamentaryzmu. Mszy św. przewodniczy metropolita warszawski kard. Kazimierz Nycz, homil ... MSZ: Polski dyplomata pobity w RosjiJak poinformowało Biuro Rzecznika Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, w ub. środę 11 lipca pobity został polski dyplomata podczas lotniczej podróży powrotnej z delegacji służbowej. Do incydentu doszło na trasie Irkuck - Moskwa. Sprawca - według świadków prawdopodobnie osoba niezrównoważona psychicznie - został zatrzymany. Poszkodowanemu udzielon ... Stoltenberg: mieliśmy otwartą dyskusję o podziale obciążeńCzłonkowie NATO na szczycie w Brukseli przeprowadzili otwartą i szczerą dyskusję o podziale obciążeń, która wzmocniła Sojusz – powiedział sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg. "Podjęliśmy szereg decyzji, by wzmocnić odstraszanie i obronę, zwiększyć wysiłki w walce z terroryzmem i zapewnić uczciwy podział obciążeń między wszystkimi sojusznikami" – powi ... Prezydent Andrzej Duda podczas konferencji prasowej w samolocie w drodze powrotnej z Brukseli, gdzie uczestniczył w dwudniowym szczycie NATO. Fot. PAP/Radek PietruszkaPrezydent: rozmowy nt. dodatkowych sił amerykańskich w Polsce - bardzo zaawansowaneRozmowy na temat obecności w Polsce dodatkowych sił amerykańskich są już bardzo zaawansowane - powiedział w czwartek dziennikarzom prezydent Andrzej Duda w drodze powrotnej ze szczytu NATO. Jak zaznaczył, z prezydentem USA Donaldem Trumpem rozmawiał też o kolejnych zakupach i doposażeniu polskiej armii. Prezydent miał briefing prasowy na pokładzie samolotu ... Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak podczas spotkania prasowego nt. projektu nowego Kodeksu rodzinnego Fot. PAP/Marcin KmiecińskiRzecznik Praw Dziecka przygotował projekt nowego Kodeksu rodzinnegoNowy Kodeks rodzinny to rewolucja w myśleniu o dziecku i jego rodzinie; to nowa koncepcja ochrony dzieciństwa, rodzicielstwa, małżeństwa, całej rodziny - powiedział Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak, prezentując projekt nowego Kodeksu rodzinnego. Prace nad projektem trwały 6 lat. Przygotowała go powołana przez RPD Komisja Kodyfikacyjna, której przewodni ... Ryszard Terlecki: komitet polityczny PiS w przyszłym tygodniu zajmie się kandydatami w wyborach samorządowychKomitet polityczny Prawa i Sprawiedliwości zbierze się w przyszłym tygodniu i zajmie się m.in. kandydatami partii w najbliższych wyborach samorządowych - poinformował szef klubu PiS, wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki. Prezes PiS Jarosław Kaczyński w piątek poinformował, że komitet polityczny partii zdecydował, iż osoby, które funkcjonują w spółkach skar ... PO nie weźmie udziału w posiedzeniu Zgromadzenia NarodowegoPO nie weźmie udziału w piątkowym posiedzeniu Zgromadzenia Narodowego, które ma uczcić m.in. 550-lecie polskiego parlamentaryzmu. Tę ważną rocznicę chce uczcić uroczystym posiedzeniem klubu, w którym wziąć udział mają także posłowie Nowoczesnej. Nowoczesna nie podjęła jeszcze decyzji, czy weźmie udział w posiedzeniu Zgromadzenia Narodowego, które odbędzie ... Rzecznik KRS: z opinią pozytywną 5 sędziów SN, z negatywną 7, w tym J. IwulskiKrajowa Rada Sądownictwa pozytywnie zaopiniowała 5 sędziów Sądu Najwyższego, którzy mimo ukończenia 65. roku życia wyrazili wolę dalszego orzekania; 7 sędziów, w tym prezes Józef Iwulski, zostało zaopiniowanych negatywnie - poinformował rzecznik KRS Maciej Mitera. Jak powiedział dziennikarzom sędzia Mitera, pozytywną opinię Rady uzyskali sędziowie: Zbignie ... Turcja/ Dożywocie dla 72 osób oskarżonych o udział w próbie puczu sprzed dwóch latTurecki sąd skazał w czwartek na kary dożywotniego pozbawienia wolności 72 osoby, oskarżone o udział w starciach na moście w Stambule podczas próby zamachu stanu w 2016 roku. Zginęły tam wtedy 32 osoby. Na wyroki oczekuje kolejnych 71 oskarżonych w tej sprawie. Postawiono im zarzut zabijania cywilów, którzy odpowiedzieli na wezwanie prezydenta Recepa Tayyi ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę