Sobota, 17 listopada 2018 r.   Imieniny: Salomei, Grzegorza, Elżbiety
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
2018-07-11, 09:33 Polska Agencja Prasowa/Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Kraj - świat

2018-11-12, godz. 08:30 Szef NATO składa życzenia Polsce. Rada Unii Europejskiej przypomina o wynalazkach! Sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg złożył w niedzielę gratulacje Polsce, Rumunii, Estonii, Łotwie i Litwie z okazji 100. rocznicy niepodległości tych p ... » więcej 2018-11-12, godz. 06:30 Trump: Polsko, wielki kraju - gratulacje w 100. rocznicę niepodległości! Z okazji 100. rocznicy odzyskania niepodległości gratulacje na Twitterze złożył Polsce prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump. 'Polsko, wielki kraju - gr ... » więcej 2018-11-12, godz. 06:00 58 śmiertelnych ofiar potrójnego zamachu w Mogadiszu Liczba śmiertelnych ofiar potrójnego zamachu dokonanego w piątek w Mogadiszu za pomocą samochodów wyładowanych materiałami wybuchowymi wzrosła co najmniej do ... » więcej 2018-11-12, godz. 00:24 Biało-Czerwony Marsz "Dla Ciebie Polsko" z udziałem prezydenta i premiera Z udziałem prezydenta i premiera przeszedł w niedzielę ulicami Warszawy Biało-Czerwony Marsz 'Dla Ciebie Polsko' zorganizowany z okazji 100-lecia odzyskania p ... » więcej 2018-11-11, godz. 14:01 Z okazji Święta Niepodległości dzień otwarty w Sejmie i Senacie Z okazji Święta Niepodległości Sejm i Senat zostały otwarte dla zwiedzających; wszyscy chętni mogą zobaczyć miejsca, gdzie na co dzień pracują posłowie i sena ... » więcej 2018-11-11, godz. 12:57 11 listopada Polacy odśpiewali hymn narodowy na 100-lecie odzyskania niepodległości 11 listopada w ramach akcji 'Niepodległa do hymnu!' Polacy o godz. 12 odśpiewali hymn Polski. W centralnym miejscu akcji - przed Grobem Nieznanego Żołnierza w ... » więcej 2018-11-11, godz. 11:04 Donald Tusk mówi: to co nas łączy jest o wiele mocniejsze i ważniejsze, to jesteś ty Polsko Na co dzień spieramy się o kształt i przyszłość Polski, czasami za mocno, wybacz nam Polsko, ale to co nas łączy jest o wiele mocniejsze i o wiele ważniejsze, ... » więcej 2018-11-11, godz. 11:04 Prezydent, marszałkowie, premier złożyli wieńce przy grobie Ryszarda Kaczorowskiego Prezydent Andrzej Duda, marszałkowie Sejmu i Senatu Marek Kuchciński i Stanisław Karczewski, premier Mateusz Morawiecki, szef MON Mariusz Błaszczak złożyli w ... » więcej 2018-11-11, godz. 11:04 Premier zapowiada: będzie jeden wspaniały i bezpieczny marsz W Warszawie w rocznicę odzyskania niepodległości będzie jeden wielki, wspaniały, bezpieczny marsz; wszystkich do tego marszu zapraszam - zapewnił w niedzielę ... » więcej 2018-11-11, godz. 06:00 Merkel i Macron odsłonili tablicę upamiętniającą rozejm w Compiegne Kanclerz Niemiec Angela Merkel oraz prezydent Francji Emmanuel Macron odsłonili w sobotę w Rethondes, pod Compiegne, na północy Francji, tablicę upamiętniając ... » więcej
1234567