duży kontrast mapa strony
Strona startowa » Kraj - świat »

Polski rząd na uchodźstwie uczestniczył w negocjacjach ws. ewakuacji 300 tys. Żydów z Europy

Polska Agencja Prasowa / Daria Porycka

Polski rząd na uchodźstwie brał udział w 1944 roku w negocjowaniu 20 mln franków łapówki dla Heinricha Himmlera w zamian za uwolnienie 300 tys. pozostających przy życiu Żydów z całej Europy - wynika z dokumentów archiwalnych, do których dotarła PAP.
"Po pertraktacjach z Himmlerem, nasz przedstawiciel donosi, że za 20 milionów franków można by ewakuować do państw neutralnych 300.000 Żydów partiami po 15.000 osób miesięcznie" – czytamy w depeszy wysłanej w listopadzie 1944 roku z poselstwa polskiego w Bernie do ambasady RP w Waszyngtonie.

Autorem depeszy skierowanej do Unii Rabinów Ortodoksyjnych jest Isaac Sternbuch, przywódca żydowskiego komitetu Vaad Hatzalah, którego organizacja podjęła pod koniec 1944 roku próbę wykupu Żydów.

W bezpośrednich negocjacjach wspierał ją najprawdopodobniej Jean-Marie Musy, były prezydent Szwajcarii, który prywatnie znał Himmlera sprzed wojny.

Negocjacje te były już w znacznym stopniu opisane przez historyków. Zajmował się nimi między innymi kanadyjski badacz Max Wallace w nieprzetłumaczonej na język polski książce "In The Name of Humanity: The Secret Deal to End the Holocaust".

Jak twierdzi Wallace, to właśnie w fakcie prowadzenia owych tajnych rozmów można szukać przyczyn zatrzymania komór gazowych i krematoriów w Auschwitz w listopadzie 1944 roku.

Jednak w materiałach historycznych, które do tej pory się ukazały na ten temat, wątek polski traktowany był najczęściej jako drugorzędny. Tymczasem depesza nr 102 z 21 listopada 1944 roku, do której dotarła PAP, pokazuje, że to polska dyplomacja była przekaźnikiem najbardziej poufnej informacji o negocjacjach między Himmlerem a środowiskiem amerykańskich Żydów, umożliwiając zbieranie pieniędzy na łapówkę dla Reichsfuehrera.

"Pieniądze deponowalibyśmy w banku szwajcarskim też ratami po milion franków po ewakuacji odnośnej grupy. Projekt w zasadzie przyjęliśmy; zaznaczamy, że nasz przedstawiciel jest osobistością bardzo poważną i wpływową" - pisał w depeszy nr 102 Isaac Sternbuch. PAP dotarła także do innych depesz dotyczących negocjacji z Himmlerem i udziału w nich strony polskiej.

W jednej z nich znajduje się informacja, że Reichsfuehrer w ramach negocjacji obiecał wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach zagłady.

"(…) p. Sternbuch donosi telegraficznie za pośrednictwem poselstwa R.P. w Bernie, iż delegat Panów przywiózł z Berlina propozycję złożenia większej sumy na stopniową ewakuację wszystkich Żydów z Niemiec. Na razie obiecano wstrzymać akcję eksterminacyjną w obozach, z tym, że pertraktacje są w toku i p. Sternbuch zapowiada nadesłanie wkrótce szczegółów akcji. Na interwencję przeprowadzoną za pośrednictwem nuncjatury w Bernie rząd niemiecki potwierdził to samo Watykanowi. Zgodził się ponadto poddać kontroli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża obozy na Górnym Śląsku" – napisano w depeszy MSZ z 23 listopada 1944 r. Dokument opatrzono klauzulą "tajne".

Heinrich Himmler po I wojnie światowej związał się z kierowaną przez Hitlera Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partią Robotniczą (NSDAP). Uczestniczył w nieudanym puczu nazistów 9 listopada 1923 roku w Monachium. Był twórcą, a potem szefem SS - oddziałów stanowiących gwardię przyboczną Hitlera odpowiedzialną za największe zbrodnie III Rzeszy. Po zdobyciu przez narodowych socjalistów władzy w 1933 roku, kierował całym aparatem policyjnym III Rzeszy, odpowiadając za zbrodnie na terenach okupowanych przez Niemców, w tym za Holokaust. Od 1943 roku kierował MSW. Popełnił samobójstwo po aresztowaniu przez Amerykanów w maju 1945 roku.

Małżeństwo Isaac i Recha Sternbuchowie, liderzy Vaad Hatzalah, uważani są za jednych z największych żydowskich bohaterów akcji ratowania ofiar Zagłady. Po wojnie docenili oni również rolę polskiego posła (ambasadora) w Bernie Aleksandra Ładosia i udostępnienie przez niego szyfrów. "Bez ambasadora Ładosia nie uratowałby się prawie nikt" - pisała o nim Recha Sternbuch.(PAP)

Abonament

Kraj - świat

Szefowie dyplomacji UE zgodzili się w sprawie blokowania sankcji USASzefowie dyplomacji państw UE dali w poniedziałek zielone światło dla uruchomienia tzw. statusu blokującego, czyli prawa, które ma chronić europejskie firmy przed amerykańskimi sankcjami na Iran. Brak sprzeciwu w tej sprawie będzie jeszcze musiał wyrazić PE. W poniedziałek w Brukseli spotkali się unijni ministrowie spraw zagranicznych. „Kraje członkowskie ... Rafalska: dialog społeczny w Polsce ma się nieźleDialog społeczny w Polsce ma się nieźle - powiedziała w poniedziałek minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska. Dodała, że partnerzy uczą się szukania kompromisów przy rozwiązywaniu problemów gospodarczych i konfliktów społecznych. Szefowa resortu rodziny, pracy i polityki społecznej wzięła udział w Olsztynie w posiedzeniu Wojewódzkie ... KE liczy na refleksję Polski w sprawie SN; zaniepokojona RumuniąKomisja Europejska liczy na refleksję polskiego rządu w sprawie Sądu Najwyższego, mając nadzieję na pozytywne zmiany w tej sprawie - oświadczyła w poniedziałek unijna komisarz ds. sprawiedliwości Viera Jourova. Wyraziła zaniepokojenie sytuacją w Rumunii. "Wiecie, gdzie jesteśmy w sprawie Polski - wciąż czekamy na refleksję polskiego rządu w sprawie ostatni ... Zbigniew Ziobro: przy budowie np. dróg dostaniesz pieniądze dopiero, jak zapłacisz podwykonawcyW sprawach m.in. budowy dróg i autostrad wprowadzimy jasną zasadę: dostajesz pieniądze dopiero, jak zapłacisz podwykonawcy - zapowiedział minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro. Szef MS przedstawił założenia projektu nowego prawa przeciw nadużyciom koncernów przy budowie dróg i autostrad. Ziobro wraz z wiceministrem sprawiedliwości Marcinem Warchołem ora ... Rusza 10. edycja akcji Caritas Polska "Tornister Pełen Uśmiechów"Rusza 10. edycja ogólnopolskiej akcji Caritas Polska "Tornister pełen uśmiechów". Dzięki niej uczniowie z najuboższych rodzin otrzymają plecaki wyposażone w szkolne wyprawki. Jak poinformowali organizatorzy w komunikacie opublikowanym na stronie internetowej Caritas Polska, celem akcji jest zwiększenie szans edukacyjnych uczniów przez zebranie funduszy na ... Lek na serce wycofany z aptekGłówny Inspektor Farmaceutyczny nakazał wycofanie z obrotu leku na serce. Chodzi tabletki o nazwie Pentaerythritol compositum. Lek jest stosowany na przewlekłą niewydolność wieńcową. Produkt został wycofany na wniosek producenta Farmaceutycznej Spółdzielni Pracy "Galena" w związku z otrzymanym, w czasie badań wynikiem zawartości substancji czynnej glycerol ... Morawiecki: L. Kaczyński uosabiał odmienną ideę PolskiLech Kaczyński uosabiał zupełnie odmienną ideę Polski od tej, którą uosabiali dotychczasowi władcy III RP - mówił w niedzielę premier Mateusz Morawiecki podczas uroczystości odsłonięcia pomnika śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego i ofiar katastrofy smoleńskiej w Kraśniku (woj. lubelskie). "Lech Kaczyński wraz z elitą Polski, która udawała się do Smoleńska, a ... Organizatorzy niedzielnej akcji "Helsinki Calling" (Helsinki apelują) podkreślali, że nie była ona wymierzona bezpośrednio w prezydentów USA i Rosji, a jej celem było zwrócenie uwagi na kluczowe problemy świata. PAP/EPA/KIMMO BRANDTDemonstracja w Helsinkach przed szczytem Trump-PutinW stolicy Finlandii Helsinkach, gdzie w poniedziałek spotkają się prezydenci USA i Rosji, Donald Trump i Władimir Putin, odbyła się w niedzielę demonstracja, której uczestnicy apelowali o poszanowanie praw człowieka i demokracji oraz o ochronę środowiska. Około 1,5 tys. osób przemaszerowało przez centrum miasta, udając się na Plac Senacki. Tłum wykrzykiwał ... Demonstracje w Basrze; policja strzela w powietrzeIracka policja zaczęła strzelać w powietrze, gdy setki demonstrantów próbowało w niedzielę szturmem zdobyć główną siedzibę rady prowincji w Basrze, gdzie już siódmy dzień trwają demonstracje antyrządowe. W wyniku starć z policją cztery osoby zostały ranne. Demonstranci protestują przeciwko korupcji, bezrobociu i fatalnemu poziomowi usług komunalnych. Po ... Iustitia: z żalem obserwujemy obrady organu podającego się za KRSZ żalem obserwujemy obrady organu podającego się za Krajową Radę Sądownictwa, w skład którego wchodzą sędziowie wybrani przez dwa ugrupowania polityczne; ogłoszone konkursy na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego są nieważne - stwierdzono w sobotnim stanowisku Stowarzyszenia Sędziów Polskich "Iustitia". "Z żalem obserwujemy obrady organu podającego się za ...
1234567
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę