Czwartek, 04 czerwca 2020 r.   Imieniny: Kwiryny, Franciszka
Polskie Radio PiK » Wiadomości lokalne
Apartamentowiec
2018-04-14, 07:14 Polska Agencja Prasowa

Najstarsze w Polsce malowidło z królem Arturem znajduje się w Toruniu

Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Fot. Facebook/DeArte
Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Fot. Facebook/DeArte
Najstarsze malowidło z terenu Polski, przedstawiające króla Artura, pochodzi z Torunia. Odkryto je przypadkowo w czasie remontu średniowiecznej kamienicy. Powstało ok. 1400 roku - ustalił dr Jacek Witkowski z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego.
Naukowcy zakończyli niedawno analizy malowidła w średniowiecznej kamienicy w Toruniu przy ul. Żeglarskiej. Zostało ono przypadkowo odkryte w czasie generalnego remontu w 2016 r.

Malowidło przedstawia cztery postaci niemal naturalnej wielkości, stojące w zbrojach. Jest to fragment większego fresku, na którym przedstawiono trzy triady mężczyzn. Wśród nich są postaci historyczne, biblijne i legendarne, będące ideałami dla średniowiecznego rycerstwa. Taki motyw nazywany jest przez ekspertów "Dziewięcioma Bohaterami".

"Wśród nich jest legendarny król Artur - jest to obecnie najstarsze znane jego przedstawienie na terenie Polski" - powiedział PAP historyk sztuki dr Jacek Witkowski, który analizował malowidło. Według jego szacunków pochodzi ono z ok. 1400 roku.

Król Artur znany jest z licznych legend z terenu Wielkiej Brytanii. Miał być celtyckim władcą, który w V w. pokonał najeżdżających jego tereny Saksonów. Jednym z najbardziej znanych w średniowiecznej Europie podań na jego temat była legenda o rycerzach okrągłego stołu, którzy poszukiwali świętego Grala, czy o mieczu Ekskalibur - miał mieć magiczne moce.

"To jedne z najciekawszych, najcenniejszych malowideł odkrytych w Toruniu. Mamy kilka zespołów tego rodzaju odkrytych w naszym mieście - ale to, co wyszło, jest odkryciem rewelacyjnym, dotyczącym kamienic mieszczańskich" - podkreślił w rozmowie z PAP miejski konserwator zabytków w Toruniu Emanuel Okoń.

"Jest to odkrycie wyjątkowe i rzadkie w skali całej Europy ze względu na tematykę, którą przedstawia. W Polsce są tylko dwa takie przedstawienia +Dziewięciu Bohaterów+" - dodaje dr Witkowski. Drugie znajduje się w Zamku Piastowskim w Legnicy i jest około 100 lat młodsze.

Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Historyk sztuki ustalił, że pierwotnie postaci były również podpisane. Jednak ich identyfikacja możliwa była na podstawie analizy herbów na tarczach, które dzierżą bohaterowie.

Obszerne pomieszczenie, w którym znaleziono malowidło, znajduje się na piętrze. W momencie powstania pełniło funkcje reprezentacyjne. "To tam skupiało się uroczyste życie domowników" - dodaje dr Witkowski.

Dlaczego zdecydowano się na namalowanie takiego motywu na ścianie? Jak opowiada dr Witkowski, w ówczesnej Europie był to temat bardzo popularny (początkowo - w literaturze, gdzie zresztą pojawił się po raz pierwszy). Motyw trzech triad, wśród których były zarówno postaci historyczne, biblijne i legendarne, pojawił się po raz pierwszy w utworze francuskiego poety - Jacquesa de Longuyona na początku XIV. Potem szybko rozpowszechnił się w sztuce - malowidłach, rzeźbach czy arrasach.

Moment, w którym powstało malowidło w Toruniu - koniec XIV w. - określany jest jako "złoty wiek sztuki". "Nie ma roku w Toruniu, żeby nie odkryto kolejnych malowideł ściennych z tego okresu, nawet w tak zaskakujących miejscach, jak kancelarie adwokackie, banki, apteki czy sklepy" - dodaje dr Witkowski. Zdaniem historyka sztuki taki urodzaj odkryć należy wiązać również z faktem, że Toruń to jedno z tych polskich miast, które stosunkowo najlepiej zachowały się po działaniach w II wojny światowej.

Jak opowiada naukowiec, miasto znajdowało się wówczas w granicach Zakonu Krzyżackiego. Było bardzo bogate i stale się rozbudowywało. Trzon ludności tworzyli tam mieszczanie, którzy przybyli z Zachodniej Europy - w dużej mierze z północnych Niemiec. Byli to kupcy, utrzymujący szerokie kontakty handlowe w całej Europie. Wiele wskazuje na to, że również w kamienicy z malowidłem przedstawiającym króla Artura mieszkali również przybysze z Zachodniej Europy - uważa dr Witkowski.

Jak poinformował PAP miejski konserwator zabytków, nie ma większych szans na udostępnienie tego znaleziska zwiedzającym. "Budynek pełni funkcje mieszkalne dla biskupa seniora diecezji toruńskiej. (...) Nie wyobrażam sobie jednak, żeby biskup senior godził się na tłumy wycieczek chodzących po jego mieszkaniu. Inaczej byłoby, gdyby te malowidła były np. w oficynie" - podkreślił Okoń.

Przypomniał, że w ubiegłym roku malowidło oglądali uczestnicy Szkoły Letniej UNESCO - pracownicy służb konserwatorskich z całej Polski, architekci zajmujący się projektowanie w zabytkach, także zagraniczni goście z Białorusi.(PAP)

Wiadomości lokalne

2020-06-04, godz. 08:02 Łączy ich Toruń, golf i wielka akcja dla szpitali. „W ich rękach było nasze życie” Ponad 120 tysięcy złotych zebrano podczas akcji „Jesteśmy z Wami” Fundacji Łączy Nas Toruń i Golf. Zebrane fundusze zostały przeznaczone na zakup sprzętu ochr ... » więcej 2020-06-04, godz. 07:05 Historia na murze pisana będzie zachowana. Solidarnościowe hasło do rejestru zabytków W ciągu miesiąca powinna zakończyć się procedura wpisania do rejestru zabytków napisów z okresu PRL z muru zakładu mleczarskiego przy. ul. Podgórskiej w Torun ... » więcej 2020-06-03, godz. 20:31 „Przestrzegamy procedur i jesteśmy ostrożniejsi”. Szpital w Toruniu broni się Dyrekcja szpitala miejskiego w Toruniu jest przekonana, że przestrzegała procedur. Lecznica była jednym z największych ognisk koronawirusa w regionie. Śledztw ... » więcej 2020-06-03, godz. 19:42 Zaginął 50-latek z Torunia. Opuścił działkę i nie ma z nim kontaktu Toruńscy policjanci poszukują 50-letniego Jacka Roszaka. Zaginiony ostatni raz widziany był na działce przy ul. Przybyszewskiego. Od niedzieli nie nawiązał ko ... » więcej 2020-06-03, godz. 18:39 Nowy sprzęt, większe i piękniejsze sale dla chorych. Dom Sue Ryder po remoncie Dom Sue Ryder w Bydgoszczy po modernizacji przyjmuje pacjentów. W odnowionych pokojach w placówce przy ul. Roentgena udostępniono 37 specjalistycznych łóżek. » więcej 2020-06-03, godz. 17:12 Opiekunka z bydgoskiego żłobka „Słoneczko” jednak nie jest zakażona. Testy ujemne! Bydgoski żłobek zamknięty, 178 osób wysłanych na kwarantannę po tym, jak rzekome zakażenie potwierdzono w poniedziałek u jednej z opiekunek. W środę okazało s ... » więcej 2020-06-03, godz. 16:10 Podpisy pod kandydaturą Trzaskowskiego zbierane w urzędzie? Donos się nie potwierdził Postępowanie w sprawie rzekomego zbierania podpisów w Urzędzie Miasta w Świeciu, pod kandydaturą Rafała Trzaskowskiego, zostało umorzone przez policję. » więcej 2020-06-03, godz. 14:30 Leśne premie dla rolników i samorządów - pieniądze rosną razem z drzewami Dofinansowanie do sadzenia lasu oferuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pieniądze można otrzymać po spełnieniu kilku warunków. » więcej 2020-06-03, godz. 13:20 Silne ręce - wielkie serce! Krzysztof Jarzębski przemierza Polskę dla dzieci [zdjęcia] 280 kilometrów już za nim. Do pokonania jeszcze około...1300. Niepełnosprawny kolarz jedzie przez Polskę hand-bikiem, czyli rowerem ręcznym. Nie robi tego dla ... » więcej 2020-06-03, godz. 11:51 Rzeczy zaginionego 16-latka z Ciela odnalezione w Olimpinie. Trwa akcja policji Trwają poszukiwania 16-latka z podbydgoskiego Ciela. W oddalonym o 12 kilometrów Olimpinie (gmina Nowa Wieś Wielka), niedaleko lasu i żwirowni odnaleziono rze ... » więcej
1234567