Poniedziałek, 17 czerwca 2019 r.   Imieniny: Laury, Marcjana, Alberta
Polskie Radio PiK » Wiadomości lokalne
2018-04-14, 07:14 Polska Agencja Prasowa

Najstarsze w Polsce malowidło z królem Arturem znajduje się w Toruniu

Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Fot. Facebook/DeArte
Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Fot. Facebook/DeArte
Najstarsze malowidło z terenu Polski, przedstawiające króla Artura, pochodzi z Torunia. Odkryto je przypadkowo w czasie remontu średniowiecznej kamienicy. Powstało ok. 1400 roku - ustalił dr Jacek Witkowski z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego.
Naukowcy zakończyli niedawno analizy malowidła w średniowiecznej kamienicy w Toruniu przy ul. Żeglarskiej. Zostało ono przypadkowo odkryte w czasie generalnego remontu w 2016 r.

Malowidło przedstawia cztery postaci niemal naturalnej wielkości, stojące w zbrojach. Jest to fragment większego fresku, na którym przedstawiono trzy triady mężczyzn. Wśród nich są postaci historyczne, biblijne i legendarne, będące ideałami dla średniowiecznego rycerstwa. Taki motyw nazywany jest przez ekspertów "Dziewięcioma Bohaterami".

"Wśród nich jest legendarny król Artur - jest to obecnie najstarsze znane jego przedstawienie na terenie Polski" - powiedział PAP historyk sztuki dr Jacek Witkowski, który analizował malowidło. Według jego szacunków pochodzi ono z ok. 1400 roku.

Król Artur znany jest z licznych legend z terenu Wielkiej Brytanii. Miał być celtyckim władcą, który w V w. pokonał najeżdżających jego tereny Saksonów. Jednym z najbardziej znanych w średniowiecznej Europie podań na jego temat była legenda o rycerzach okrągłego stołu, którzy poszukiwali świętego Grala, czy o mieczu Ekskalibur - miał mieć magiczne moce.

"To jedne z najciekawszych, najcenniejszych malowideł odkrytych w Toruniu. Mamy kilka zespołów tego rodzaju odkrytych w naszym mieście - ale to, co wyszło, jest odkryciem rewelacyjnym, dotyczącym kamienic mieszczańskich" - podkreślił w rozmowie z PAP miejski konserwator zabytków w Toruniu Emanuel Okoń.

"Jest to odkrycie wyjątkowe i rzadkie w skali całej Europy ze względu na tematykę, którą przedstawia. W Polsce są tylko dwa takie przedstawienia +Dziewięciu Bohaterów+" - dodaje dr Witkowski. Drugie znajduje się w Zamku Piastowskim w Legnicy i jest około 100 lat młodsze.

Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Historyk sztuki ustalił, że pierwotnie postaci były również podpisane. Jednak ich identyfikacja możliwa była na podstawie analizy herbów na tarczach, które dzierżą bohaterowie.

Obszerne pomieszczenie, w którym znaleziono malowidło, znajduje się na piętrze. W momencie powstania pełniło funkcje reprezentacyjne. "To tam skupiało się uroczyste życie domowników" - dodaje dr Witkowski.

Dlaczego zdecydowano się na namalowanie takiego motywu na ścianie? Jak opowiada dr Witkowski, w ówczesnej Europie był to temat bardzo popularny (początkowo - w literaturze, gdzie zresztą pojawił się po raz pierwszy). Motyw trzech triad, wśród których były zarówno postaci historyczne, biblijne i legendarne, pojawił się po raz pierwszy w utworze francuskiego poety - Jacquesa de Longuyona na początku XIV. Potem szybko rozpowszechnił się w sztuce - malowidłach, rzeźbach czy arrasach.

Moment, w którym powstało malowidło w Toruniu - koniec XIV w. - określany jest jako "złoty wiek sztuki". "Nie ma roku w Toruniu, żeby nie odkryto kolejnych malowideł ściennych z tego okresu, nawet w tak zaskakujących miejscach, jak kancelarie adwokackie, banki, apteki czy sklepy" - dodaje dr Witkowski. Zdaniem historyka sztuki taki urodzaj odkryć należy wiązać również z faktem, że Toruń to jedno z tych polskich miast, które stosunkowo najlepiej zachowały się po działaniach w II wojny światowej.

Jak opowiada naukowiec, miasto znajdowało się wówczas w granicach Zakonu Krzyżackiego. Było bardzo bogate i stale się rozbudowywało. Trzon ludności tworzyli tam mieszczanie, którzy przybyli z Zachodniej Europy - w dużej mierze z północnych Niemiec. Byli to kupcy, utrzymujący szerokie kontakty handlowe w całej Europie. Wiele wskazuje na to, że również w kamienicy z malowidłem przedstawiającym króla Artura mieszkali również przybysze z Zachodniej Europy - uważa dr Witkowski.

Jak poinformował PAP miejski konserwator zabytków, nie ma większych szans na udostępnienie tego znaleziska zwiedzającym. "Budynek pełni funkcje mieszkalne dla biskupa seniora diecezji toruńskiej. (...) Nie wyobrażam sobie jednak, żeby biskup senior godził się na tłumy wycieczek chodzących po jego mieszkaniu. Inaczej byłoby, gdyby te malowidła były np. w oficynie" - podkreślił Okoń.

Przypomniał, że w ubiegłym roku malowidło oglądali uczestnicy Szkoły Letniej UNESCO - pracownicy służb konserwatorskich z całej Polski, architekci zajmujący się projektowanie w zabytkach, także zagraniczni goście z Białorusi.(PAP)

Wiadomości lokalne

2019-06-17, godz. 12:15 Moździerz jak nowy. Wyremontowany przez uczniów bydgoskiej „Samochodówki” Uczniowie z Zespołu Szkół Samochodowych w Bydgoszczy odnowili jeden z eksponatów Muzeum Wojsk Lądowych. Odrestaurowany moździerz wrócił do macierzystej placów ... » więcej 2019-06-17, godz. 10:11 Gen. Zbigniew Nowek nie żyje Gen. Zbigniew Nowek zmarł nagle w nocy w domu w Bydgoszczy. Miał 59 lat. » więcej 2019-06-17, godz. 09:20 Brdyujście gotowe do kolejnych zawodów, ale to nie koniec inwestycji Zakończono przebudowę trybun na torze regatowym w Brdyujściu. Powstały też nowe hangary do przechowywania sprzętu. Trwają przygotowania do kolejnych inwestycj ... » więcej 2019-06-17, godz. 08:11 „Naturalna” powstała z naruszeniem prawa? Wyłudzenie i fałszerstwo czy tylko nonszalancja? Centralne Biuro Antykorupcyjne po kontroli wydatków unijnych stwierdziło, że Spółdzielnia Socjalna „Nowe Miasto” z Bydgoszczy wyłudziła prawie 200 tys. zł dot ... » więcej 2019-06-17, godz. 07:03 Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy murem za odbudową pierzei i zamku Nie cichną kontrowersje wokół wypowiedzi Stowarzyszenia Architektów Polskich na temat dwóch kluczowych budowli miasta. SARP krytycznie oceniło wizję rekonstru ... » więcej 2019-06-16, godz. 18:59 Ewa Dąbrowska z wyróżnieniem w ramach Nagród Marszałka Województwa! Dziś przyznano nagrody i wyróżnienia w ramach corocznej Nagrody Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego. To najbardziej prestiżowe wyróżnienia, będące wyra ... » więcej 2019-06-16, godz. 13:48 Czym zajmują się organizacje pozarządowe? Można było sprawdzić na Wyspie Młyńskiej w Bydgoszczy [zdjęcia] W niedzielę na Wyspie Młyńskiej świętowały organizacje pozarządowe, przy okazji przygotowały dla mieszkańców i przyjezdnych wiele atrakcji. Wstęp był wolny. » więcej 2019-06-16, godz. 10:56 Niesforny dzieciak? A może dziecko autystyczne? Konferencja w Toruniu Krajowi i zagraniczni eksperci, rodzice oraz przedstawiciele fundacji i stowarzyszeń spotkali się w Toruniu na konferencji „Autyzm. Światłocienie”. » więcej 2019-06-16, godz. 09:52 Nowe odmiany zbóż, rzepak i wiele więcej czyli „Dni Pola” w Grubnie W Grubnie koło Chełmna trwają tradycyjne już „Kujawsko-Pomorskie Dni Pola” czyli doroczne, polowe spotkanie doradców, producentów środków dla rolnictwa i roln ... » więcej 2019-06-15, godz. 17:01 Włocławek bawi się na całego, ale nie zapomina też o swoim patronie [galeria] Środkowy weekend czerwca to tradycyjnie Dni Włocławka. Sobota i niedziela (15-16.06.) są pełne zabawy, koncertów, pokazów i imprez sportowych. Reprezentacyjna ... » więcej
1234567