Środa, 26 lutego 2020 r.   Imieniny: Mirosława, Aleksandra
Polskie Radio PiK » Wiadomości lokalne
2018-04-14, 07:14 Polska Agencja Prasowa

Najstarsze w Polsce malowidło z królem Arturem znajduje się w Toruniu

Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Fot. Facebook/DeArte
Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Fot. Facebook/DeArte
Najstarsze malowidło z terenu Polski, przedstawiające króla Artura, pochodzi z Torunia. Odkryto je przypadkowo w czasie remontu średniowiecznej kamienicy. Powstało ok. 1400 roku - ustalił dr Jacek Witkowski z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego.
Naukowcy zakończyli niedawno analizy malowidła w średniowiecznej kamienicy w Toruniu przy ul. Żeglarskiej. Zostało ono przypadkowo odkryte w czasie generalnego remontu w 2016 r.

Malowidło przedstawia cztery postaci niemal naturalnej wielkości, stojące w zbrojach. Jest to fragment większego fresku, na którym przedstawiono trzy triady mężczyzn. Wśród nich są postaci historyczne, biblijne i legendarne, będące ideałami dla średniowiecznego rycerstwa. Taki motyw nazywany jest przez ekspertów "Dziewięcioma Bohaterami".

"Wśród nich jest legendarny król Artur - jest to obecnie najstarsze znane jego przedstawienie na terenie Polski" - powiedział PAP historyk sztuki dr Jacek Witkowski, który analizował malowidło. Według jego szacunków pochodzi ono z ok. 1400 roku.

Król Artur znany jest z licznych legend z terenu Wielkiej Brytanii. Miał być celtyckim władcą, który w V w. pokonał najeżdżających jego tereny Saksonów. Jednym z najbardziej znanych w średniowiecznej Europie podań na jego temat była legenda o rycerzach okrągłego stołu, którzy poszukiwali świętego Grala, czy o mieczu Ekskalibur - miał mieć magiczne moce.

"To jedne z najciekawszych, najcenniejszych malowideł odkrytych w Toruniu. Mamy kilka zespołów tego rodzaju odkrytych w naszym mieście - ale to, co wyszło, jest odkryciem rewelacyjnym, dotyczącym kamienic mieszczańskich" - podkreślił w rozmowie z PAP miejski konserwator zabytków w Toruniu Emanuel Okoń.

"Jest to odkrycie wyjątkowe i rzadkie w skali całej Europy ze względu na tematykę, którą przedstawia. W Polsce są tylko dwa takie przedstawienia +Dziewięciu Bohaterów+" - dodaje dr Witkowski. Drugie znajduje się w Zamku Piastowskim w Legnicy i jest około 100 lat młodsze.

Oprócz króla Artura w Toruniu zachowały się częściowo postaci starotestamentowe - sędzia Jozue, król Dawid i Juda Machabeusz. Historyk sztuki ustalił, że pierwotnie postaci były również podpisane. Jednak ich identyfikacja możliwa była na podstawie analizy herbów na tarczach, które dzierżą bohaterowie.

Obszerne pomieszczenie, w którym znaleziono malowidło, znajduje się na piętrze. W momencie powstania pełniło funkcje reprezentacyjne. "To tam skupiało się uroczyste życie domowników" - dodaje dr Witkowski.

Dlaczego zdecydowano się na namalowanie takiego motywu na ścianie? Jak opowiada dr Witkowski, w ówczesnej Europie był to temat bardzo popularny (początkowo - w literaturze, gdzie zresztą pojawił się po raz pierwszy). Motyw trzech triad, wśród których były zarówno postaci historyczne, biblijne i legendarne, pojawił się po raz pierwszy w utworze francuskiego poety - Jacquesa de Longuyona na początku XIV. Potem szybko rozpowszechnił się w sztuce - malowidłach, rzeźbach czy arrasach.

Moment, w którym powstało malowidło w Toruniu - koniec XIV w. - określany jest jako "złoty wiek sztuki". "Nie ma roku w Toruniu, żeby nie odkryto kolejnych malowideł ściennych z tego okresu, nawet w tak zaskakujących miejscach, jak kancelarie adwokackie, banki, apteki czy sklepy" - dodaje dr Witkowski. Zdaniem historyka sztuki taki urodzaj odkryć należy wiązać również z faktem, że Toruń to jedno z tych polskich miast, które stosunkowo najlepiej zachowały się po działaniach w II wojny światowej.

Jak opowiada naukowiec, miasto znajdowało się wówczas w granicach Zakonu Krzyżackiego. Było bardzo bogate i stale się rozbudowywało. Trzon ludności tworzyli tam mieszczanie, którzy przybyli z Zachodniej Europy - w dużej mierze z północnych Niemiec. Byli to kupcy, utrzymujący szerokie kontakty handlowe w całej Europie. Wiele wskazuje na to, że również w kamienicy z malowidłem przedstawiającym króla Artura mieszkali również przybysze z Zachodniej Europy - uważa dr Witkowski.

Jak poinformował PAP miejski konserwator zabytków, nie ma większych szans na udostępnienie tego znaleziska zwiedzającym. "Budynek pełni funkcje mieszkalne dla biskupa seniora diecezji toruńskiej. (...) Nie wyobrażam sobie jednak, żeby biskup senior godził się na tłumy wycieczek chodzących po jego mieszkaniu. Inaczej byłoby, gdyby te malowidła były np. w oficynie" - podkreślił Okoń.

Przypomniał, że w ubiegłym roku malowidło oglądali uczestnicy Szkoły Letniej UNESCO - pracownicy służb konserwatorskich z całej Polski, architekci zajmujący się projektowanie w zabytkach, także zagraniczni goście z Białorusi.(PAP)

Wiadomości lokalne

2020-02-26, godz. 17:46 Pacjenci mogą być spokojni. We włocławskim szpitalu nie będą zamykane oddziały - Nie ma w planach likwidacji oddziałów - zapewnia dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Włocławku. Karolina Welka na konferencji prasowej zapr ... » więcej 2020-02-26, godz. 16:46 Powstaje Park Kulturowy w Bydgoszczy. Które tereny miasta wejdą w jego skład? Ma uporządkować miejską przestrzeń, określić zasady dotyczące takich szczegółów jak m.in. elewacje, stolarka okienna, meble w ogródkach czy reklamy. » więcej 2020-02-26, godz. 15:50 Kolejny fragment S5 dla kierowców, ale jedną nitką i dwukierunkowo Dziś przełożono ruch z drogi krajowej nr 5 na jedną jezdnię budowanej drogi S5 między węzłami Żnin Północ a Szubin Północ. » więcej 2020-02-26, godz. 13:42 Joanna Scheuring - Wielgus o centrum Camerimage. Co na to miasto? - Władze Torunia powinny mieć świadomość, że polski rząd zawsze może wycofać się z współfinansowania budowy Europejskiego Centrum Filmowego Camerimage, a zaan ... » więcej 2020-02-26, godz. 11:50 Koalicja PO - SLD bydgoskiej Rady Miasta: trzy razy „nie" dla apeli opozycji Jesteśmy oburzeni ! - mówili bydgoscy radni PiS po tym, jak głosami koalicji PO-SLD, do porządku obrad środowej (26.02.) sesji Rady Miasta nie zostały wpisane ... » więcej 2020-02-26, godz. 10:42 Ktoś rozpylił gaz pieprzowy w V LO w Bydgoszczy. Ewakuowano 300 osób Uczniowie V LO w Bydgoszczy wrócili już do szkoły. Alarm - związany z rozpyleniem gazu pieprzowego w jednej z klas - odwołany. Ewakuowani uczniowie, nauczycie ... » więcej 2020-02-26, godz. 10:20 Zatrzymani na A1 w sprawie napadów na sklepy usłyszeli zarzuty [zdjęcia] Policyjna obława na sprawców napadów na sklepy zakończyła się zatrzymaniem mężczyzn podejrzewanych o te przestępstwa. Auto, którym uciekali, staranowało bramk ... » więcej 2020-02-26, godz. 09:51 Weekendowe odwiedziny dla dobra rodziny. Chodzi o bezpieczeństwo dzieci W Grudziądzu będzie kontynuowana działalność tzw. „Zespołu prewencyjnego'. Jego celem jest ochrona rodziny i dziecka. W skład grupy wchodzą policjanci, pracow ... » więcej 2020-02-26, godz. 08:16 Radni pytają marszałka o sytuację szpitala we Włocławku Włocławscy radni Sojuszu Lewicy Demokratycznej napisali do marszałka województwa w sprawie sytuacji w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Włocławku, bo d ... » więcej 2020-02-26, godz. 07:18 Opłata od deszczówki. O co chodzi w ankiecie z bydgoskich Wodociągów Właściciele posesji w Bydgoszczy, zwłaszcza domów jednorodzinnych, od niedawna muszą ponosić nową opłatę od deszczówki, czyli wody z opadów odprowadzanej z da ... » więcej
1234567