Środa, 20 lutego 2019 r.   Imieniny: Leona, Ludomira, Zenobiusza
Polskie Radio PiK » Dla rodziny
2018-06-15, 11:52 Ewa Dąbska/Redakcja

Samoocena. Rodzice powinni być lustrem dla dzieci [ROZMOWA Z PEDAGOGIEM]

Czynnikiem, który decyduje o postrzeganiu siebie, swoich możliwości, są komunikaty zwrotne, które otrzymujemy od najbliższych/fot. Pixabay
Czynnikiem, który decyduje o postrzeganiu siebie, swoich możliwości, są komunikaty zwrotne, które otrzymujemy od najbliższych/fot. Pixabay
- Problem z samooceną pojawia się wtedy, kiedy wydaje nam się, że jesteśmy doskonali tam gdzie jesteśmy beznadziejni i odwrotnie. A tak naprawdę w pewnych zakresach działań jesteśmy doskonali, w innych dobrzy a w jeszcze innych nie radzimy sobie w ogóle. No i to jest całkiem normalni. Pozostaje to tylko zaakceptować – mówi prof. Roman Leppert, pedagog z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, w rozmowie z Ewą Dąbską w cyklu "ABC ludzkiej natury".
Ewa Dąbska: Samoocena? Niska, wysoka, a jaka jeszcze?
Prof. Roman Leppert: Mówimy o samoocenie adekwatnej czyli takiej, która odzwierciedla nasze możliwości, o samoocenie zaniżonej i samoocenie zawyżonej. Ci, którzy przejawiają samoocenę zaniżoną często nie doceniają swoich możliwości. W sytuacjach trudnych, a takimi sytuacjami są na przykład dla uczniów sprawdziany, klasówki, dla studentów egzaminy, przeżywają nieuzasadnione niepotrzebne lęki i niepokoje. Twierdzą, że tego egzaminu to na pewno nie zdadzą, chociaż są do niego dobrze przygotowani. Po egzaminie okazuje się, że uzyskują ocenę adekwatną do tego, w jaki sposób się przygotowali. Z drugiej strony samoocena zawyżona może być przeszkodą w podejmowaniu aktywności, ponieważ jeżeli jesteśmy przekonani, że jesteśmy doskonali, że potrafimy, to nie musimy oczywiście podejmować żadnych działań. Rozczarowujemy się, kiedy własne umiejętności konfrontujemy z wymaganiami egzaminatora, kiedy przychodzi nam użyć swojej wiedzy, a ona okazuje się za mała.

Jedni mają bardzo wysoką samoocenę a inni bardzo niską. Dlaczego? W czym tkwi przyczyna? Czy ma to swoje źródło w wychowaniu, choć zapewne istnieje też kilka innych uwarunkowań?
- Oddziaływania we wczesnym okresie życia wydają się mieć podstawowe znaczenie dla kształtowania samooceny. Oddziaływania najbliższych, zwłaszcza rodziców, odgrywają podstawową rolę. Czynnikiem, który decyduje o postrzeganiu siebie, swoich możliwości, są komunikaty zwrotne, które otrzymujemy od najbliższych. Najlepsza sytuacja, jaką można sobie wyobrazić jest taka, w której ci najbliżsi, rodzice, w adekwatny sposób informują swoje dziecko o tym, co potrafi, a czego nie potrafi. I najważniejsze - myślą o sposobach pomocy dziecku w przezwyciężaniu tego, w czym jest słabe. Błędem jest utwierdzanie dziecka w przekonaniu, że coś potrafi po to tylko, żeby poprawić jego samopoczucie. Powtarzany wielokrotnie komunikat typu „dasz radę”, „jesteś wspaniały”, „poradzisz sobie”, „tyle razy dałeś radę, więc tym razem na pewno też będzie dobrze”, powodują, że ostatecznie obraca się to przeciwko samemu dziecku.

Jednym słowem musimy cały czas w innych przeglądać się jak w lustrze?
- Radziłbym unikać skrajności, komunikatów tylko negatywnych albo tylko pozytywnych. Sytuacja, w której niezależnie od tego co robimy zawsze otrzymujemy taką samą informację zwrotną, prowadzi właśnie do zaniżonej albo zawyżonej samooceny. Trudno w ogóle się samemu się ocenić. Skłonni jesteśmy myśleć o sobie dobrze, co zresztą ma bardzo ważną regulacyjną rolę. Nieadekwatne myślenie o sobie jest więc psychologicznie uzasadnione, natomiast byłoby pożądane gdyby ci, z którymi współpracujemy, czy którzy są naszymi opiekunami, rodzicami, dostarczali nam czegoś w rodzaju lustra, w którym możemy się przejrzeć i zapewniali nam na tyle, na ile jest to możliwe, adekwatną informację o tym, co potrafimy, a czego nie potrafimy.


Zrównoważony, rzeczywisty obraz nas samych to prawda, która czasami jest przyjemna a czasami mniej przyjemna.
- Problem pojawia się wtedy, kiedy wydaje nam się, że jesteśmy doskonali tam gdzie jesteśmy beznadziejni i odwrotnie. A tak naprawdę w pewnych zakresach działań jesteśmy doskonali, w innych dobrzy a w jeszcze innych nie radzimy sobie w ogóle. No i to jest całkiem normalne. Pozostaje to tylko zaakceptować.

Posłuchaj rozmowy
15 czerwca 2018 roku

Dla rodziny

2019-02-17, godz. 08:11 Zumba, angielski, hip-hop. Tydzień Zajęć Otwartych w „Wiatraku” Od poniedziałku do piątku (18-22 lutego) wybrać się można do Domu Jubileuszowego Jana Pawła II w Bydgoszczy i podejrzeć, jak wyglądają zajęcia, prowadzone prz ... » więcej 2019-02-13, godz. 09:53 Weekend Walecznych Serc. Baw się i pomagaj chorym dzieciom Dla dzieci leczących się na raka przeznaczony będzie dochód z Weekendu Walecznych Serc w Koronowie. » więcej 2019-02-12, godz. 09:34 Kruszynka mówi: dość. O pianistce, która zapisała się na boks [książki dla dzieci] Książkę „Kruszynka” Remiego Courgeona polecam nie tylko subtelnym dziewczynkom, marzącym o zemście na swoich braciach. Jej bohaterką jej mała Paulina, która w ... » więcej 2019-02-05, godz. 16:15 Karnawałowy koncert dla dzieci. Poranek Akademii Muzycznej w Fordonie Bydgoska Akademia Muzyczna zaprasza na kolejny Poranek Muzyczny w 'Wiatraku', tym razem zatytułowany “W karnawałowym nastroju”. » więcej 2019-02-05, godz. 08:58 Skrzypce, wiolonczela czy fortepian? Nabór do szkoły muzycznej Państwowy Zespół Szkół Muzycznych im. Rubinsteina w Bydgoszczy ogłosił nabór do szkół muzycznych pierwszego stopnia na rok 2019/2020. » więcej 2019-02-03, godz. 19:27 Książki, komputery, xbox, gry, puzzle. Dzieci nie chcą wychodzić z biblioteki Przyjeżdżają tu czytelnicy z całego miasta i spoza Bydgoszczy, choć biblioteka mieści się na jednym z bydgoskich osiedli. Każdy, kto odwiedza przypadkowo fili ... » więcej 2019-02-03, godz. 13:44 Dużo chętnych na koncert dla niemowlaków i kobiet w ciąży. Będzie dodatkowy Ogromnym powodzeniem cieszą się w bydgoskiej Filharmonii koncerty z cyklu 'Od brzuszka do uszka maluszka'. Na najbliższy zabrakło biletów, więc bydgoska Filha ... » więcej 2019-01-28, godz. 14:30 Instruktor narciarstwa: Myślęcinek trudny dla początkujących - Stok w Myślęcinku jest bardzo dobry dla ludzi, którzy już umieją jeździć na nartach. Można się na nim doskonale przygotować przed wyjazdem w góry - rozpoczą ... » więcej 2019-01-27, godz. 17:06 Sen i wysiłek fizyczny równie ważne dla zdrowia dzieci jak sposób odżywiania Sposób odżywiania się jest równie ważny, jak sen i wysiłek fizyczny, dlatego jako postawę nowej piramidy zdrowego żywienia dla dzieci proponujemy aktywność fi ... » więcej 2019-01-24, godz. 08:54 Hej dzieciaki! Konkurs dla Was o bydgoskim muzeum Trwa wojewódzki konkurs plastyczny Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. Konkurs o nazwie 'Wymarzone muzeum' jest adresowany do uczniów klas 1-6 szkół podstawowych, ... » więcej
1234567