Czwartek, 15 listopada 2018 r.   Imieniny: Alberta, Leopolda
Polskie Radio PiK » Styl życia
2018-06-15, 11:52 Ewa Dąbska/Redakcja

Samoocena. Rodzice powinni być lustrem dla dzieci [ROZMOWA Z PEDAGOGIEM]

Czynnikiem, który decyduje o postrzeganiu siebie, swoich możliwości, są komunikaty zwrotne, które otrzymujemy od najbliższych/fot. Pixabay
Czynnikiem, który decyduje o postrzeganiu siebie, swoich możliwości, są komunikaty zwrotne, które otrzymujemy od najbliższych/fot. Pixabay
- Problem z samooceną pojawia się wtedy, kiedy wydaje nam się, że jesteśmy doskonali tam gdzie jesteśmy beznadziejni i odwrotnie. A tak naprawdę w pewnych zakresach działań jesteśmy doskonali, w innych dobrzy a w jeszcze innych nie radzimy sobie w ogóle. No i to jest całkiem normalni. Pozostaje to tylko zaakceptować – mówi prof. Roman Leppert, pedagog z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, w rozmowie z Ewą Dąbską w cyklu "ABC ludzkiej natury".
Ewa Dąbska: Samoocena? Niska, wysoka, a jaka jeszcze?
Prof. Roman Leppert: Mówimy o samoocenie adekwatnej czyli takiej, która odzwierciedla nasze możliwości, o samoocenie zaniżonej i samoocenie zawyżonej. Ci, którzy przejawiają samoocenę zaniżoną często nie doceniają swoich możliwości. W sytuacjach trudnych, a takimi sytuacjami są na przykład dla uczniów sprawdziany, klasówki, dla studentów egzaminy, przeżywają nieuzasadnione niepotrzebne lęki i niepokoje. Twierdzą, że tego egzaminu to na pewno nie zdadzą, chociaż są do niego dobrze przygotowani. Po egzaminie okazuje się, że uzyskują ocenę adekwatną do tego, w jaki sposób się przygotowali. Z drugiej strony samoocena zawyżona może być przeszkodą w podejmowaniu aktywności, ponieważ jeżeli jesteśmy przekonani, że jesteśmy doskonali, że potrafimy, to nie musimy oczywiście podejmować żadnych działań. Rozczarowujemy się, kiedy własne umiejętności konfrontujemy z wymaganiami egzaminatora, kiedy przychodzi nam użyć swojej wiedzy, a ona okazuje się za mała.

Jedni mają bardzo wysoką samoocenę a inni bardzo niską. Dlaczego? W czym tkwi przyczyna? Czy ma to swoje źródło w wychowaniu, choć zapewne istnieje też kilka innych uwarunkowań?
- Oddziaływania we wczesnym okresie życia wydają się mieć podstawowe znaczenie dla kształtowania samooceny. Oddziaływania najbliższych, zwłaszcza rodziców, odgrywają podstawową rolę. Czynnikiem, który decyduje o postrzeganiu siebie, swoich możliwości, są komunikaty zwrotne, które otrzymujemy od najbliższych. Najlepsza sytuacja, jaką można sobie wyobrazić jest taka, w której ci najbliżsi, rodzice, w adekwatny sposób informują swoje dziecko o tym, co potrafi, a czego nie potrafi. I najważniejsze - myślą o sposobach pomocy dziecku w przezwyciężaniu tego, w czym jest słabe. Błędem jest utwierdzanie dziecka w przekonaniu, że coś potrafi po to tylko, żeby poprawić jego samopoczucie. Powtarzany wielokrotnie komunikat typu „dasz radę”, „jesteś wspaniały”, „poradzisz sobie”, „tyle razy dałeś radę, więc tym razem na pewno też będzie dobrze”, powodują, że ostatecznie obraca się to przeciwko samemu dziecku.

Jednym słowem musimy cały czas w innych przeglądać się jak w lustrze?
- Radziłbym unikać skrajności, komunikatów tylko negatywnych albo tylko pozytywnych. Sytuacja, w której niezależnie od tego co robimy zawsze otrzymujemy taką samą informację zwrotną, prowadzi właśnie do zaniżonej albo zawyżonej samooceny. Trudno w ogóle się samemu się ocenić. Skłonni jesteśmy myśleć o sobie dobrze, co zresztą ma bardzo ważną regulacyjną rolę. Nieadekwatne myślenie o sobie jest więc psychologicznie uzasadnione, natomiast byłoby pożądane gdyby ci, z którymi współpracujemy, czy którzy są naszymi opiekunami, rodzicami, dostarczali nam czegoś w rodzaju lustra, w którym możemy się przejrzeć i zapewniali nam na tyle, na ile jest to możliwe, adekwatną informację o tym, co potrafimy, a czego nie potrafimy.


Zrównoważony, rzeczywisty obraz nas samych to prawda, która czasami jest przyjemna a czasami mniej przyjemna.
- Problem pojawia się wtedy, kiedy wydaje nam się, że jesteśmy doskonali tam gdzie jesteśmy beznadziejni i odwrotnie. A tak naprawdę w pewnych zakresach działań jesteśmy doskonali, w innych dobrzy a w jeszcze innych nie radzimy sobie w ogóle. No i to jest całkiem normalne. Pozostaje to tylko zaakceptować.

Posłuchaj rozmowy
15 czerwca 2018 roku

Styl życia

2018-11-15, godz. 07:08 Bliny, babka ziemniaczana, grzyby. Co się je na Podlasiu [KUCHNIA PIK-A] Marcin Kożuszek po raz kolejny zabiera nas w podróż w poszukiwaniu specjałów kulinarnych Podlasia. W tym rejonie Polski kuchnia opiera się przede wszystkim na ... » więcej 2018-11-14, godz. 18:07 Bydgoscy mistrzowie świata w hip-hopie do lat 7. Trenerka: "Dzieci lubią ten styl" Dzieci z bydgoskiej grupy tanecznej Unique Kids wywalczyły złoty medal w hip-hopie do lat 7 podczas IDO World Championships. - Długo szukałam stylu, który spo ... » więcej 2018-11-14, godz. 07:30 Nawet 1 mln osób w Polsce nie wie, że choruje na cukrzycę Już co najmniej 3 mln Polaków chorują na cukrzycę, ale nawet 1 mln spośród nich nie zdaje sobie z tego sprawy, bo nie ma wciąż wykrytej choroby - alarmuje Pol ... » więcej 2018-11-08, godz. 07:49 Jak używać sprzęgła, by „żyło dłużej”. I jak je szybko wykończyć [CYKL MOTO PIK] - Nie można używać sprzęgła podczas zmiany biegów w taki sam sposób jak podczas ruszania. Przy ruszaniu należy użyć go jako tzw. półsprzęgła, a później każda ... » więcej 2018-11-07, godz. 09:54 Dziś Dzień Kotleta Schabowego! Kto go nie lubi? Najlepiej smakuje z kością i kapustą - kotlet schabowy. To jedno z najpopularniejszych dań w naszym kraju ma dzisiaj swoje święto. » więcej 2018-10-31, godz. 07:51 Babie lato rozpieszcza hotelarzy i poszukiwaczy taniego wypoczynku W porównaniu z wakacjami we wrześniu i październiku o ponad połowę spadły ceny za nocleg w Krakowie, a w popularnym Karpaczu o ponad jedną trzecią. » więcej 2018-10-27, godz. 20:37 Psycholog: skłonność do optymizmu jest częstsza niż tendencje pesymistyczne Dr Agnieszka Czerw - ekspertka w dziedzinie psychologii pracy i organizacji - od wielu lat prowadzi badania nad optymizmem, a konkretniej nad postawą optymist ... » więcej 2018-10-19, godz. 11:47 My rozpoznajemy zupę pomidorową, a pies wyczuwa wszystkie jej składniki [ROZMOWA] - Pies doskonale się wspina, przesuwa sobie taborety, wskakuje na podwyższenia, spokojnie otwiera klamkę. Psy potrafią kombinować, wyciągnąć sobie coś zębami, ... » więcej 2018-10-12, godz. 12:32 Kupujemy psa i mamy w domu rewolucję [ROZMOWA] - Pies potrafi zniszczyć wszystko. Jeżeli nie podejdziemy do tego poważnie lub nie zdajemy sobie sprawy z potencjału niektórych ras, możemy zastać dom komplet ... » więcej 2018-10-08, godz. 21:42 Bieg po zdrowie? Niekoniecznie [ROZMOWA] Forsowanie się i źle zaplanowany trening może przynieść amatorom sportu więcej szkód niż korzyści. Dlaczego? O tym mówi audiolog i neurobiolog dr Adam Pabiś. » więcej
123456