Środa, 19 lutego 2020 r.   Imieniny: Arnolda, Konrada, Marcelego
Polskie Radio PiK » Dla rodziny
2018-06-15, 11:52 Ewa Dąbska/Redakcja

Samoocena. Rodzice powinni być lustrem dla dzieci [ROZMOWA Z PEDAGOGIEM]

Czynnikiem, który decyduje o postrzeganiu siebie, swoich możliwości, są komunikaty zwrotne, które otrzymujemy od najbliższych/fot. Pixabay
Czynnikiem, który decyduje o postrzeganiu siebie, swoich możliwości, są komunikaty zwrotne, które otrzymujemy od najbliższych/fot. Pixabay
- Problem z samooceną pojawia się wtedy, kiedy wydaje nam się, że jesteśmy doskonali tam gdzie jesteśmy beznadziejni i odwrotnie. A tak naprawdę w pewnych zakresach działań jesteśmy doskonali, w innych dobrzy a w jeszcze innych nie radzimy sobie w ogóle. No i to jest całkiem normalni. Pozostaje to tylko zaakceptować – mówi prof. Roman Leppert, pedagog z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, w rozmowie z Ewą Dąbską w cyklu "ABC ludzkiej natury".
Ewa Dąbska: Samoocena? Niska, wysoka, a jaka jeszcze?
Prof. Roman Leppert: Mówimy o samoocenie adekwatnej czyli takiej, która odzwierciedla nasze możliwości, o samoocenie zaniżonej i samoocenie zawyżonej. Ci, którzy przejawiają samoocenę zaniżoną często nie doceniają swoich możliwości. W sytuacjach trudnych, a takimi sytuacjami są na przykład dla uczniów sprawdziany, klasówki, dla studentów egzaminy, przeżywają nieuzasadnione niepotrzebne lęki i niepokoje. Twierdzą, że tego egzaminu to na pewno nie zdadzą, chociaż są do niego dobrze przygotowani. Po egzaminie okazuje się, że uzyskują ocenę adekwatną do tego, w jaki sposób się przygotowali. Z drugiej strony samoocena zawyżona może być przeszkodą w podejmowaniu aktywności, ponieważ jeżeli jesteśmy przekonani, że jesteśmy doskonali, że potrafimy, to nie musimy oczywiście podejmować żadnych działań. Rozczarowujemy się, kiedy własne umiejętności konfrontujemy z wymaganiami egzaminatora, kiedy przychodzi nam użyć swojej wiedzy, a ona okazuje się za mała.

Jedni mają bardzo wysoką samoocenę a inni bardzo niską. Dlaczego? W czym tkwi przyczyna? Czy ma to swoje źródło w wychowaniu, choć zapewne istnieje też kilka innych uwarunkowań?
- Oddziaływania we wczesnym okresie życia wydają się mieć podstawowe znaczenie dla kształtowania samooceny. Oddziaływania najbliższych, zwłaszcza rodziców, odgrywają podstawową rolę. Czynnikiem, który decyduje o postrzeganiu siebie, swoich możliwości, są komunikaty zwrotne, które otrzymujemy od najbliższych. Najlepsza sytuacja, jaką można sobie wyobrazić jest taka, w której ci najbliżsi, rodzice, w adekwatny sposób informują swoje dziecko o tym, co potrafi, a czego nie potrafi. I najważniejsze - myślą o sposobach pomocy dziecku w przezwyciężaniu tego, w czym jest słabe. Błędem jest utwierdzanie dziecka w przekonaniu, że coś potrafi po to tylko, żeby poprawić jego samopoczucie. Powtarzany wielokrotnie komunikat typu „dasz radę”, „jesteś wspaniały”, „poradzisz sobie”, „tyle razy dałeś radę, więc tym razem na pewno też będzie dobrze”, powodują, że ostatecznie obraca się to przeciwko samemu dziecku.

Jednym słowem musimy cały czas w innych przeglądać się jak w lustrze?
- Radziłbym unikać skrajności, komunikatów tylko negatywnych albo tylko pozytywnych. Sytuacja, w której niezależnie od tego co robimy zawsze otrzymujemy taką samą informację zwrotną, prowadzi właśnie do zaniżonej albo zawyżonej samooceny. Trudno w ogóle się samemu się ocenić. Skłonni jesteśmy myśleć o sobie dobrze, co zresztą ma bardzo ważną regulacyjną rolę. Nieadekwatne myślenie o sobie jest więc psychologicznie uzasadnione, natomiast byłoby pożądane gdyby ci, z którymi współpracujemy, czy którzy są naszymi opiekunami, rodzicami, dostarczali nam czegoś w rodzaju lustra, w którym możemy się przejrzeć i zapewniali nam na tyle, na ile jest to możliwe, adekwatną informację o tym, co potrafimy, a czego nie potrafimy.


Zrównoważony, rzeczywisty obraz nas samych to prawda, która czasami jest przyjemna a czasami mniej przyjemna.
- Problem pojawia się wtedy, kiedy wydaje nam się, że jesteśmy doskonali tam gdzie jesteśmy beznadziejni i odwrotnie. A tak naprawdę w pewnych zakresach działań jesteśmy doskonali, w innych dobrzy a w jeszcze innych nie radzimy sobie w ogóle. No i to jest całkiem normalne. Pozostaje to tylko zaakceptować.

Posłuchaj rozmowy
15 czerwca 2018 roku

Dla rodziny

2020-02-18, godz. 09:14 Doktor-pasjonat opowie, jak powstały liczby. UTP zaprasza młodzież na wykłady Jak powstały cyfry, GMO - czym nas straszą gazety, kryptologia, czyli co Juliusz Cezar ma wspólnego z kartami bankomatowymi? Na te i wiele innych pytań odpowi ... » więcej 2020-02-11, godz. 10:51 W ferie przygotowywali spektakl muzyczny. Teraz pokażą go w Toruniu Przez pięć dni w czasie ferii pilnie pracowali, we wtorek (11 lutego) pokażą efekty. Uczestnicy zimowych „Wakacji Muzycznych z Pasją' zaprezentują się w sali ... » więcej 2020-02-08, godz. 10:04 Koronki jak marzenie! A wymarzyć można wszystko, z koronkami podobnie Od piątku w Muzeum Ziemi Mogileńskiej w Chabsku oglądać można wystawę rękodzieła artystycznego hafciarki Anny Mazurkiewicz zatytułowaną „Igłą, szydełkiem i na ... » więcej 2020-02-05, godz. 08:30 W ferie dzieci nie muszą się nudzić! Co jeszcze dzieje się w mieście? [przewodnik] Zarówno bydgoskie, jak i toruńskie instytucje przygotowały dla dzieci całe mnóstwo atrakcji na ferie. » więcej 2020-02-04, godz. 09:53 Ferie za granicą dla całej rodziny Ferie zimowe trwają w najlepsze, a Wy nadal nie macie planów, gdzie wyjechać z dziećmi? Aura w polskich kurortach narciarskich nie zachęca, a Wasz budżet jest ... » więcej 2020-01-29, godz. 18:10 Wata cukrowa zamiast grochówki. W ferie mogli poczuć się jak żołnierze Żelazny wojskowy rygor? Nie tym razem. 1 Pomorska Brygada Logistyczna w Bydgoszczy, otworzyła swoje koszary dla najmłodszych. » więcej 2020-01-27, godz. 07:00 Kto odważny, niech spojrzy w oczy gościom Browaru B we Włocławku. Można dotykać! Najniebezpieczniejsze pająki świata przybyły do Włocławka. Będą bohaterami zoologicznej wystawy w tamtejszym Centrum Kultury, której otwarcie już w poniedział ... » więcej 2020-01-25, godz. 09:14 Nowoczesny żłobek w Świeciu otwarty! Pod opieką będzie miał 80 maluchów Prawie 7 milionów złotych kosztowała budowa nowego żłobka miejskiego w Świeciu nad Wisłą. W piątek nowoczesny budynek został oficjalnie otwarty. » więcej 2020-01-22, godz. 18:44 Tę książkę trzeba wycofać z rynku! Opisano w niej metody bicia dzieci Rzecznik praw dziecka Mikołaj Pawlak zapewnił, że w trybie pilnym zajmie się sprawą książki „Pasterz serca dziecka” Tedda Trippa, w której opisano metody bici ... » więcej 2020-01-18, godz. 18:51 „Poczytaj mi", czyli pierwszy cykl dla dzieci. Teatr Kameralny powoli się rozkręca Teatr Kameralny w Bydgoszczy rozpoczął w sobotę cykl spotkań dla dzieci „Poczytaj mi'. To projekt edukacyjny, który instytucja realizuje w partnerstwie z Woje ... » więcej
1234567