Radość w Toruniu! Rok 2023 będzie poświęcony Mikołajowi Kopernikowi
16 listopada 2022 roku Senat Rzeczypospolitej Polskiej jednogłośnie (90 głosów „za”) przyjął uchwałę ustanawiającą 2023 Rokiem Mikołaja Kopernika. Uchwałę Senatu osobiście odebrali Prezydent Torunia Michał Zaleski i rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika prof. dr hab. Andrzej Sokala.
– Bardzo dziękuję za tą decyzję. To potwierdzenie, iż wielcy, wybitni, szczególni ludzie w dziejach Rzeczypospolitej potrafią zapisać się, nawet po setkach lat, w pamięci naszych rodaczek i rodaków. A decyzja związana z 550. rocznicą urodzin Mikołaja Kopernika także jest ważna dla nas, mieszkanek i mieszkańców Torunia, ponieważ on sam o sobie mówił: Nicolaus Copernicus Thorunensis. I podkreślał swoje pochodzenie, swój toruński rodowód. Zapewniam, że będziemy przygotowywali tą 550. rocznicę z pełnym poszanowaniem i szacunkiem dla wartości, które wniósł dla świata, nauki i cywilizacji Mikołaj Kopernik, torunianin – mówił po głosowaniu prezydent Zaleski.
Uchwała ustanawiająca rok 2023 Rokiem Mikołaja Kopernika w 550. rocznicę urodzin (inicjatywa Komisji Nauki, Edukacji i Sportu) przypomina, że w 2023 r. upływa 550 lat od urodzin tego wybitnego astronoma i twórcy teorii heliocentrycznej. Senat, pragnąc go upamiętnić ustanawia rok 2023 jego rokiem. Senatorowie przypominają w uchwale, że w swoim najsłynniejszym dziele „De revolutionibus orbium coelestium” Mikołaj Kopernik przedstawił założenia heliocentrycznej budowy Układu Słonecznego, burzące dotychczasowy obraz świata. Jego odkrycie spowodowało rewolucję naukową zwaną przewrotem kopernikańskim. Wybitny astronom był też prawdziwym człowiekiem renesansu, działał również jako lekarz, prawnik, kartograf i ekonomista. W nauce światowej uważany jest za twórcę metody naukowej w dociekaniu prawdy. Przypomnienie sylwetki wielkiego uczonego ma na celu „uświadomienie światowych zasług Polski i Polaków dla nauki oraz wzmocnienie współczesnych dążeń świata nauki i edukacji do podmiotowej obecności nauki w polskim życiu społecznym, gospodarczym i politycznym” – czytamy w projekcie uchwały.
Senat RP jednocześnie zwrócił się do uczelni, szkół, organizacji społecznych i mediów o popularyzację postaci Mikołaja Kopernika, który nie tylko dokonał jednego z najważniejszych odkryć w historii ludzkości, ale zapoczątkował również rewolucję naukową, która zmieniła postrzeganie świata. Jest zaliczany do najwybitniejszych uczonych w historii świata, a jego nazwisko jest nierozerwalnie związane z jego Ojczyzną – Polską.
Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Poza Mikołajem Kopernikiem patronami 2023 roku są Jan Matejko i Wisława Szymborska.
Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 w Toruniu w rodzinie kupieckiej, a zmarł przed 21 maja 1543 we Fromborku. Przez całe życie był wiernym poddanym kolejnych królów polskich z dynastii Jagiellonów. Jak pisał „nie ma obowiązków większych nad obowiązek względem Ojczyzny, dla której nawet życie należy poświęcić”. Odebrał gruntowne wykształcenie: studiował sztuki wyzwolone na uniwersytecie w Krakowie, prawo w Bolonii i medycynę w Padwie. Uzyskał doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.
Kopernik był członkiem warmińskiej kapituły katedralnej i większość swego życia spędził we Fromborku. Uczony pełnił wiele funkcji administracyjnych: między innymi był generalnym administratorem biskupstwa warmińskiego, kanclerzem kapituły katedralnej oraz wizytatorem dóbr kapitulnych. Był kanonikiem warmińskiej kapituły katedralnej i scholastykiem wrocławskiej Kolegiaty Świętego Krzyża i św. Bartłomieja.
Astronom przebywał też na dworze wuja Łukasza Watzenrodego, biskupa warmińskiego w Lidzbarku Warmińskim i w Olsztynie jako administrator dóbr kapituły. Uczestniczył też w zjazdach stanów Prus Królewskich w Grudziądzu, Malborku, Elblągu i Toruniu.
Najsłynniejszym dziełem Kopernika jest „De revolutionibus orbium coelestium”, w którym astronom przedstawił założenia heliocentrycznej budowy Układu Słonecznego, burzące dotychczasowy obraz świata, którego centrum stanowiła Ziemia. Kopernik był prawdziwym „człowiekiem renesansu”, ponieważ działał również jako lekarz, prawnik, kartograf i ekonomista. W 1522 roku opracował „traktat o monetach”, w którym dowodził, iż gorszy pieniądz wypiera lepszy. Prawo to jest dziś określane prawem Kopernika-Greshama.
Jednak największy wpływ na naukę światową miały odkrycia astronomiczne Kopernika. W nauce światowej uważany jest za twórcę metody naukowej w dociekaniu prawdy. Kopernik pisał we wstępie do swojego największego dzieła „myśli uczonego są niezależne od osądu ogółu – ponieważ dążeniem uczonego, o ile tylko ludzkiemu rozumowi pozwala na to Bóg, jest szukanie we wszystkim prawdy”. Jego odkrycie spowodowało rewolucję naukową zwaną przewrotem kopernikańskim.
źr. torun.pl
Zobacz także
Będzie zwrot w sporze o europejskie pieniądze na naukę w regionie? Wojewoda zwołuje radę dialogu
2026-05-11, 10:16Michał Sztybel chce, by osobiście w posiedzeniu Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego uczestniczył marszałek Piotr Całbecki, „jako istotna strona sprawy”. - Na pewno coś tutaj nie gra, skoro wszystkie trzy uczelnie publiczne mówią… Czytaj dalej »
Regionalne uczelnie nie chcą pieniędzy proponowanych przez Urząd Marszałkowski. Co na to marszałek?
2026-05-08, 12:28- To nie są nasze warunki - to odpowiedź marszałka województwa Piotra Całbeckiego na słowa rektora UKW, który zaznacza, że propozycja, by 60 proc. środków na finansowanie rozwoju nauki i innowacji wpłynęło z urzędu, a 40 proc… Czytaj dalej »
Kto zagra małego Mikołaja Kopernika? W Toruniu trwają poszukiwania!
2026-04-28, 12:36„Kopernik - oblicza nieznane” - to kolejna produkcja realizowana przez Unisławskie Towarzystwo Historyczne. W poniedziałek w Domu Mikołaja Kopernika w Toruniu, spośród wybranych w pierwszej selekcji 40 dzieci twórcy poszukiwali członków… Czytaj dalej »
Jednogłośna decyzja radnych. Toruń uhonoruje prof. Jana Hanasza
2026-03-26, 20:01Rondo położone u zbiegu ulic Grudziądzkiej i Strobanda w Toruniu otrzyma nazwę „Rondo prof. Jana Hanasza”. Taką decyzję, jednogłośnie, podjęli toruńscy radni podczas czwartkowej (26 marca) sesji Rady Miasta. Czytaj dalej »
Harcerskie drużyny na tropie zagadek. Ogólnopolski Rajd Kopernikański w Toruniu
2026-03-07, 15:41Integrują się, poznają miasto i świętują urodziny patrona hufca - Mikołaja Kopernika. Do Torunia przyjechało 730 harcerzy z całego kraju. Trwa 43. Ogólnopolski Rajd Kopernikański. Czytaj dalej »
Nie żyje prof. Łukasz Jermacz z UMK w Toruniu. Miał 38 lat, „odszedł, wykonując pracę, którą kochał”
2026-03-02, 15:43Zmarł dr hab. Łukasz Jermacz, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Był cenionym naukowcem związanym z Wydziałem Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych UMK. Miał 38 lat. Czytaj dalej »
„Książnica Kopernikańska wystrzeliła w kosmos”. Takiej biblioteki jeszcze w regionie nie mieliśmy [zdjęcia, wideo]
2026-02-28, 08:00Nowe skrzydło Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej - Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu oficjalnie otwarte. Instytucja zyskała salę konferencyjną, magazyn studyjny, czytelnię, mediatekę, przestrzeń gier planszowych, a nawet strefę… Czytaj dalej »
Święto Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. „Staramy się o status uczelni badawczej"
2026-02-19, 19:00Uniwersytet Mikołaja Kopernika świętuje 553. rocznicę urodzin swojego patrona. Z tej okazji w czwartek w auli UMK odbywały się obchody święta uczelni. Czytaj dalej »
Spotkanie z Anastazją z Mariupola w Książnicy Kopernikańskiej
2026-01-22, 12:30W Toruniu mieszka od 2015 roku. Anastazja z Mariupola to artystka wielowymiarowa. Poetka, pisarka, piosenkarka, tłumaczka, edukatorka międzykulturowa... Właśnie wydała swoją najnowszą książkę 'Ktoś (trudno zobaczyć kto) na białym… Czytaj dalej »
Pamiątka kopernikańska XXI wieku. Ponad 30 prac wpłynęło na konkurs ogłoszony przez Muzeum Okręgowe w Toruniu
2025-12-21, 09:29Makramy, podkładki, biżuteria, plakaty, koszulki oraz gra memory - w Domu Mikołaja Kopernika w Toruniu otwarta została pokonkursowa wystawa. Czytaj dalej »
Czasy Kopernika, epoka renesansu, obfitowała w geniuszy. Ludzi, jak sławny torunianin, którzy zmienili życie przyszłych pokoleń, ale osiągali oszałamiające sukcesy w wielu dziedzinach. Kopernik staje tu w jednym szeregu z Leonardem da Vinci czy Michałem Aniołem.
„Pozycja Kopernika w historii nauki, a jeszcze bardziej w historii cywilizacji jest szczególnie istotna. Można by zaryzykować twierdzenie, że ze względu na historyczną wartość naukowych idei i ich oddziaływanie na społeczeństwo czasy dzielą się na przed i po Koperniku” - uważa ksiądz Robert Janusz, profesor Akademii Ignatianum w Krakowie.