Zawdzięczamy im wolność i niepodległość! 80. rocznica utworzenia Armii Krajowej

80. rocznica przemianowania Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową obchodzona na Cmentarzu Łostowickim w Gdańsku/fot. Adam Warżawa, PAP

80. rocznica przemianowania Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową obchodzona na Cmentarzu Łostowickim w Gdańsku/fot. Adam Warżawa, PAP

- W 80. rocznicę utworzenia Armii Krajowej oddajemy hołd wszystkim żołnierzom tej formacji. Zawdzięczamy im naszą wolność, niepodległą ojczyznę i wartości, które łączą wszystkich Polaków - napisał szef MON Mariusz Błaszczak w przesłaniu z okazji 80. rocznicy utworzenia Armii Krajowej.

Podkreślił, że żołnierze AK „stanowią wzór dla współczesnych żołnierzy Wojska Polskiego, a wiele jednostek Sił Zbrojnych dziedziczy tradycje Armii Krajowej". - Dziękujemy Wam, żołnierze AK. Za wolną Polskę, za ideały, które niesiecie, za Wasz etos i za to, że wciąż wielu z Was jest z nami i uczy młode pokolenie tego czym jest miłość do ojczyzny - stwierdził szef MON.

- 14 lutego 1942 r. naczelny wódz gen. Władysław Sikorski powołał Armię Krajową. Była ona kontynuatorką Służby Zwycięstwu Polski (SZP) i Związku Walki Zbrojnej (ZWZ), formowanych do walki z okupantem niemieckim i sowieckim już od 1939 r. Pierwszym dowódcą AK został komendant główny ZWZ, gen. Stefan Rowecki „Grot” - przypomina portal muzeum1939.pl. - Przemianowanie ZWZ na AK w lutym 1942 r. znacząco podniosło rangę sił zbrojnych w kraju: ze związku stawały się one podziemnym Wojskiem Polskim, którego dowódcy powinny zostać podporządkowane wszystkie inne niepodległościowe organizacje wojskowe.

W czasie II wojny światowej Armia Krajowa była największym w Europie podziemnym wojskiem zorganizowanym do walki z okupantem niemieckim (i sowieckim). W 1944 r. jej liczebność sięgała ponad 350 tys. zaprzysiężonych żołnierzy, w tym ok. 10 tys. oficerów i ok. 35-40 tys. ochotników walczących w oddziałach leśnych. Walka prowadzona przez AK była rozwijana na skalę niespotykaną w żadnym innym kraju okupowanej Europy. Wyróżniała ją ogromna różnorodność działań: wywiad, kontrwywiad, dywersja, niepodległościowa propaganda, łączność kurierska i radiowa, szkolenie kadr, legalizacja, pozyskiwanie broni, produkcja środków walki, a także obecność konspiracyjna w obozach jenieckich i obozach zagłady. Armia Krajowa była ochotniczym wojskiem Polskiego Państwa Podziemnego. Wchodziła w skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej. Jej strategicznym celem było przygotowanie i wywołanie ogólnopolskiego powstania. AK została rozwiązana 19 stycznia 1945 r. przez gen. Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka”. W sytuacji zajmowania Polski przez okupanta sowieckiego, byłym żołnierzom Armii Krajowej polecono wówczas prowadzenie dalszej działalności „w duchu odzyskania pełnej niepodległości państwa i ochrony ludności polskiej przed zagładą”.

Główne obchody 80. rocznicy utworzenia Armii Krajowej odbywają się w Warszawie.