NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Grzegorz Karpiński (KO) chce odwołania wojewódzkiego konserwatora zabytków
2023-09-29, 16:47Zdaniem Grzegorza Karpińskiego, kandydata na posła Koalicji Obywatelskiej, to wojewódzki konserwator zabytków ponosi odpowiedzialność za bałagan na Bulwarze Filadelfijskim. O rozważenie odwołania konserwatora wcześniej zwróciła… Czytaj dalej »
Marcin Wroński: Za czasów PO sprzedano 900 tysięcy hektarów polskich ziem
2023-09-29, 16:21Marcin Wroński, zastępca dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i kandydat do Sejmu z listy Prawa i Sprawiedliwości, żąda sprostowania słów Donalda Tuska w sprawie sprzedaży polskich ziem. Jak mówi, fakty są inne, niż przedstawił… Czytaj dalej »
Janowiec Wielkopolski i inne miasta regionu ze wsparciem na ratowanie zabytków
2023-09-29, 08:16Poseł Prawa i Sprawiedliwości Ewa Kozanecka wręczyła w Pakości dotacje na renowację zabytków w ramach II edycji Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Czytaj dalej »
Za zasługi dla kultury i prawa. Mieszkańcy Kowalewa Pomorskiego z odznaczeniami
2023-09-29, 07:52Prof. Mieczysław Domarecki za wkład w rozwój kultury, a sekretarz gminy Monika Piróg za zasługi dla legislacji. Mieszkańcy Kowalewa Pomorskiego zostali uhonorowani ministerialnymi odznaczeniami. Wręczył je podczas uroczystej sesji… Czytaj dalej »
Konfederacja okręgu bydgoskiego: Spółki Skarbu Państwa bez reklam i bez polityki
2023-09-29, 07:00Marcin Sypniewski, kandydat do Sejmu, jedynka na liście Konfederacji w okręgu bydgoskim zapowiada, że jeden z najważniejszych projektów ustaw, które chciałby wnieść pod obrady sejmu w przyszłej kadencji dotyczy finansów i reklamy… Czytaj dalej »
Plakaty wyborcze „jedynki" PiS-u miały zostać powieszone nielegalnie. Kandydat odpowiada
2023-09-28, 18:08We Włocławku na słupach ogłoszeniowych, należących do Ośrodka Sportu i Rekreacji, pojawiły się nielegalnie rozwieszone materiały wyborcze ,,jedynki' PiS-u Krzysztofa Szczuckiego. Plakaty zasłoniły inne materiały wyborcze. Krzysztof… Czytaj dalej »
Minister Schreiber o rozbudowie Centrum Onkologii: Plan tej inwestycji jest już rozpatrywany
2023-09-28, 17:03O inwestycjach w bydgoskich szpitalach mówił przewodniczący Stałego Komitetu Rady Ministrów Łukasz Schreiber. Poseł PiS ubiegający się o reelekcję poinformował m.in. o planie rozbudowy Centrum Onkologii. Czytaj dalej »
Obiecują likwidację tzw. „pułapki rentowej”. Kandydaci KO o wsparciu dla niepełnosprawnych
2023-09-28, 14:17O wsparciu dla osób niepełnosprawnych mówili w Bydgoszczy kandydaci do Sejmu z list KO: senator Andrzej Kobiak, Zbigniew Ostrowski i Włodzisław Giziński. - Chodzi przede wszystkim o zwiększenie zatrudnienia osób niepełnosprawnych… Czytaj dalej »
OKW w Bydgoszczy: Dwa komitety wyborcze nie mogły zostać zarejestrowane
2023-09-28, 08:40Okręgowa Komisja Wyborcza w Bydgoszczy odmówiła rejestracji list kandydatów do Sejmu dwóm komitetom wyborczym. W obu przypadkach chodziło o tzw. zgłoszenia na oświadczenie. Czytaj dalej »
Marcin Wroński: Inowrocław dostał najwięcej, więc dlaczego prezydent nie odebrał czeku?
2023-09-27, 21:40Kandydat na posła z listy Prawa i Sprawiedliwości Marcin Wroński pyta, dlaczego podczas wręczenia w Urzędzie Wojewódzkim czeków w ramach Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa nie było prezydenta Inowrocławia Ryszarda Brejzy. Czytaj dalej »