NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Minister Ziobro w regionie. Mówił o karze śmierci i immunitecie marszałka Grodzkiego
2023-10-04, 17:59Minister sprawiedliwości i prokurator generalny Zbigniew Ziobro w środę odwiedzał nasz region. We Włocławku mówił, że jest za karą śmierci, a w Toruniu zapowiedział, że w najbliższych dniach przedstawi kolejny wniosek do Senatu… Czytaj dalej »
Jan Rulewski rekomenduje Norberta Pietrykowskiego - lidera bydgoskiej listy Trzeciej Drogi
2023-10-04, 17:28Pięć postulatów w drodze do Sejmu przedstawili w Bydgoszczy kandydaci Trzeciej Drogi z ramienia Polski 2050 Szymona Hołowni. Lider listy Norbert Pietrykowski zaapelował o zajęcie się - ponad podziałami - sprawą zanieczyszczeń po… Czytaj dalej »
Stowarzyszenia patriotyczne z Bydgoszczy poparły PiS. „Oni są po prostu wiarygodni”
2023-10-04, 16:29Bydgoskie Stowarzyszenia Osób Represjonowanych w PRL „Przymierze” i „Idee Solidarności 1980-1989” zachęcają do głosowania na Prawo i Sprawiedliwość. Podczas spotkania z mediami wyraziły poparcie dla tej partii. Czytaj dalej »
Władysław Kosiniak-Kamysz w Grudziądzu: Trzecia Droga chce dostępności programu in vitro
2023-10-04, 13:36Prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego Władysław Kosiniak-Kamysz w Grudziądzu skrytykował obecne rządy Zjednoczonej Prawicy. Jak uważa, odebrały one samorządom część pieniędzy. Lider Trzeciej Drogi powiedział też, że formacja… Czytaj dalej »
Paweł Szrot: Jeśli opozycja wygra wybory, to zgodzi się na wszystkie rozwiązania z Brukseli [wideo]
2023-10-04, 10:57Rząd Zjednoczonej Prawicy z poparciem pana prezydenta Andrzeja Dudy nigdy nie zgodzi się na mechanizm przymusowej relokacji imigrantów. Jeśli wybory wyga opozycja, to zgodzi się na wszystkie rozwiązania proponowane przez Brukselę -… Czytaj dalej »
Jan Szopiński: Wszystko, co wiąże się z prywatyzacją, powinno być transparentne [Rozmowa dnia]
2023-10-04, 09:53Poseł Jan Szopiński z Lewicy, wypowiadając się na temat referendum ogłoszonego wraz wyborami, stwierdził, że w innych okolicznościach uznałby je za zasadne, ale w obecnej sytuacji nie weźmie w nim udziału. Zapytaliśmy między innymi… Czytaj dalej »
Rozmowa Dnia
2023-10-04, 06:00Gościem „Rozmowy dnia” był poseł Lewicy Jan Szopiński, kandydujący do Sejmu z listy Lewicy w okręgu bydgoskim. Rozmawialiśmy o toczącej się kampanii wyborczej. Michał Jędryka: Panie pośle, w kończącej się kadencji był… Czytaj dalej »
Arkadiusz Fajok kandydatem na prezydenta Inowrocławia. Stawia na budżet obywatelski
2023-10-03, 20:33Po pierwsze: budżet obywatelski - powiedział na konferencji prasowej Arkadiusz Fajok, czyli pierwszy kandydat na prezydenta Inowrocławia, który chce się ubiegać o to stanowisko w przyszłorocznych wyborach samorządowych. Czytaj dalej »
Lewica w Bydgoszczy: Zmiany klimatyczne to jedno z największych wyzwań
2023-10-03, 18:56Bydgoscy kandydaci do Sejmu z listy Lewicy przedstawili w Parku Kazimierza „Zielony Ład” - proponowany przez nich program, który ma zapewnić mieszkańcom bezpieczeństwo w dobie kryzysu klimatycznego. Czytaj dalej »
Krzysztof Szczucki z poparciem samorządowców i prawników. Założono komitet poparcia [zdjęcia]
2023-10-03, 17:19W Toruniu zaprezentowano honorowy komitet poparcia Krzysztofa Szczuckiego, lidera Prawa i Sprawiedliwościowy w okręgu toruńsko-włocławskim, liczy on 22 osoby. Wśród nich są m.in. samorządowcy i prawnicy. Czytaj dalej »