NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Wojewoda: Miliony dla gmin, w których frekwencja podczas wyborów będzie najwyższa
2023-10-10, 13:19Rząd chce zachęcić mieszkańców do udziału w zbliżających się wyborach. Założenia programów pro-frekwencyjnych przedstawił wojewoda Mikołaj Bogdanowicz. Czytaj dalej »
Budynek szatni przy boisku przekazany gminie Strzelno. Poseł Kozanecka: Będzie też remont
2023-10-10, 12:31Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa oficjalnie przekazał gminie Strzelno (powiat mogileński) budynek szatni i grunt przy boisku w Markowicach. - Dodatkowo udało się pozyskać 100 tysięcy złotych dofinansowania na remont szatni sportowej… Czytaj dalej »
Grzegorz Braun poparł Sławomira Ozdyka. „Jest teoretykiem i praktykiem ds. bezpieczeństwa”
2023-10-10, 11:45Bezpieczeństwo - również tożsamościowe - Polski było jednym z tematów spotkania z Grzegorzem Braunem. Polityk odwiedził Bydgoszcz. Jak podkreślił, Konfederacja jest jedynym ugrupowaniem, które nie pomyliło się w żadnej „kardynalnej”… Czytaj dalej »
Szefowa KBW: Liczymy na to, że we wtorek 17 października podamy wyniki głosowania
2023-10-10, 10:16- Jesteśmy gotowi do przeprowadzenia wyborów parlamentarnych i referendum. Liczymy na to, że we wtorek 17 października podamy wyniki głosowania - zapowiada szefowa Krajowego Biura Wyborczego Magdalena Pietrzak. Czytaj dalej »
Jan Krzysztof Ardanowski: Samorządy dostają ogromne pieniądze na inwestycje [Rozmowa dnia]
2023-10-10, 09:48Szef prezydenckiej Rady ds. rolnictwa i obszarów wiejskich Jan Krzysztof Ardanowski uważa, że obecny system finansowania samorządów ma wiele zalet w stosunku do poprzedniego. Czytaj dalej »
Mateusz Morawiecki: polityka społeczna za PO-PSL to było mniej niż zero
2023-10-09, 21:45Za rządów PO-PSL lody kręciły mafie vatowskie. Myśmy te 260 miliardów złotych zdobyli i oddaliśmy polskim dzieciom - powiedział w trakcie poniedziałkowej debaty wyborczej w TVP premier Mateusz Morawiecki. Szef rządu ocenił, że… Czytaj dalej »
Nowa Lewica w Bydgoszczy: Proponujemy program leczenia niepłodności i refundację badań
2023-10-09, 21:23Naszym celem jest bezpieczna kobieta, jest poszanowanie naszych praw - mówiła na Placu Praw Kobiet w Bydgoszczy Karolina Kozłowska, kandydatka Lewicy w wyborach do Sejmu. Czytaj dalej »
Donald Tusk: Będę pilnował, żeby nikomu do głowy nie przyszło podwyższanie wieku emerytalnego
2023-10-09, 21:02Podczas debaty przedwyborczej, którą zorganizowała Telewizja Polska, kandydaci zostali zapytani o kwestie wieku emerytalnego. Deklarację złożył lider Platformy Obywatelskiej, Donald Tusk. Czytaj dalej »
Grzegorz Braun: Prosimy o głosy z podniesionym czołem i czystą kartą
2023-10-09, 17:58My stajemy po stronie własności, wolności i bezpieczeństwa - powiedział w Toruniu poseł Grzegorz Braun, lider Konfederacji Korony Polskiej. Nasi kandydaci to misie, czyli mali i średni przedsiębiorcy - ginący gatunek, który chcemy… Czytaj dalej »
Bydgoska Konfederacja pod ZUS-em. Temat: zbyt wysokie składki dla przedsiębiorców
2023-10-09, 14:18Dobrowolny ZUS dla przedsiębiorców i ryczałtowy sposób naliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne - tego chce Konfederacja. Kandydaci do Sejmu z okręgu bydgoskiego zorganizowali konferencję prasową przed bydgoską siedzibą ZUS. Czytaj dalej »