NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Kandydatki Polski 2050 obiecują więcej żłobków i namawiają do głosowania na kobiety
2023-10-12, 17:03Kobiece postulaty w ramach programu „Kobiety, do przodu!' przedstawiły w Toruniu kandydatki na posłów Polski 2050 Szymona Hołowni, startujące z list Trzeciej Drogi. Czytaj dalej »
Budzik odlicza minuty do wyborów. Prezydenci miast w regionie zachęcają do głosowania
2023-10-12, 16:31Na bydgoskim Starym Rynku stanął budzik odliczający godziny i minuty do rozpoczęcia wyborów. To część akcji profrekwencyjnej „Nie śpij, bo cię przegłosują”. Do udziału w wyborach zachęca też prezydent Włocławka. Czytaj dalej »
Poseł Piotr Król od ośmiu lat zajmuje się infrastrukturą. I nie chce tego zmieniać
2023-10-12, 14:58Trasa S10 na odcinku od Bydgoszczy do autostrady A1, budowa drugiego most na Wiśle w bydgoskim Fordonie i obwodnic dla Strzelna, Kruszwicy i Nowej Wsi Wielkiej - to kluczowe inwestycje w infrastrukturę, którymi w nowej kadencji chciałby… Czytaj dalej »
Tereny pozachemowskie w wyborczym programie Jarosława Wenderlicha
2023-10-12, 14:10Kolejne punkty swojego programu wyborczego pod nazwą „9-tka Wenderlicha' przedstawił - tym razem przed Stadionem Miejskim Zawiszy w Bydgoszczy - minister Jarosław Wenderlich. Sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, radny… Czytaj dalej »
Dobrze zainwestowane pieniądze: wsparcie dla strażaków-ochotników ze Żnina
2023-10-12, 13:30Ewa Kozanecka, kandydatka Prawa i Sprawiedliwości do Sejmu, przekazała strażakom ochotnikom ze Żnina promesę na zakup niezbędnego sprzętu. Pieniądze pochodzą z konkursu „Fundacja KGHM Polska Miedź dla OSP” oraz programu „Orlen… Czytaj dalej »
Przemysław Przybylski: Według prawników prezydent Zaleski nie naruszył kodeksu wyborczego
2023-10-12, 12:52Chodzi o wideo, na którym prezydent Torunia chwali swojego zastępcę Adriana Móla, startującego w wyborach parlamentarnych. Nagranie zostało zarejestrowanie w toruńskim ratuszu. Czynności wyjaśniające w tej sprawie prowadzi polic… Czytaj dalej »
13 milionów dla zakładu URSUS w Chełmnie! Na konferencji legenda Solidarności
2023-10-12, 12:11Chełmiński Zakład Sprzętu Mechanicznego Ursus w Chełmnie z rządową dotacją - taką wiadomość przekazał prezes Rządowego Centrum Legislacji Krzysztof Szczucki, jedynka PiS-u z okręgu numer 5. Czytaj dalej »
Radosław Kempinski: Samorządowcy są zadowoleni z programów rządowych [Rozmowa Dnia]
2023-10-12, 09:48Wicewojewoda kujawsko pomorski i kandydat do senatu Radosław Kempinski wysoko ocenia rządowe programy inwestycyjne dla samorządów. Jego zdaniem nie ma przypadków by prawidłowo złożony wniosek spotkał się z odmową finansowania -… Czytaj dalej »
Jak ograniczyć inflację? Debata liderów list z okręgu toruńsko-włocławskiego [link do wideo]
2023-10-12, 08:35W czwartek (12 października) odbyła się ostatnia już debata w Polskim Radiu PiK. Tym razem do studia zaprosiliśmy liderów list okręgu toruńsko-włocławskiego. Czytaj dalej »
Poseł Kownacki: Prezydent Brejza sowicie wynagradza szefów spółek, mimo że te przynoszą straty
2023-10-11, 19:47- Gigantyczne jak na Inowrocław wynagrodzenia, gigantyczne straty jak na - nieduże de facto - spółki miejskie - mówił o inowrocławskich spółkach miejskich poseł Bartosz Kownacki. Podkreślał, że skutki tego ponoszą mieszkańcy… Czytaj dalej »