NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Studio wyborcze Polskiego Radia PiK: wstępne wyniki, frekwencja, komentarze. Start tuż po 21:00
2023-10-15, 18:28W czasie audycji połączymy się ze sztabami wyborczymi z regionu. Kampanię podsumują prof. Radosław Sojak, socjolog UMK i prof. Radosław Sajna - Kunowsky, politolog UKW. Program poprowadzą red. Michał Jędryka i red. Marcin Kupczy… Czytaj dalej »
Wybory parlamentarne i referendum wciąż trwają. PKW podała frekwencję z godz. 17:00 [zdjęcia]
2023-10-15, 14:28W Polsce od poranka 15 października trwają wybory do parlamentu oraz referendum. Fotoreporterzy PAP towarzyszyli w lokalach wyborczych znanym politykom. Państwowa Komisja Wyborcza podała kolejne dane o frekwencji, tym razem z godz. 17… Czytaj dalej »
Kujawsko- pomorskie głosowało. Frekwencja na godz. 17:00- ponad 56 procent [nasze relacje]
2023-10-15, 09:12W kraju zakończyły się wybory do Sejmu i Senatu, a także referendum. Lokale wyborcze były czynne do 21.00. W Kujawsko-Pomorskiem ich otwarcie przebiegało bez większych zakłóceń. Czytaj dalej »
Polonia amerykańska już zagłosowała. Za oceanem odnotowano rekordową frekwencję
2023-10-15, 00:27Mimo siąpiącego deszczu przed konsulatem RP w Waszyngtonie w sobotę zgromadził się bezprecedensowy tłum chętnych do oddania głosu w wyborach parlamentarnych i referendum. Niektórzy na oddanie głosu musieli czekać niemal godzin… Czytaj dalej »
W piątek o północy zaczęła się cisza wyborcza i referendalna. Obowiązują pewne zakazy [wideo]
2023-10-14, 00:00Po godzinie 24:00, czyli w sobotę, 14 października, zacznie obowiązywać cisza wyborcza i referendalna. Potrwa ona do niedzieli do 21:00, kiedy to zostaną zamknięte lokale wyborcze. Czytaj dalej »
Polskie drogi i wspieranie rodzimych produktów w wyborczym programie Marcina Wrońskiego
2023-10-13, 23:00Marcin Wroński kandydat na posła z ramienia Prawa i Sprawiedliwości podsumował swoją kampanie. Polityk przypomniał swoje najważniejsze postulaty. Czytaj dalej »
Jarosław Wenderlich przypomina o społecznych programach PiS - u i o swojej „dziewiątce"
2023-10-13, 22:30Minister Jarosław Wenderlich podsumował w Bydgoszczy swoją kampanię wyborczą. Polityk zachęcał do udziału w wyborach i głosowania cztery razy „na nie' w referendum. Jak podkreślił, jest to wybór pomiędzy ośmioma latami rządów… Czytaj dalej »
Grażyna Szabelska o rządowych programach wspierających rodziny. Ile dla Kujaw i Pomorza?
2023-10-13, 22:00- Prawo i Sprawiedliwość będzie kontynuować politykę prorodzinną - deklaruje Grażyna Szabelska, pełnomocnik wojewody d/s rodziny oraz kandydatka do sejmu. Czytaj dalej »
Koalicja Obywatelska i Trzecia Droga w Szubinie z postulatami dla kobiet. Konferencja i marsz
2023-10-13, 21:30Najpierw była konferencja prasowa, po niej marsz kobiet pod hasłem „Cicho już byłyśmy'. W Szubinie o prawie kobiet do aborcji mówili kandydaci do Sejmu z Listy Koalicji Obywatelskiej i Trzeciej Drogi w okręgu 4. Czytaj dalej »
Prezes PiS: Kampania bardzo pracowita, a ze strony naszych przeciwników niebywale agresywna
2023-10-13, 20:59Prezes PiS został zapytany w TVP Info o ocenę kończącej się kampanii przed wyborami parlamentarnymi. - 'Ta kampania była bardzo pracowita, ale niestety ze strony naszych przeciwników była też niebywale wręcz agresywna, trzeba powiedzieć… Czytaj dalej »