NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Szymon Hołownia: Zakończył się projekt Trzecia Droga. Zarząd PSL: Nie było takiej uchwały
2025-06-17, 23:36Marszałek Hołownia dziękuje PSL-owi za współpracę, oznajmiając koniec wyborczego mariażu Polski 2050 i PSL - u. Tymczasem ludowcy zaprzeczyli, by taka decyzja zapadła. Twierdzą, że była jedynie dyskusja o możliwości samodzielnego… Czytaj dalej »
Będą ponownie liczyć głosy. Protokoły dwóch komisji wyborczych w regionie do weryfikacji
2025-06-12, 19:00Sąd Najwyższy zgodził się, by ponownie przyjrzeć się protokołom w 13 obwodowych komisjach wyborczych - karty wyborcze przeliczone zostaną ponownie m.in. w Krakowie, Gdańsku, Katowicach, a także w naszym regionie - w Grudziądzu i… Czytaj dalej »
Mówił obraźliwie o prezydencie RP i Kościele katolickim. Jest list otwarty do marszałka województwa
2025-06-10, 16:36Marek Krupecki, radny Koalicji Obywatelskiej w Toruniu, tuż po ogłoszeniu wyników wyborów prezydenckich nazwał nowo wybranego Prezydenta RP „sutenerem”, a Kościół katolicki porównał do „prostytutki”. Swoich słów się nie… Czytaj dalej »
Protesty dotyczące wyborów prezydenckich. 28 skarg zarejestrowanych w Sądzie Najwyższym
2025-06-10, 11:16Izba Kontroli Nadzwyczajnej Sądu Najwyższego rozpocznie dziś rozpatrywanie skarg, złożonych po wyborach prezydenckich. Dotychczas w Sądzie Najwyższym zarejestrowano 28 protestów. Można je jednak składać do 16 czerwca. Czytaj dalej »
Głosy policzone, a teraz czas na liczenie... pomyłek. Sąd Najwyższy przyjmuje wyborcze protesty
2025-06-09, 18:36Rośnie liczba protestów wyborczych składanych do Sądu Najwyższego. W poniedziałek do około godz. 13:00 było ich 39. Chodzi m.in. o błędy w protokołach komisji wyborczych. Pomyłki zdarzyły się także w Kujawsko- Pomorskiem, ale… Czytaj dalej »
Pomyłki przy liczeniu głosów w wyborach? Zastanawiające wyniki – nawet w regionie
2025-06-06, 20:09Nieprawidłowości w liczeniu głosów podczas drugiej tury wyborów prezydenckich możliwe są również w naszym regionie. W pierwszej turze wysokie zwycięstwo, a w drugiej wysoka porażka. Mowa o wyniku Rafała Trzaskowskiego w Obwodowej… Czytaj dalej »
Żywot wyborczych banerów wkrótce się kończy. Do końca miesiąca muszą „wyjść z twarzą"
2025-06-05, 07:55„Gdy emocje już opadną, jak po wielkiej bitwie kurz' czas zabrać się za sprzątanie banerów wyborczych. Kto powinien je usunąć i jak szybko zmieni się nasz krajobraz? Kwestie usuwania plakatów i haseł wyborczych reguluje Kodeks… Czytaj dalej »
4 czerwca 1989 upadł w Polsce komunizm. Jaki jest nasz kraj 36 lat później? [Rozmowa Dnia]
2025-06-04, 09:01- Niesamowity skok gospodarczy to jest największy sukces Polski w ostatnich 36 latach po upadku komunizmu - mówił w „Rozmowie Dnia” profesor Wojciech Peszyński z Katedry Filozofii i Teorii Polityki UMK w Toruniu. Czytaj dalej »
Bydgoszcz przegrała z Toruniem zakład o frekwencję. Prezydent Rafał Bruski wsiada na rower
2025-06-03, 14:46Prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski pojedzie 20 czerwca rowerem do Torunia. To pokłosie przegranego zakładu frekwencyjnego między włodarzami dwóch stolic naszego regionu. Czytaj dalej »
Wybory prezydenckie: Karol Nawrocki ma objąć urząd 6 sierpnia
2025-06-03, 09:45Po tym, jak 2 czerwca PKW podała do wiadomości wyniki wyborów prezydenckich, do 16 czerwca będzie można składać protesty wyborcze, a 2 lipca będzie ostatnim dniem, w którym Sąd Najwyższy będzie mógł orzec o ważności wyborów… Czytaj dalej »