NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Wybory 2025. Karol Nawrocki opowiadał o podatkach w Chełmnie
2025-03-12, 18:48Kandydat na prezydenta RP popierany przez PiS odwiedził w poniedziałek nasz kujawsko-pomorskie. W Chełmnie spotkał się na rynku z mieszkańcami. Czytaj dalej »
Włocławska „Solidarność" namawia do głosowania na Karola Nawrockiego
2025-03-11, 20:23Lider włocławskiej ,,Solidarności', wiceprzewodniczący Zarządu Regionu Włocławsko-Toruńskiego, Janusz Dębczyński, zaapelował do członków związku o głosowanie na Karola Nawrockiego w zbliżających się wyborach prezydenckic… Czytaj dalej »
Politycy PiS z regionu jadą w teren. Będą spotkania otwarte promujące kandydata tej partii
2025-03-10, 17:01Bydgoscy działacze Prawa i Sprawiedliwości rozpoczynają podróż po regionie. Będą odwiedzać wszystkie gminy z okręgu bydgoskiego. Podczas spotkań otwartych mają zachęcać do oddania głosu w wyborach prezydenckich na Karola Nawrockiego… Czytaj dalej »
Mieszkańcy Piotrkowa Kujawskiego w niedzielę głosują! Wybierają nowego burmistrza
2025-03-09, 07:53W wyborach w Piotrkowie Kujawskim startuje ośmioro kandydatów. Przygotowano 13 lokali wyborczych. Czytaj dalej »
Posłanki KO zachęcały panie do głosowania na Rafała Trzaskowskiego na placu Praw Kobiet
2025-03-08, 20:29- Rafał Trzaskowski to jedyny kandydat na prezydenta, który zagwarantuje prawa kobiet - twierdzą posłanki Koalicji Obywatelskiej. Iwona Karolewska, Iwona Kozłowska oraz Magdalena Łośko spotkały się w Dniu Kobiet na Placu Praw Kobiet… Czytaj dalej »
Magdalena Biejat: Jestem kandydatką, dla której prawa kobiet to priorytet
2025-03-08, 17:39Kandydatka Lewicy na prezydenta podkreśliła, że opowiada się za legalną aborcją, zapowiedziała urlop rodzicielski równy dla obojga rodziców i w pełni płatny, oraz że zrobi porządek z niepłaceniem alimentów. Czytaj dalej »
W niedzielę przedterminowe wybory w Piotrkowie Kujawskim. Kandyduje osiem osób
2025-03-07, 18:27W niedzielę (10 marca) mieszkańcy będą wybierać burmistrza Piotrkowa Kujawskiego. Przedterminowe wybory są konieczne po tragicznej śmierci poprzedniego burmistrza Krystiana Betlińskiego. Czytaj dalej »
Grzegorz Braun o aborcji: Jeśli można zabijać nienarodzonych, to nikt już nie jest bezpieczny
2025-03-05, 20:34O szeroko rozumianym bezpieczeństwie i ochronie życia od poczęcia mówił w Grudziądzu Grzegorz Braun. Europoseł, kandydat na prezydenta, spotkał się wieczorem z mieszkańcami. Czytaj dalej »
„Polska potrzebuje stabilności”. W Toruniu podsumowano zbiórkę podpisów dla Rafała Trzaskowskiego
2025-03-03, 16:587230 podpisów zebrano w Toruniu pod listą poparcia dla Rafała Trzaskowskiego jako kandydata na prezydenta Polski. - On czuje problemy samorządu - podkreślał Piotr Całbecki, marszałek województwa. Czytaj dalej »
Adrian Zandberg we Włocławku. Jaki pomysł na to miasto ma kandydat na prezydenta?
2025-03-02, 18:30- Musimy postawić na nogi branże, od których będzie zależało nasze bezpieczeństwo i odporność, to między innymi branża chemiczna i to jest szansa na rozwój dla takich miast, jak Włocławek - mówił we Włocławku Adrian Zandberg… Czytaj dalej »