NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Po schodach do głosowania? Jest decyzja w sprawie bydgoskiego protestu wyborczego
2025-04-22, 16:44Wybory do Rady Osiedla Bocianowo-Śródmieście-Stare Miasto w Bydgoszczy nie będą powtórzone. Tak zadecydowała Komisja Samorządności i Bezpieczeństwa Publicznego przy bydgoskiej radzie Miasta, która na prośbę kilkudziesięciu mieszkańców… Czytaj dalej »
Adrian Zandberg w Grudziądzu: Trzeba wprowadzić limit wpłat na kampanię wyborczą
2025-04-17, 20:22Adrian Zandberg - kandydat na prezydenta Polski, wieczorem spotkał się z mieszkańcami Grudziądza. Współzałożyciel partii Razem chce wprowadzić limity w finansowaniu kampanii politycznych. Czytaj dalej »
Debaty prezydenckie straciły „pazur". Szansą na promocję mógłby być... viral! [ „Rozmowa Dnia" - posłuchaj!]
2025-04-16, 09:04W kampanii prezydenckiej odbyły się już trzy telewizyjne debaty. W żadnej kandydaci nie stawili się w komplecie. Jaką rolę współcześnie odgrywają takie spotkania? O to m.in. w Rozmowie Dnia Polskiego Radia PiK, Maciej Wilkowski… Czytaj dalej »
Sławomir Mentzen w Kujawsko-Pomorskiem: Prąd jest drogi przez szaloną politykę klimatyczną
2025-04-15, 20:51- Nikt nie płaci za prąd tyle, ile Polacy; w całej Europie prąd jest drogi przez „szaloną politykę klimatyczną' - ocenił na wiecu wyborczym w Radziejowie kandydat Konfederacji na prezydenta Sławomir Mentzen. Przekonywał też, że… Czytaj dalej »
Karol Nawrocki chce podniesienia progu podatkowego. Politycy PiS: To inwestycja w Polaków
2025-04-15, 15:04Politycy PiS zaprezentowali w Toruniu „Plan dla Polski” Karola Nawrockiego. Kandydat na prezydenta zapowiada między innymi powrót do zerowej stawki VAT na żywność, podniesienie progu podatkowego i obniżenie cen energii. Czytaj dalej »
Paweł Szefernaker: Będziemy badali, kto zapłacił za piątkową debatę w trzech telewizjach
2025-04-14, 11:12Szef sztabu Karola Nawrockiego Paweł Szefernaker zapowiedział, że Prawo i Sprawiedliwość będzie badać, ile kosztowała produkcja piątkowej debaty w Końskich i kto za nią zapłacił. Poseł ocenił, że „ludzie Rafała Trzaskowskiego”… Czytaj dalej »
Pierwsze debaty prezydenckie. W Końskich spotkała się tylko część kandydatów
2025-04-12, 08:53Miała być debata jeden na jeden w Końskich, finalnie odbyły się dwie debaty z udziałem kilku, choć nie wszystkich zarejestrowanych kandydatów na prezydenta. Nie zabrakło słów krytyki za formułę spotkania, a główni konkurenci… Czytaj dalej »
PKW zarejestrowała dwunastego kandydata na prezydenta. Pochodzi z Włocławka
2025-04-10, 11:41Przedstawiciel partii Ruch Dobrobytu i Pokoju - Maciej Maciak z Włocławka - to 12. kandydat w wyborach na prezydenta Polski. Jednocześnie PKW nie zgodziła się na rejestrację dwóch innych polityków. Czytaj dalej »
Trzaskowskiemu rośnie poparcie, Mentzen depcze Nawrockiemu po piętach
2025-04-08, 12:56Gdyby wybory prezydenckie obywały się w najbliższą niedzielę, w I turze kandydat KO Rafał Trzaskowski uzyskałby 38,3 proc., o 5,1 pkt proc. więcej niż pod koniec marca, a popierany przez PiS Karol Nawrocki 20,1 proc. - wynika z sondażu… Czytaj dalej »
Kampania prezydencka. Sławomir Mentzen w Chełmnie: W telewizji mówią o mnie same bzdury
2025-04-08, 00:33Polacy zasługują na niskie i proste podatki; emerytury powinny być zwolnione z podatków - przekonywał na wiecu wyborczym w Chełmnie kandydat Konfederacji na prezydenta Sławomir Mentzen. Czytaj dalej »