NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
CBOS: Trzaskowski - 32,7 proc.; Nawrocki - 27,5 proc., Mentzen - 13,7 proc.
2025-05-15, 20:20Kandydat KO Rafał Trzaskowski mógłby liczyć na 32,7 proc. głosów, popierany przez PiS Karol Nawrocki na 27,5 proc., zaś kandydat Konfederacji Sławomir Mentzen na 13,7 proc. - wynika z prognozy wyników pierwszej tury wyborów prezydenckich… Czytaj dalej »
Sławomir Mentzen w Toruniu: Polacy zasługują na tanią energię, zasługują na bezpieczeństwo
2025-05-15, 08:32Kampania prezydencka na ostatniej prostej. Kandydat Konfederacji Sławomir Mentzen mówił w Toruniu między innymi o odrzuceniu Zielonego Ładu, obniżeniu rachunków za prąd czy wydatkach związanych z obronnością kraju. Czytaj dalej »
Debatę wyborczą w TVP wygrał chory Ignaś spod Inowrocławia! Kandydat wypromował jego zbiórkę
2025-05-13, 15:30Podczas wczorajszej telewizyjnej debaty kandydatów na prezydenta, Krzysztof Stanowski, szef Kanału Zero wystąpił w bluzie z podobizną chorego Ignasia z podinowrocławskiego Jacewa. Zaapelował o pomoc dla chłopca. Na efekty nie trzeba… Czytaj dalej »
Kawalerka Nawrockiego, aborcja, wojna w Ukrainie. Tematy debaty prezydenckiej [zdjęcia]
2025-05-13, 07:00Prawie cztery godziny trwała debata prezydencka, współorganizowana przez TVP, TVN i Polsat. Jej tematy to m.in. kawalerka Nawrockiego, prawo aborcyjne, wojna w Ukrainie. Kandydaci przedstawili też swój stosunek do „klapsów', kredytów… Czytaj dalej »
„Rozmowa Dnia": Co możemy załatwić przed wyborami, a na co już jest za późno?
2025-05-12, 09:02O czym warto pamiętać wybierając się na wybory? Co z pacjentami w szpitalach? Kiedy możemy spodziewać się pierwszych wyników? O to w „Rozmowie Dnia' Polskiego Radia PiK Maciej Wilkowski pytał Jacka Kraszewskiego, dyrektora włocławskiej… Czytaj dalej »
Rozmowa Dnia
2025-05-12, 06:00O czym warto pamiętać wybierając się na wybory? Co z pacjentami w szpitalach? Kiedy możemy spodziewać się pierwszych wyników? O to w „Rozmowie Dnia' Polskiego Radia PiK Maciej Wilkowski pytał Jacka Kraszewskiego, dyrektora włocławskiej… Czytaj dalej »
Rafał Trzaskowski przyjechał do Bydgoszczy. Pięć kroków w kierunku uczciwej Polski
2025-05-10, 17:44Bydgoszcz była kolejnym przystankiem na kampanijnej trasie Rafała Trzaskowskiego. Podczas wiecu na Starym Rynku kandydat Koalicji Obywatelskiej na prezydenta dużą część swojego wystąpienia poświęcił pięciu zasadom, które - jego… Czytaj dalej »
Magdalena Biejat do młodych w Bydgoszczy: Głosujcie z myślą o zmianie na lepsze!
2025-05-08, 21:30Bydgoszcz była kolejnym przystankiem na trasie kampanii wyborczej Magdaleny Biejat. Kandydatka na prezydenta z ramienia Nowej Lewicy, spotkała się na Wyspie Młyńskiej z - głównie młodymi - mieszkańcami. Czytaj dalej »
Szymon Hołownia w Ciechocinku: Film z morderstwa na UW lata po sieci, a państwo jest bezbronne
2025-05-08, 18:31Kandydat Trzeciej Drogi na prezydenta Szymon Hołownia mówił w czwartek w Ciechocinku, że jest zszokowany bezbronnością państwa polskiego. - Film z morderstwa na Uniwersytecie Warszawskim można oglądać w sieci, a administracyjnie… Czytaj dalej »
Magdalena Biejat w rozmowie z PR PiK: Spotkania z ludźmi napędzają mnie. Oni wierzą w mój program
2025-05-08, 18:00Za tydzień, o północy rozpocznie się cisza wyborcza. Zakończy się kampania wyborcza przed pierwszą turą wyborów prezydenckich. Samo głosowanie odbędzie się w niedzielę 18 maja. Czytaj dalej »