NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
PKW podała oficjalne wyniki: Rafał Trzaskowski – 31,36 proc., Karol Nawrocki – 29,54 proc.
2025-05-19, 09:42Zwycięzcą pierwszej tury wyrobów prezydenckich został Rafał Trzaskowski - kandydat KO zdobył 31,36 procent głosów. Popierany przez PiS Karol Nawrocki otrzymał 29,54 proc. Frekwencja w wyborach wyniosła 67,31 proc. Czytaj dalej »
Zwycięzcy i przegrani pierwszej tury. Politolog z UKW o wyborach prezydenckich [Rozmowa Dnia]
2025-05-19, 08:55Znamy oficjalne wyniki pierwszej tury wyborów prezydenckich. Dwóch kandydatów, którzy prowadzili w sondażach awansowało do drugiej tury. Czy są jakieś niespodzianki, zaskoczenia? Pytaliśmy w „Rozmowie Dnia' politolog z bydgoskiego… Czytaj dalej »
Rafał Trzaskowski wygrywa w pierwszej turze w Bydgoszczy, Toruniu i w całym Kujawsko-Pomorskiem
2025-05-19, 07:05W woj. kujawsko-pomorskim w pierwszej turze wyborów prezydenckich zwyciężył kandydat KO Rafał Trzaskowski - 35,63 proc. głosów. Kandydat popierany przez PiS Karol Nawrocki zdobył 26,38 proc. głosów, a trzeci był kandydat Konfederacji… Czytaj dalej »
Wyniki z 99 proc. komisji: Według late poll Rafał Trzaskowski z przewagą nad Karolem Nawrockim
2025-05-19, 06:49PKW podała pełne wyniki wyborów prezydenckich z 99 proc. komisji wyborczych. Wszystkie głosy policzono już za granicą, na statkach i platformach oraz w dziesięciu województwach. Według sondażu late poll prowadzi Rafał Trzaskowski… Czytaj dalej »
Szef bydgoskiej PO: Mam nadzieję, że wyborcy Szymona Hołowni zaufają Rafałowi Trzaskowskiemu
2025-05-18, 23:35Michał Sztybel, szef bydgoskiej Platformy Obywatelskiej wierzy, że w drugiej turze wyborów uda się przekonać ponad połowę Polaków. - To, że Rafał Trzaskowski jest zwycięzcą pierwszej tury nie jest zaskoczeniem - mówi. Czytaj dalej »
Wicewojewoda Piotr Hemmerling: Magdalena Biejat jeszcze pokaże, na co ją stać
2025-05-18, 22:33- Liczyłem na lepszy rezultat naszej kandydatki - mówi o wyniku Magdaleny Biejat w wyborach prezydenckich Piotr Hemmerling, wicewojewoda kujawsko-pomorski oraz członek zarządu krajowego Nowej Lewicy. Czytaj dalej »
Poseł Polski 2050 Marcin Skonieczka: Duopol słabnie, koalicja rządząca dostała żółtą kartkę
2025-05-18, 22:22Rozczarowana wynikiem swojego kandydata jest Trzecia Droga. Marszałek Sejmu Szymon Hołownia zdobył według sondażowych wyników 4,8 proc. głosów. Poseł Polski 2050 z naszego regionu Marcin Skonieczka - komentując dla Polskiego Radia… Czytaj dalej »
Brat kandydata Konfederacji: Wynik Sławomira Mentzena to skokowy wzrost poparcia dla nas
2025-05-18, 22:11- Czas na kogoś nowego, z nowymi świeżymi pomysłami - mówił podczas wieczoru wyborczego w Toruniu Tomasz Mentzen, brat kandydata Konfederacji na prezydenta. Czytaj dalej »
Posłanka PiS Anna Gembicka: Polacy pokazali, że chcą kandydata prawicowego
2025-05-18, 21:59- Za dwa tygodnie Polacy pokażą czerwoną kartkę rządowi Donalda Tuska i jego zastępcy Rafałowi Trzaskowskiemu - tak sondażowe wyniki wyborów prezydenckich komentuje Anna Gembicka, posłanka Prawa i Sprawiedliwości. Czytaj dalej »
Exit poll: Będzie druga tura! Rafał Trzaskowski - 30,8 proc., Karol Nawrocki - 29,1 proc.
2025-05-18, 21:01Kandydat KO Rafał Trzaskowski zdobył w niedzielnych wyborach 30,8 proc. głosów, a popierany przez PiS Karol Nawrocki - 29,1 proc. - wynika z sondażu exit poll przeprowadzonego przez Ipsos dla TVN24, Polsat News i TVP. Czytaj dalej »