NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Rafał Trzaskowski spotkał się z seniorami w Ciechocinku. „Bardzo potrzebujemy was i waszej mądrości”
2025-05-24, 16:52Kandydat Koalicji Obywatelskiej Rafał Trzaskowski był w Ciechocinku. Pod słynną fontanną „Grzybek” spotkał się z kuracjuszami kurortu. Zaapelował o udział w wyborach, a przede wszystkim o to, by seniorzy zachęcali do wyborów… Czytaj dalej »
Kandydaci pytali siebie nawzajem. Debata z udziałem Karola Nawrockiego i Rafała Trzaskowskiego
2025-05-23, 23:49Dwaj kandydaci, którzy zmierzą się w drugiej turze wyborów prezydenckich - Karol Nawrocki i Rafał Trzaskowski - wzięli udział w debacie współorganizowanej przez TVP, TVN24 i Polsat News. Formuła nie przewidywała pytań od dziennikarzy… Czytaj dalej »
Nowa Lewica, PO, PSL, Polska 2050 w Bydgoszczy: Rafał Trzaskowski jest kandydatem wspólnym
2025-05-23, 17:00Przedstawiciele partii wchodzących w skład „Koalicji 15 października” zaapelowali w Bydgoszczy o głosowanie w wyborach prezydenckich na Rafała Trzaskowskiego. - Dzisiaj wszystkie ręce na pokład - mówił wiceprzewodniczący Nowej… Czytaj dalej »
Adrian Zandberg: nie poprę i nie przekażę głosów wyborców partii Razem żadnemu kandydatowi
2025-05-23, 12:35- Nie poprę i nie przekażę głosów wyborców partii Razem żadnemu kandydatowi na prezydenta - zadeklarował w piątek Adrian Zandberg, który w I turze wyborów otrzymał 4,86 procent głosów. - Wyborcy mają swoje poglądy i swoje wartości… Czytaj dalej »
Ministerstwo Cyfryzacji: Jednorazowa zmiana miejsca głosowania działa na obie tury wyborów
2025-05-22, 16:00Wyborcy, którzy jednorazowo zmienili miejsce głosowania przed I turą wyborów prezydenckich, zagłosują w tym samym, zmienionym miejscu również w II turze, bo zmiana adresu obejmuje dwie tury. Miejsce głosowania można zmienić składając… Czytaj dalej »
150 tys. zł nagrody za najlepszą frekwencję w miastach podczas wyborów
2025-05-22, 10:02Samorządy miejskie i gminne, koła gospodyń wiejskich, jednostki ochotniczej straży oraz sołectwa w całym regionie mogą wygrać nagrody za pomysłową, a w przypadku samorządów także skuteczną kampanię, dzięki której mieszkańcy… Czytaj dalej »
Magdalena Biejat: W drugiej turze oddam głos na Rafała Trzaskowskiego
2025-05-20, 13:42Magdalena Biejat, która w pierwszej turze wyborów prezydenckich była kandydatką Nowej Lewicy, oświadczyła, że w drugiej turze zagłosuje na Rafała Trzaskowskiego. - Do tego samego zachęcam wyborców Lewicy - dodała. Czytaj dalej »
Szymon Hołownia: Zadeklarowałem poparcie dla Rafała Trzaskowskiego w II turze
2025-05-20, 12:15- Teraz zadanie przekonania moich wyborców „leży w rękach Rafała Trzaskowskiego” - powiedział lider Polski 2050 Szymon Hołownia po spotkaniu z kandydatem KO. Zadeklarował poparcie dla niego w II turze wyborów prezydenckich. Czytaj dalej »
Karol Nawrocki w Bydgoszczy: Jeśli nie wygramy, wybory w 2027 roku mogą się nie odbyć
2025-05-19, 18:43Bydgoszcz była pierwszym przystankiem na kampanijnej trasie Karola Nawrockiego, tuż po pierwszej turze wyborów. Kandydat na prezydenta popierany przez Prawo i Sprawiedliwość zmierzy się 1 czerwca z Rafałem Trzaskowski. Na Starym Rynku… Czytaj dalej »
MSZ: Frekwencja podczas wyborów prezydenckich w obwodach za granicą - ponad 89 proc.
2025-05-19, 13:49- Jeszcze w poniedziałek ruszy rejestracja Polonii na II turę wyborów - mówiła pełnomocniczka szefa MSZ ds. organizacji tegorocznych wyborów. Czytaj dalej »