„Tajemnice grudziądzkiej konspiracji” - Kim byli ludzie ryzykujący życie?

Michał Zaręba | 19 października 2026 roku

Grafika: Tomasz Bielicki/PR PiK/zdjęcie wygenerowano przy użyciu SI

Tajny wywiad Armii Krajowej, niemieckie zakłady zbrojeniowe, podejrzenia o zdradę i tragiczne wydarzenia, które rozegrały się już po zakończeniu okupacji.

W Grudziądzu historia polskiej konspiracji kryje wiele niewyjaśnionych zagadek. Kim byli ludzie, którzy ryzykowali życie, zdobywając informacje dla aliantów? I co wydarzyło się 10 marca 1945 roku, gdy dawni towarzysze broni stanęli przeciwko sobie? O tym w nowym odcinku cyklu „W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie”.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Popołudnie z Reportażem”, 20 października 2026

Zobacz także

12 października 2026 roku

„Tour de Pomorze”

Tajemnicze podróże, podejrzane kontakty i śledztwo sprzed stu lat. Jak działał kontrwywiad przed wiekiem? Przeniesiemy się do lat 20. XX wieku. Polska umacnia swoją niepodległość, a służby próbują chronić młode państwo…

05 października 2026 roku

„Cień rewolucji nad Grudziądzem”

Grudziądz, lata 20. XX wieku. Ulotki, tajne spotkania, pseudonimy i ludzie, których obserwowała polska policja. Co bolszewicy chcieli osiągnąć w tym mieście ? Kto zbierał informacje, kto organizował komunistyczne komórki i jak…

28 września 2026 roku

„Drugi pion”

Służba Bezpieczeństwa to nie tylko inwigilacja opozycji czy Kościoła. Zaglądamy do mniej znanego obszaru jej działalności. Pokazujemy, jak w Toruniu służby próbowały przenikać w struktury uczelni, zakładów przemysłowych i…

21 września 2026 roku

„Kto wróg, a kto przyjaciel”

Ziemie pogranicza to zawsze arena różnych wpływów. Przenosimy się do Grudziądza lat 20. i 30. XX wieku w poszukiwaniu szpiegów. Ten teren obfitował w ciekawe historie i niejednoznaczne postaci. Dookoła miasta potężne majątki mieli…

14 września 2026 roku

„Szepty zza murów”

Szpiedzy decydowali o wygranej w wojnach od stuleci. Niebagatelne znaczenie mieli w XV wieku. Swoich informatorów posiadali zarówno Krzyżacy, jak i strona polska. Przyjrzeliśmy się „Towarzystwu Jaszczurczemu”. Komu tak naprawdę…

01 września 2026 roku

„Lojalny cz. 2”

Wracamy do historii Lojalnego - człowieka, który przez lata marzył o pracy w wywiadzie. Został zwerbowany przez polskie służby, wyjechał do Wietnamu, a tam jego drogą zainteresowali się Amerykanie. Po powrocie do Polski zrobił coś…

24 sierpnia 2026 roku

„Lojalny”, cz. 1

Fascynowały go podróże, zagraniczne kontakty i możliwość zdobywania informacji. Najpierw współpracował z polską Służbą Bezpieczeństwa, później zainteresowała się nim CIA. Przez lata był obserwowany przez kontrwywiad, a…

17 sierpnia 2026 roku

„Genialny matematyk”, cz.II

Nie każdy, kto pracuje dla wywiadu jest jak James Bond. Czasem najważniejsze informacje udaje się pozyskać dzięki pracy umysłu. Najlepszym przykładem złamanie kodu Enigmy - maszyny szyfrującej, którą hitlerowskie Niemcy uważały…

10 sierpnia 2026 roku

„Genialny matematyk”, cz.I

Praca w wywiadzie to nie tylko działania w terenie. Najcenniejsze informacje nie zawsze pochodzą od dobrze zorganizowanej sieci informatorów i agentów. Niektóre udaje się pozyskać zza biurka, dzięki genialnym umysłom. Tak było z…

03 sierpnia 2026 roku

„Na celowniku mocarstw - cz. II"

Czy 10-letni chłopiec mógł pokrzyżować plany zachodnich służb specjalnych? Historia Jerzego Miękiszaka pokazuje, że czasem o losach tajnej operacji decydował zwykły przypadek. Zostajemy w realiach zimnej wojny, kiedy w latach…

27 lipca 2026 roku

„Na celowniku mocarstw - cz. I"

Zimna wojna to nie tylko rakiety, czołgi i groźba konfliktu nuklearnego. To przede wszystkim niewidzialna walka wywiadów. W tym odcinku przeniesiemy się do lat 60., kiedy Kujawy i Pomorze stały się areną tajnej rozgrywki pomiędzy…

20 lipca 2026 roku

„Misja Jadwigi”

Czy zwykła praca w niemieckiej restauracji w Toruniu, mogła stać się przykrywką do walki z okupantem? Czy młoda kobieta, każdego dnia obsługująca niemieckich żołnierzy i urzędników, mogła jednocześnie służyć polskiemu podziemiu?…

więcej

Szpiedzy... sprytni, wyrafinowani, skłonni do ryzyka!
Od wieków wpływali na bieg zdarzeń.

Kim byli, w jaki sposób działali?
Czy odcisnęli piętno na historii naszego regionu?

Jeśli lubisz szpiegowskie historie,
bądź z nami we wtorki od godz. 16:30

Zapraszają...

Adriana Andrzejewska-Kuras

i Michał Zaręba.

W cieniu, czyli radiowe kroniki szpiegowskie

Michał Zaręba i Adriana Andrzejewska-Kuras. Grafika: Tomasz Bielicki/PR PiK