Koniec pontyfikatu Benedykta XVI, początek wakatu w Stolicy Apostolskiej

O godzinie 20 w czwartek formalnie zakończył się pontyfikat Benedykta XVI i rozpoczął się wakat w Stolicy Apostolskiej. Joseph Ratzinger jako emerytowany papież opuścił na zawsze swój apartament i przeniósł się do Castel Gandolfo.

Wraz z rozpoczęciem wakatu Kościołem i Watykanem zaczęło zarządzać Kolegium Kardynałów, zaś kardynał kamerling Tarcisio Bertone, dotychczasowy watykański sekretarz stanu sprawuje nadzór nad administracją Stolicy Apostolskiej troszcząc się o jej dobra i prawa doczesne.

Symbolicznym aktem inauguracji wakatu było punktualnie o godzinie 20 zamknięcie bramy w Castel Gandolfo, gdzie od popołudnia przebywa emerytowany papież. Halabardziści Gwardii Szwajcarskiej zakończyli wartę zarówno tam, jak i przed pokojem Benedykta XVI. Nad jego bezpieczeństwem czuwa od tej pory watykańska żandarmeria. W Watykanie zaś położono pieczęcie w papieskim apartamencie i na windzie, prowadzącej do niego w Pałacu Apostolskim.

W związku z abdykacją Benedykta XVI zastosowano przepisy i normy wyznaczone przez Jana Pawła II w konstytucji apostolskiej „Universi dominici gregis” z 1996 roku o wakacie Stolicy Apostolskiej i wyborze biskupa rzymskiego. Polski papież napisał w niej, że normy te odnoszą się do wakatu, do jakiego dojdzie „z jakiegokolwiek powodu lub okoliczności”.

Na mocy tej konstytucji w czasie wakatu w Stolicy Apostolskiej Kolegium Kardynałów nie posiada żadnej władzy lub jurysdykcji w sprawach należących do papieża za jego życia, ani w wypełnianiu funkcji wynikających z jego urzędu.

Ponadto Jan Paweł II postanowił, że „zarządzanie Kościołem należy do Kolegium Kardynałów, jednakże tylko w celu szybkiego załatwienia spraw zwyczajnych lub spraw, których załatwienia nie można odłożyć oraz w celu przygotowania wszystkiego, co jest konieczne do wyboru nowego papieża”.

„Kolegium Kardynalskie nie może natomiast w żaden sposób decydować o prawach Stolicy Apostolskiej i Kościoła Rzymskiego, a tym bardziej, bezpośrednio lub pośrednio pozwolić, by straciło moc któreś z nich, nawet w celu doprowadzenia do zgody lub przeciwdziałania poczynaniom nastawionym przeciw tymże prawom po śmierci lub prawowitym zrzeczeniu się urzędu przez papieża” - głosi konstytucja apostolska wyraźnie odnosząc się do abdykacji, jaka miała po raz pierwszy miejsce w nowożytnej historii Kościoła.

Kardynałowie mają w czasie wakatu, zwanego też sediswakancją, obowiązek chronienia praw Stolicy Apostolskiej.

Najważniejszym celem organizowanych w tym czasie kongregacji kardynałów, czyli posiedzeń jest przygotowanie konklawe. Poza tym kardynałowie muszą między innymi zatroszczyć się o anulowanie Pierścienia Rybaka i ołowianej pieczęci, z jakimi wysyłane są listy apostolskie.

Pierwsze posiedzenie kardynałów rozpocznie się prawdopodobnie w poniedziałek 4 marca. Być może już wtedy zostanie wyznaczona data rozpoczęcia konklawe. Nieoficjalnie wymienia się najczęściej datę 11 marca.

Za Spiżową Bramą zakończyła się normalna praca najważniejszych instytucji Kościoła. Z chwilą rozpoczęcia wakatu w Stolicy Apostolskiej swoje urzędy przestają pełnić szefowie wszystkich dykasterii, czyli kongregacji i papieskich rad oraz ich członkowie. Od tej pory instytucje te zajmować się będą zadaniami, określonymi w konstytucji apostolskiej „Universi dominici gregis” jako te „o mniejszym znaczeniu”. Wszystkie inne poważniejsze kwestie zostaną odłożone do czasu rozpoczęcia nowego pontyfikatu.

Z Watykanu Sylwia Wysocka (PAP)