NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Minister Schreiber ogłasza: „Razem piszemy historię”. Po konwencji w Bydgoszczy [zdjęcia]
2023-09-23, 19:03- Wybory zdecydują o tym, czy Polska zawróci z drogi, którą dziś idzie, czy będzie ją kontynuowała, czy głos Polski w Europie będzie wybrzmiewał, czy wszyscy na wszystko znowu będą się zgadzali - powiedział w sobotę w Bydgoszczy… Czytaj dalej »
Beata Szydło w regionie: Rząd musi bronić polskich interesów na arenie międzynarodowej
2023-09-23, 17:15- Wybór jest pomiędzy Polską wolną, rozwijającą się, suwerenną, a pomiędzy Polską, która będzie poddana wpływom zewnętrznym - powiedziała w sobotę w Więcborku wiceprezes PiS Beata Szydło. Była premier odwiedziła też … Czytaj dalej »
Nowa Lewica o budowie 300 tys. mieszkań na tani wynajem. Konwencja w Wiedniu
2023-09-23, 14:37- Planujemy zbudować 300 tys. mieszkań na tani wynajem. W pierwszym roku nasz program będzie kosztował 20 mld zł, będzie sfinansowany m.in. ze środków KPO i obligacji BGK - mówili w sobotę w Wiedniu politycy Nowej Lewicy, którzy… Czytaj dalej »
Dobre wieści z OSP Piaski. W remizie już stoi nowy wóz bojowy MAN. Zastąpił starego jelcza
2023-09-23, 08:00Ochotnicza Straż Pożarna Piaski zaprezentowała nowy wóz bojowy. W zakupie sprzętu pomogli sponsorzy, samorząd, ministerstwo klimatu oraz narodowy i wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska - za co podziękował wójt gminy Grudziądz… Czytaj dalej »
„Coraz bliżej" do Złotnik Kujawskich. Ireneusz Stachowiak przypomina o inwestycjach kolejowych
2023-09-22, 21:15Ireneusz Stachowiak, kandydat na posła Prawa i Sprawiedliwości spotkał się z mieszkańcami Złotnik Kujawskich. Polityk przypomniał o inwestycjach, jakie udało się zrealizować w tym regionie w ciągu ostatnich kilku lat. Czytaj dalej »
„Osoba w kryzysie psychicznym nie może czekać". Anna Niewiadomska o psychiatrii dziecięcej
2023-09-22, 20:49Trudna sytuacja psychiatrii dziecięcej była tematem konferencji wyborczej Anny Niewiadomskiej z Koalicji Obywatelskiej. - Psychiatria dziecięca jest problemem, który nie poczeka - mówiła działaczka Fundacji Growspace, która kandyduje… Czytaj dalej »
Bydgoski radny nadal walczy o ulicę Bydgoską – w stolicy. Warszawa na razie się opiera
2023-09-22, 19:00- Bydgoszczanom taka nazwa w stolicy się należy - mówi Jarosław Wenderlich. Podsekretarz stanu w Kancelarii Premiera i szef klubu PiS w bydgoskiej Radzie Miasta przypomina, że z inicjatywą nazwania jednej ze stołecznych ulic: „Bydgoska”… Czytaj dalej »
Konfederacja z Bydgoszczy przewiduje zapaść w budownictwie jednorodzinnym. Chodzi o złoża
2023-09-22, 17:47Polityka energetyczna Prawa i Sprawiedliwości jest nielogiczna - mówili w Bydgoszczy kandydaci Konfederacji w wyborach do parlamentu z okręgu bydgoskiego. Ich zdaniem przyjęta przez Sejm i podpisana przez prezydenta nowelizacja prawa geologicznego… Czytaj dalej »
„Czułam się zagrożona" – mówi Grażyna Szabelska. Jej konferencję zakłócili przeciwnicy PiS-u
2023-09-22, 17:00O godną i uczciwą kampanię wyborczą apeluje Grażyna Szabelska. To wezwanie jest pokłosiem środowej konferencji prasowej, podczas której bydgoska radna i Paweł Szrot - kandydaci PiS w wyborach parlamentarnych - byli zagłuszani przez… Czytaj dalej »
W Toruniu podczas wyborów autobusem i tramwajem pojedziesz za darmo
2023-09-21, 21:33Z inicjatywy radnych Koalicji Obywatelskiej toruńska Rada Miasta przyjęła uchwałę wprowadzającą darmowe przejazdy w komunikacji miejskiej podczas wyborów. Czytaj dalej »