NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
W Grudziądzu kolejny proces w trybie wyborczym?
2014-11-12, 11:00Grudziądzka kampania prezydencka nabiera tempa. Szykuje się kolejny pozew do sądu w trybie wyborczym przeciwko Januszowi Dzięciołowi. Czytaj dalej »
Kandydaci lewicy o stadionie bydgoskiej Polonii
2014-11-10, 20:51Kandydaci Koalicyjnego Komitetu Wyborczego SLD - Lewica Razem do bydgoskiej rady miasta obiecują, że jeśli zdobędą zaufanie wyborców zrobią wszystko, by miasto znalazło pieniądze na modernizację stadionu żużlowego przy ul. Sportowej… Czytaj dalej »
Kandydaci Czasu Gospodarzy o swoich programach wyborczych
2014-11-10, 20:47Bezpieczeństwo, inwestycje na osiedlach i dostęp do kultury. To część problemów, którymi chcieliby się zająć kandydaci Czasu Gospodarzy do toruńskiej rady miasta. Czytaj dalej »
Chmielewski zachęca, by pobierać zaświadczenie o udziale w głosowaniu
2014-11-10, 18:43Kandydat na prezydenta z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, Jarosław Chmielewski, obiecuje, że jeśli wygra wybory już w pierwszej turze, to zwolni wszystkich włocławian z podatku od nieruchomości. A co, jeśli zwycięży dopiero w turze… Czytaj dalej »
SLD-Lewica Razem o rozwoju oświaty we Włocławku
2014-11-10, 18:03Włocławski sztab wyborczy ,,SLD-Lewica Razem' przedstawił swoje pomysły na rozwój oświaty w mieście. Włocławek, jak przekonywali kandydaci na radnych, powinien postawić na kształcenie zawodowe. Czytaj dalej »
Marek Wojtkowski proponuje połączenie miasta i gminy wiejskiej Włocławek
2014-11-10, 17:12Kandydat na prezydenta Włocławka, poseł Platformy Obywatelskiej Marek Wojtkowski, chce przyłączyć do miasta gminę wiejską Włocławek. Jak argumentuje, pod względem powierzchni Włocławek, stanie się wówczas trzecim, największym… Czytaj dalej »
Przedwyborcze spotkanie z Kongresem Nowej Prawicy
2014-11-10, 15:16W ramach kolejnego przedwyborczego spotkania, w centrum Bydgoszczy pojawili się przedstawiciele miejscowych struktur Kongresu Nowej Prawicy. Czytaj dalej »
Małgorzata Stawicka stawia zarzuty Rafałowi Bruskiemu
2014-11-10, 14:28Zaniedbania w przekazaniu dotacji na modernizację miejskiej oczyszczalni ścieków i lekkomyślne doprowadzenie do upadku i likwidacji bydgoskiego 'Zachemu' - takie zarzuty na specjalnie zorganizowanej konferencji prasowej Rafałowi Bruskiemu… Czytaj dalej »
"Metropolia Bydgoska" o budżecie obywatelskim
2014-11-10, 14:1616 listopada wybory samorządowe, zatem karuzela obietnic, planów, pomysłów na lepsze życie mieszkańców kręci się w najlepsze. Komitet Wyborczy Stowarzyszenia 'Metropolia Bydgoska' zorganizował kolejne konferencje prasowe. Czytaj dalej »
Paweł Kowal gościł na Kujawach i Pomorzu
2014-11-10, 13:36Paweł Kowal - były europoseł, obecnie przewodniczący Rady Krajowej Polski Razem wsparł kandydatów tego ugrupowania na Kujawach i Pomorzu w wyborach samorządowych. Czytaj dalej »