NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Janusz Zemke o tworzeniu list wyborczych i Romanie Jasiakiewiczu
2015-09-10, 09:52Sojusz Lewicy Demokratycznej podjął decyzję, że na listach mają znaleźć się obecni parlamentarzyści i osoby młode - tak europoseł Janusz Zemke tłumaczył na antenie Polskiego Radia PiK brak zgody lewicy na kandydowanie do Sejmu… Czytaj dalej »
Poseł Dzięcioł wraca do straży miejskiej
2015-09-08, 11:53Janusz Dzięcioł nie będzie startował w zbliżających się wyborach parlamentarnych. Poseł Platformy Obywatelskiej we Świecia nie znalazł się na liście wśród kandydatów tej partii. Czytaj dalej »
Łukasz Krupa zatwierdzony na listę PO w okręgu bydgoskim
2015-09-03, 18:39Bydgoski poseł Łukasz Krupa będzie startował do Sejmu z listy Platformy Obywatelskiej. Mandat poselski w mijającej kadencji zdobył jako polityk Ruchu Palikota. Był też liderem twojego Ruchu w Bydgoszczy. Czytaj dalej »
Damy radę naprawić Polskę - przekonują politycy Prawa i Sprawiedliwości
2015-09-02, 17:37Bydgoscy posłowie tej partii zapowiadają, że będą zachęcać mieszkańców regionu do działania i głosowania na PiS, bo wspólnie uda im się naprawić to, co do tej pory nie funkcjonowało. Czytaj dalej »
Regionalna inauguracja kampanii wyborczej Zjednoczonej Lewicy
2015-08-31, 08:19Zjednoczona Lewica zainaugurowała kampanię wyborczą w Kujawsko-Pomorskiem. W niedzielę na pl.Wolności w Bydgoszczy pojawili się kandydaci, wśród nich sekretarz generalny SLD Krzysztof Gawkowski, który otwiera bydgoską listę do … Czytaj dalej »
W 20 okręgach Kujawsko-Pomorskiego ponowne wybory samorządowe
2015-08-21, 11:15Prawie 20 ponownych i uzupełniających wyborów zarządzono w naszym regionie po ubiegłorocznych wyborach samorządowych. Czytaj dalej »
Jasiakiewicz: Senat nie, Sejm tak
2015-08-11, 19:59Różnica zdań przy tworzeniu bydgoskiej listy Zjednoczonej Lewicy. Iskry posypały się po spotkaniu Łuczak-Jasiakiewicz. Czytaj dalej »
Pawłowicz i Myrcha liderami list PO w Kujawsko-Pomorskiem, do Senatu raczej bez niespodzianek
2015-08-07, 22:57Zbigniew Pawłowicz otworzy listę Platformy Obywatelskiej w okręgu bydgoskim, a Arkadiusz Myrcha będzie liderem listy w okręgu toruńsko-włocławskim - zdecydował Zarząd PO. Czytaj dalej »
Zbigniew Girzyński rozważa start w wyborach do Senatu
2015-08-04, 09:39Niezwykle trudne wyzwanie z niewielkimi szansami na powodzenie - tak w 'Rozmowie Dnia' w Polskim Radiu PiK poseł Zbigniew Girzyński ocenił swój ewentualny start w wyborach do Senatu. Czytaj dalej »
Kopaczewska do Sejmu, Person do Senatu - lokomotywy wyborcze włocławskiej PO
2015-07-30, 16:55Platforma Obywatelska we Włocławku ma już swoich kandydatów do Sejmu i Senatu. O mandat poselski po raz kolejny będzie się ubiegać poseł Domicela Kopaczewska, a także Barbara Moraczewska - obecna zastępczyni prezydenta Włocław… Czytaj dalej »