NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Joanna Rumińska kandydatką na burmistrza Brodnicy
2018-09-05, 20:52Rozwój infrastruktury sportowej, większa promocja miasta i jawność urzędu - zapowiada na początku kampanii wyborczej Joanna Rumińska, kandydatka na burmistrza Brodnicy z Komitetu Wyborczego Wyborców Kocham to Miasto. Czytaj dalej »
Maciej Glamowski kandydatem na prezydenta Grudziądza
2018-09-05, 19:51Maciej Glamowski kolejnym kandydatem na urząd prezydenta Grudziadza. Miejski radny i lider Obywatelskiego Grudziądza ogłosił to oficjalnie na konferencji zorganizowanej na Górze Zamkowej. Czytaj dalej »
Stowarzyszenie My Bydgoszczanie popiera Tomasza Latosa w walce o fotel prezydenta miasta
2018-09-05, 19:16Stowarzyszenie My Bydgoszczanie popiera Tomasza Latosa w walce o fotel prezydenta Bydgoszczy. Czytaj dalej »
Rafał Bruski chce po raz trzeci być prezydentem Bydgoszczy
2018-09-05, 17:54Rafał Bruski zainaugurował swoją kampanię wyborczą. Prezydent Bydgoszczy przed dziennikarzami rozliczał się z wyborczych obietnic sprzed czterech lat. Przypomniał ulotkę ze swojej poprzedniej kampanii i hasło: 'Inni obiecują. Ja… Czytaj dalej »
Platforma Obywatelska we Włocławku ma dwóch kandydatów na prezydenta?
2018-09-05, 16:09Dwaj członkowie Platformy Obywatelskiej we Włocławku zamierzają ubiegać się o fotel prezydenta tego miasta. Chęć kandydowania ogłosił Jacek Kuźniewicz, obecnie zawieszony w prawach członka PO. Oficjalne poparcie partii ma natomiast… Czytaj dalej »
O jawność wydatków publicznych apeluje Sławomir Mentzen - kandydat na prezydenta Torunia
2018-09-05, 14:34Toruń miasto jawności - to kolejne hasło w programie wyborczym Sławomira Mentzena z partii Wolność. Zdaniem kandydata na prezydenta Torunia, jawność wydatków publicznych to najlepsza metoda na zmniejszenie poziomu korupcji, nepotyzmu… Czytaj dalej »
Jarosław Chmielewski przypomniał rządowy program wspierania samorządów
2018-09-05, 13:09- Rząd przekaże gminom pieniądze bez względu na to, czy będzie tam po wyborach rządził burmistrz z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, czy jakikolwiek inny. Natomiast ja gwarantuję, że najlepiej te środki wykorzystam - oświadczył… Czytaj dalej »
Michał Zaleski będzie się po raz piąty ubiegał się o prezydenturę w Toruniu
2018-09-05, 12:41Rządzący Toruniem od 2002 r. Michał Zaleski ogłosił w środę, że po raz piąty będzie ubiegał się o funkcję prezydenta miasta. 'Oferuję torunianom swoje doświadczenie, wysiłek i determinację' - powiedział Zaleski. Czytaj dalej »
Marcin Sypniewski w swojej wizji Bydgoszczy wypowiada wojnę "graficiarzom" i chuliganom
2018-09-05, 12:19Zdaniem Marcin Sypniewskiego, kandydata na prezydenta Bydgoszczy, który był gościem dzisiejszej 'Rozmowy dnia' w Polskim Radiu PiK, da się wygrać z 'graficiarzami' szpecącymi miasto. Czytaj dalej »
Jarosław Gowin poparł kandydaturę Ireneusza Stachowiaka na prezydenta Inowrocławia
2018-09-04, 16:35Wicepremier Jarosław Gowin odwiedził Inowrocław. Podczas konferencji prasowej udzielił poparcia kandydatowi na prezydenta miasta Ireneuszowi Stachowiakowi, spotkał się także z lokalnymi politykami, przedsiębiorcami i seniorami. Czytaj dalej »