NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Rozmowa Dnia
2018-10-19, 06:00- Walkę o czystsze powietrze zapowiada ubiegający się o reelekcję prezydent Torunia Michał Zaleski. Jak zapowiedział w Rozmowie Dnia w Polskim Radiu PiK, miasto zlikwidowało do tej pory około połowy starych palenisk, chce także kupić… Czytaj dalej »
Andrzej Kobiak i Jan Rulewski wsparli Zbigniewa Ostrowskiego
2018-10-18, 23:45Senatorskie wsparcie dla wicemarszałka województwa. Senatorowie: Jan Rulewski i Andrzej Kobiak poparli Zbigniewa Ostrowskiego. Czytaj dalej »
Paulina Wenderlich o budowie Trasy Uniwersyteckiej i Młynach Rothera
2018-10-18, 23:00Paulina Wenderlich apeluje do prezydenta Bydgoszczy Rafała Bruskiego o dokończenie Trasy Uniwersyteckiej. Kandydatka PiS do sejmiku województwa twierdzi, że to prezydent nie potrafi przyznać się do błędu. Czytaj dalej »
Radny Wojciech Klabun o rozwiązaniach drogowych w Toruniu
2018-10-18, 22:45Nowe rozwiązania drogowe na lewobrzeżu zaprezentował Wojciech Klabun, toruński radny Prawa i Sprawiedliwości, walczący o mandat w nowej kadencji rady miasta. Czytaj dalej »
Marcin Sypniewski o porozumieniu ponad podziałami
2018-10-18, 20:30Dość partyjnych kłótni, przez które Bydgoszcz traci na znaczeniu - mówi Marcin Sypniewski. Kandydat Czasu Bydgoszczy na prezydenta miasta uważa, że tylko działanie ponad podziałami jest w stanie zapewnić Bydgoszczy dynamiczny rozwój… Czytaj dalej »
Krzysztof Piesak o wspieraniu niepełnosprawnych
2018-10-18, 20:00Chce jeszcze aktywniej działać na rzecz osób niepełnosprawnych - Mirosław Piesak, kandydat PiS do bydgoskiej Rady Miasta przedstawił dziś założenia, na których chce się skupić jeśli zostanie radnym. Czytaj dalej »
Michał Krzemkowski o niesprawiedliwym podziale unijnych pieniędzy
2018-10-18, 19:45Ubiegający się o ponowny wybór do sejmiku województwa Michał Krzemkowski z PiS zarzuca władzom regionu brak zrównoważenia w podziale unijnych pieniędzy. Czytaj dalej »
Tomasz Latos o czynszach Administracji Domów Miejskich w Bydgoszczy
2018-10-18, 19:00Obniżenie czynszów za mieszkania komunalne ADM w Bydgoszczy obiecuje Tomasz Latos - jeśli zostanie prezydentem. Kandydat Zjednoczonej Prawicy zarzuca obecnemu włodarzowi, że w trakcie całej kadencji podniósł czynsze o ponad 100%. Czytaj dalej »
Krzysztof Czabański poparł kandydatów do Rady Miasta Torunia i sejmiku
2018-10-18, 17:15Podczas konferencji przed Urzędem Marszałkowskim przewodniczący Rady Mediów Narodowych poparł kandydatów Prawa i Sprawiedliwości do Rady Miasta i sejmiku województwa. Czytaj dalej »
Koalicja Obywatelska w Grudziądzu podsumowała kampanię wyborczą
2018-10-18, 15:32Kandydaci na radnych Koalicji Obywatelskiej w Grudziądzu podsumowali dzisiaj kampanię wyborczą prowadzoną w mieście. Podziękował im poseł Platformy Tomasz Szymański. Czytaj dalej »