NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Sławomir Mentzen podsumował swoje wyborcze postulaty
2018-10-19, 20:55Kandydat na prezydenta Torunia Sławomir Mentzen podsumował kampanię wyborczą. Podczas briefingu przypomniał swoje najważniejsze postulaty. Czytaj dalej »
Tomasz Latos podsumował kampanię wyborczą
2018-10-19, 20:40- To była trudna i brudna kampania - mówił o atakach pod swoim adresem kandydat Zjednoczonej Prawicy na prezydenta Bydgoszczy poseł Tomasz Latos. Polityk podsumowując kampanię zadeklarował jednak otwartość. Czytaj dalej »
Rafał Bruski podsumował kampanię wyborczą
2018-10-19, 20:19Ubiegający się o reelekcję prezydent Bydgoszczy podsumował kampanię wyborczą.- To są bardzo ważne wybory - mówił Rafał Bruski. Czytaj dalej »
Blok wyborczy "Postaw na Włocławek" zakończył kampanię wyborczą
2018-10-19, 19:43Blok wyborczy 'Postaw na Włocławek' oficjalnie zakończył kampanię wyborczą. Lider komitetu i kandydat na prezydenta, Jacek Kuźniewicz, jest przekonany o sukcesie. Czytaj dalej »
Paweł Skutecki z Kukiz'15 podsumowuje kampanię i zachęca do udziału w wyborach
2018-10-19, 19:13Komitet ugrupowania Kukiz '15 z Bydgoszczy podsumował kampanię. Walczący o prezydencki fotel poseł Paweł Skutecki oraz kandydaci do Rady Miasta i Sejmiku Województwa mówili o swoich spotkaniach z bydgoszczanami, a także zachęcali… Czytaj dalej »
Posłowie PiS Król i Kozanecka: wygrana Bruskiego oznacza sprowadzenie do Bydgoszczy imigrantów
2018-10-19, 18:26Posłowie Piotr Król i Ewa Kozanecka twierdzą, że ponowny wybór Rafała Bruskiego na prezydenta Bydgoszczy oznacza sprowadzenie do miasta imigrantów. Czytaj dalej »
Minister Przedsiębiorczości i Technologii poparła w Toruniu kandydatów Porozumienia
2018-10-19, 17:18Minister Przedsiębiorczości i Technologii Jadwiga Emilewicz poparła dziś w Toruniu kandydatów Porozumienia do Rady Miasta i Powiatu oraz Sejmiku Województwa. Podkreślała też, jak ważne są niedzielne wybory samorządowe. Czytaj dalej »
Koalicja Obywatelska w Bydgoszczy krytykuje kampanię Prawa i Sprawiedliwości
2018-10-19, 16:07Koalicja Obywatelska w Bydgoszczy podsumowała kampanię wyborczą konkurenta Rafała Bruskiego do fotela prezydenta miasta - Tomasza Latosa z Prawa i Sprawiedliwości. Czytaj dalej »
Marcin Sypniewski wierzy, że przejdzie do drugiej tury wyborów
2018-10-19, 14:49Marcin Sypniewski, kandydat Czasu Bydgoszczy na prezydenta miasta, celuje w drugą turę wyborów. Wierzy, że będzie w niej rywalizować z obecnym gospodarzem Bydgoszczy, Rafałem Bruskim. Czytaj dalej »
Prezydent Michał Zaleski: Walczymy, by powstrzymać falę smogu
2018-10-19, 10:56- Walkę o czystsze powietrze zapowiada ubiegający się o reelekcję prezydent Torunia Michał Zaleski. Jak zapowiedział w Rozmowie Dnia w Polskim Radiu PiK, miasto zlikwidowało do tej pory około połowy starych palenisk, chce także kupić… Czytaj dalej »