NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Rafał Bruski pozostanie prezydentem Bydgoszczy; wynik zaskoczył pozostałych kandydatów
2018-10-22, 16:20Zwyciężył w pierwszej turze. Dziś podziękował bydgoszczanom za udział w wyborach samorządowych i podsumował kampanię. Prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski podkreślał, że wygrana po pierwszej turze jeszcze nie miała miejsca w tym… Czytaj dalej »
Koalicja Obywatelska zwyciężyła w wyborach do Sejmiku Województwa?
2018-10-22, 15:48Koalicja Obywatelska uzyskała najwięcej głosów w wyborach do Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Prawo i Sprawiedliwość zajęło drugie miejsce, Polskie Stronnictwo Ludowe - trzecie. Czytaj dalej »
Tomasz Latos: Nie zapomnę o Bydgoszczy
2018-10-22, 13:25- Pomimo porażki nie zapomnę o Bydgoszczy i będę ją wspierał - mówił poseł PiS Tomasz Latos. Kandydat Zjednoczonej Prawicy na prezydenta miasta pogratulował Rafałowi Bruskiemu zwycięstwa w I turze wyborów, a bydgoszczanom podziękował… Czytaj dalej »
Koalicja Obywatelska, PiS i lokalny komitet zdobyły mandaty w Radzie Miasta w Grudziądzu
2018-10-22, 13:16Komitety Koalicji Obywatelskiej, Prawa i Sprawiedliwości oraz Sojuszu Obywatelskiego Grudziądza Macieja Glamowskiego zdobyły mandaty w Radzie Miasta Grudziądza - ogłosiła Miejska Komisja Wyborcza. Czytaj dalej »
W Ciechocinku będzie II tura wyborów
2018-10-22, 12:38Dotychczasowy wieloletni burmistrz Ciechocinka Leszek Dzierżewicz z bloku 'Dla przyszłości Ciechocinka' zdobył 47 procent głosów. To oznacza, że będzie II tura wyborów, w której zmierzy się z Marcinem Strychem, kandydatem Prawa… Czytaj dalej »
W Inowrocławiu II tury nie będzie. Ryszard Brejza z dużym poparciem
2018-10-22, 12:28W Inowrocławiu trwa liczenie głosów. Do Miejskiej Komisji Wyborczej nie dotarły jeszcze protokoły z 6 obwodowych komisji, najprawdopodobniej jednak, wynik wyborów na prezydenta miasta nie ulegnie już znaczącej zmianie. Czytaj dalej »
Glamowski i Guzowski zmierzą się w II turze wyborów na prezydenta Grudziądza
2018-10-22, 12:02Maciej Glamowski popierany przez Koalicję Obywatelską oraz Andrzej Guzowski popierany przez PiS zmierzą się w II turze wyborów prezydenckich w Grudziądzu - poinformowała Miejska Komisja Wyborcza. W I turze zwyciężył Glamowski, uzyskując… Czytaj dalej »
PiS wygrało wybory do Rady Miasta we Włocławku
2018-10-22, 11:58Prawo i Sprawiedliwość wygrało wybory do Rady Miasta Włocławka - poinformowała Miejska Komisja Wyborcza. Zwycięzcy uzyskali dziewięć mandatów w 25-osobowej radzie. Drugie miejsce zajęła Platforma Obywatelska, której przypadnie… Czytaj dalej »
Liczenie głosów w Bydgoszczy
2018-10-22, 11:44W Bydgoszczy głosy do rady miasta, sejmiku i na prezydenta oddawane były w 205 komisjach obwodowych. Wszystkie protokoły z obwodów trafiają do Miejskiej Komisji Wyborczej, która od niedzieli ulokowała się w hali Artego. Czytaj dalej »
Michał Zaleski prawdopodobnie ponownie prezydentem Torunia
2018-10-22, 10:08Rządzący Toruniem od 2002 roku Michał Zaleski (kandydat niezależny) będzie prawdopodobnie zajmował tę funkcję przez pięć kolejnych lat. Z cząstkowych danych przekazanych przez jego sztab wynika, że uzyskał 55 procent głosów. Czytaj dalej »