NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Trwa druga tura wyborów samorządowych na Kujawach i Pomorzu
2018-11-04, 12:32W 15 gminach Kujaw i Pomorza wybierani są dziś burmistrzowie. Dogrywka wyborcza odbywa się także w dwóch miastach prezydenckich. W naszym regionie wybieranych jest dziś również 15 wójtów. Czytaj dalej »
Jarosław Chmielewski zakończył przygotowania do II tury wyborów
2018-11-02, 16:174 listopada, w niedzielę odbędzie się druga tura wyborów. Od północy z 2 na 3 listopada rozpoczyna się cisza wyborcza. Swoją kampanię zakończył Jarosław Chmielewski, kandydat na prezydenta Włocławka i szef miejskich struktur… Czytaj dalej »
Marek Maciak: Wojtkowski mniejszym złem dla Włocławka
2018-11-01, 08:00Marek Maciak, były już kandydat na prezydenta Włoclawka, w drugiej turze wyborów popiera dotychczasowego prezydenta miasta i kandydata na to stanowisko Marka Wojtkowskiego. Czytaj dalej »
Radni i prezydent Torunia odebrali zaświadczenia o wyborze
2018-10-30, 20:46Zaświadczenia o wyborze na radnego i prezydenta wręczył w Toruniu przewodniczący miejskiej komisji wyborczej. Czytaj dalej »
Koalicja Obywatelska i SLD będą rządzić wspólnie we Włocławku
2018-10-30, 19:49We Włocławku wszystko jasne. Nową Radą Miasta będzie rządzić większościowa koalicja utworzona przez Sojusz Lewicy Demokratycznej i Koalicję Obywatelską. Czytaj dalej »
Premier Morawiecki w regionie: zwiedza fabrykę, wspiera kandydatów PiS
2018-10-30, 17:47- Potrzebujemy w Polsce takich firm jak Hydro-Vacuum SA w Grudziądzu - innowacyjnych, konkurencyjnych i z polskim kapitałem - mówił premier Mateusz Morawiecki, który we wtorek odwiedził tę fabrykę. Z Grudziądza pojechał do Ciechocinka… Czytaj dalej »
Wojtkowski - Chmielewski. Debata przed II turą wyborów prezydenta Włocławka
2018-10-30, 06:00Marek Wojtkowski i Jarosław Chmielewski zmierzyli się w organizowanej przez Polskie Radio PiK debacie przed II turą wyborów prezydenta Włocławka. Pojedynek kandydatów odbyl się w sali Kujawskiej Szkoły Wyższej przy pl. Wolności… Czytaj dalej »
Marek Wojtkowski zaapelował do włocławian o poparcie w II turze wyborów prezydenta miasta
2018-10-29, 20:00Walczący o reelekcję prezydent Włocławka Marek Wojtkowski zorganizował konwencję wyborczą przed drugą turą głosowania. Czytaj dalej »
Łukasz Kowarowski pobił rekord w historii wolnych wyborów w Grudziądzu
2018-10-24, 11:51To Rekordowe poparcie mieszkańców Grudziądza dla przedstawiciela lewicy. 1834 głosy - tyle uzyskał Łukasz Kowarowski, szef grudziądzkich struktur SLD walcząc o mandat miejskiego radnego. Czytaj dalej »
Sejmik województwa: Koalicja Obywatelska bez zmian, spore zdobycze PiS
2018-10-23, 20:44W wyniku wyborów do sejmiku województwa kujawsko-pomorskiego PiS zwiększył o 4 liczbę radnych - pomimo zmniejszenia ich ogólnej liczby z 33 do 30. Tak samo liczebny, jak w poprzedniej kadencji klub będzie miała Koalicja Obywatelska… Czytaj dalej »