NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Kandydatowi Koalicji Europejskiej unijne tematy nie są obce
2019-05-17, 20:00Grudziądz był kolejnym przystankiem w kampanii do europarlamentu Michała Korolki. Kandydat KE przyjechał do miasta czerwonym autobusem i opowiedział o swoich planach... Czytaj dalej »
„Nie” dla budżetu obywatelskiego w Inowrocławiu. Nie wszystkim się to podoba
2019-05-17, 15:12Kandydat PiS do Europarlamentu Ireneusz Stachowiak i radni Zjednoczonej Prawicy mają pomysł na znalezienie w budżecie miasta pieniędzy na projekty budżetu obywatelskiego. Proponują specjalną uchwałę. Czytaj dalej »
O porcie pisano palcem po wodzie, ale sieci - po dotację - już zostały zarzucone
2019-05-17, 07:00W Emilianowie koło Bydgoszczy ma powstać port multimodalny na Wiśle. O unijne pieniądze na jego budowę stara się europoseł PiS Kosma Złotowski - kandydujący do Parlamentu Europejskiego na kolejną kadencję. Czytaj dalej »
Działacze Konfederacji: Nie chcemy rozsadzać Unii Europejskiej od środka
2019-05-16, 21:24W Bydgoszczy odbyła się regionalna konwencja Konfederacji. - Współpraca tak, ale uległość nie - podkreślał Artur Zawisza z Prawicy Rzeczypospolitej, mając na myśli relację Polski z Unią Europejską. Czytaj dalej »
Młodzi namawiają by pójść na wybory. W Toruniu zorganizowali konferencję
2019-05-16, 07:08Niska frekwencja - to jedno z zagrożeń zbliżających się wyborów do Parlamentu Europejskiego - mówili uczestnicy konferencji w Toruniu. Na Wydziale Prawa i Administracji UMK spotkali się eksperci z zakresu prawa wyborczego, doktoranci… Czytaj dalej »
Sypniewski przeciwko cenzurze Internetu. „Dla wielu to główne źródło informacji”
2019-05-15, 14:35O wolność słowa i wyrażania poglądów w UE zamierza walczyć Marcin Sypniewski - jeśli tylko dostanie się do Europarlamentu. Czytaj dalej »
Ostatnia szansa na nagrodę! Nakręć filmik zachęcający do udziału w Eurowyborach!
2019-05-14, 10:10Urząd Marszałkowski razem z Polskim Radiem PiK ogłaszają konkurs na najlepsze spoty filmowe, zachęcające mieszkańców regionu do udziału w głosowaniu w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Zwycięzcy otrzymają hulajnogi elektry… Czytaj dalej »
Jarosław Kaczyński: Będziemy bronić złotówki. Konwencja PiS w Bydgoszczy
2019-05-11, 10:42- Przed nami wybory bardzo wielkiej stawki. Będziemy bronić takich kwestii jak polska złotówka, także prawa do tego, by w Polsce w dalszym ciągu istniała normalna rodzina - mówił prezes PiS Jarosław Kaczyński podczas konwencji regionalnej… Czytaj dalej »
Marcin Wroński: powinniśmy mieć europejskie zarobki i europejskie drogi
2019-05-11, 07:03Dla Polaków zarobki takie jak na Zachodzie, a dla Inowrocławia pieniądze na drogi - to główne założenia programu wyborczego przedstawionego dziś w Inowrocławiu przez kandydata do Parlamentu Europejskiego Marcina Wrońskiego. Czytaj dalej »
Pyta kontrkandydatów z Koalicji Europejskiej, czy popierają inicjatywy LGBT+
2019-05-10, 15:05Kandydat Prawa i Sprawiedliwości do Parlamentu Europejskiego Przemysław Przybylski wzywa kontrkandydatów z Koalicji Europejskiej do debaty o LGBT. Apeluje też wyborców o zastanowienie się, na jakich wartościach chcą budować Europ… Czytaj dalej »