NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Główną przyczyną zgonów w Europie jest aborcja - mówił w Toruniu Tomasz Mentzen
2019-05-24, 11:17Kandydat jest „czwórką” na liście Konfederacji Korwin Braun Liroy Narodowcy. Uważa, że w sprawie aborcji potrzebna jest odezwa Parlamentu Europejskiego. Nie ma złudzeń. Żadna z dużych polskich partii tematu nie podejmie... Czytaj dalej »
Są dwa obozy. Który wybieracie? - pyta Radosław Sikorski na finiszu kampanii [wideo]
2019-05-24, 09:40- Będziemy walczyć o pozostanie Polski w UE i unijne pieniądze dla naszego regionu - mówił o poranku przed bydgoskim dworcem PKP Radosław Sikorski. Były marszałek Sejmu jest „jedynką” na kujawsk-pomorskiej liście Koalicji Europejskiej… Czytaj dalej »
Tomasz Latos uważa, że środki unijne są dzielone niesprawiedliwie
2019-05-23, 22:45- Nie wszyscy są równo traktowani jeżeli chodzi o podział środków unijnych - mówił w Grudziądzu Tomasz Latos. Kandydat Zjednoczonej Prawicy do Europarlamentu zapowiada, że zrobi wszystko aby ten podział w naszym regionie był s… Czytaj dalej »
Prof. Roman Bäcker: Mamy do czynienia z rewolucją antypedofilską w Polsce
2019-05-23, 11:00- Rewolucja oznacza, że to społeczeństwo stawia wymagania i określa, co jest dobre, a co złe - mówił w porannej Rozmowie Dnia Polskiego Radia PiK prof. Roman Bäcker, politolog z UMK. Czytaj dalej »
Wanda Nowicka na rondzie Jagiellonów. W tym miejscu niepełnosprawni zawracają...
2019-05-22, 18:53O wprowadzenie kolejnych rozwiązań ułatwiających życie osobom niepełnosprawnym apelowała w Bydgoszczy Wanda Nowicka, „jedynka' na regionalne liście Wiosny w eurowyborach. Czytaj dalej »
Na górze Mikołaj Kopernik, na dole Zbigniew Girzyński, a w tle kampania wyborcza
2019-05-22, 15:03Infrastruktura, gospodarka oraz inwestycje w kulturę i człowieka - tym, między innymi, chce zająć się dr Zbigniew Girzyński, kandydat listy Prawa i Sprawiedliwości do Parlamentu Europejskiego. Czytaj dalej »
Poseł Tomasz Latos: Trzeba wypromować województwo w Unii Europejskiej
2019-05-22, 13:46- Chcę zabiegać o to, by nasze piękne województwo promowane było w Brukseli i Strasburgu - zapewniał podczas konferencji przy pomniku Kopernika w Toruniu poseł PiS Tomasz Latos. Czytaj dalej »
O pieniądzach, prawie czy sojuszach. Debaty przed Eurowyborami w Polskim Radiu PiK [wideo]
2019-05-22, 13:14Ostatnia debata z udziałem kandydatów w wyborach do Parlamentu Europejskiego odbyła się w środę (22 maja) w Polskim Radiu PiK. Wszystkie cztery można obejrzeć na naszym portalu. Czytaj dalej »
Prof. Zybertowicz: Sondaże często są nadużywane i kreują rzeczywistość [wideo]
2019-05-22, 11:39- Istnieje efekt stadny, efekt zachowań gromadnych i przepowiednie samosprawdzające się. Są tacy, którzy - jeśli wierzą, że coś nastąpi - chcą być w obozie zwycięzców - mówił prof. Andrzej Zybertowicz, socjolog, doradca Prezydenta… Czytaj dalej »
Wiosna zawiadamia prokuraturę. Donosi na biskupa
2019-05-21, 19:20Wanda Nowicka i Elżbieta Długołęcka - kandydatki Wiosny do Parlamentu Europejskiego złożyły do Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz-Południe zawiadomienie w sprawie biskupa bydgoskiego Jana Tyrawę. Wskazały, że hierarcha mając wiarygodną… Czytaj dalej »