NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Polityka lekowa w Polsce jest chora. Opozycja chce ten system uleczyć. Jak?
2019-07-23, 14:00O realne rozwiązanie problemu z dostępnością leków w aptekach apeluje Koalicja Obywatelska. Poseł PO Arkadiusz Myrcha, po wyjściu z jednej z aptek na toruńskiej starówce ujawnił, że z listy z trzynastu najczęściej poszukiwanych… Czytaj dalej »
Jan Rulewski nie chce się łączyć z PSL. A stronnictwo wręcz przeciwnie...
2019-07-17, 14:45Senator Jan Rulewski potwierdza, że otrzymał propozycje startu do parlamentu z list PSL. Informacje tę podał tygodnik „WPROST'. Polityk oferty od ludowców nie przyjął. Dlaczego? Czytaj dalej »
Poseł Szymański podsumowuje i chce dalej działać dla Grudziądza i grudziądzan
2019-07-16, 18:18Prawie 98 proc. obecności na posiedzeniach Sejmu, 257 interwencji poselskich i 1974 „załatwione sprawy” - poseł Platformy Obywatelskiej Tomasz Szymański z Grudziądza podsumował swoją 8-letnią pracę parlamentarną. W jesiennych… Czytaj dalej »
Wiosna gotowa na jesień? Do Parlamentu sama czy jednak z kimś?
2019-07-16, 10:49- Decyzja o tym z kim pójdziemy do wyborów powinna zapaść w tym tygodniu - powiedziała Radiu PiK Wanda Nowicka z Wiosny Roberta Biedronia. Czytaj dalej »
Krzysztof Drozdowski: Z Pawłem Kukizem nie da się współpracować
2019-07-15, 09:57- Szukamy sojuszników do wspólnego startu w wyborach parlamentarnych. Rozmawiamy z tymi, z którymi nas coś łączy - mówił w Rozmowie Dnia Polskiego Radia PiK Krzysztof Drozdowski. Czytaj dalej »
Schetyna: nie „jedynki” na listach są najważniejsze ale podstawa programowa
2019-07-13, 15:57Nie „jedynki” na listach wyborczych są najważniejsze ale podstawa programowa; PiS nie ma programu, my przedstawiliśmy rzetelny i rzeczowy program - mówił szef PO Grzegorz Schetyna. Czytaj dalej »
Poseł Szymański: Subwencja oświatowa dla samorządów jest za niska
2019-07-12, 11:30Grudziądzki poseł Platformy Obywatelskiej zaniepokojony zbyt niską subwencją oświatową dla samorządu. Tomasz Szymański twierdzi, że rządowa pomoc dla grudziądzkiej oświaty jest niedoszacowana, bo co roku brakuje kilkudziesięciu… Czytaj dalej »
Beata Szydło nie będzie szefową komisji w Parlamencie Europejskim.
2019-07-10, 20:20Była premier, w środowym (10.07.) głosowaniu nie została wybrana na stanowisko przewodniczącej komisji zatrudnienia i spraw socjalnych Parlamentu Europejskiego. Za jej kandydaturą było 21 posłów, 27 przeciw, a dwóch wstrzymało się… Czytaj dalej »
Siemoniak: PO chce zaproponować w najbliższych tygodniach program dla mniejszych miejscowości
2019-07-09, 11:31Chcemy w najbliższych tygodniach zaproponować program dla mniejszych miejscowości - zapowiedział w Ciechocinku wiceszef Platformy Obywatelskiej Tomasz Siemoniak. Według niego złą specyfiką polskich miasteczek jest obecnie to, że się… Czytaj dalej »
Poseł Kłopotek wystartuje z listy w Pomorskiem. Dla kogo chce zdobyć mandat?
2019-07-09, 09:33Eugeniusz Kłopotek, poseł Polskiego Stronnictwa Ludowego z okręgu bydgoskiego, w jesiennych wyborach do Sejmu zamierza startować tym razem z okręgu pomorskiego, i wcale nie po to, by zdobyć mandat dla siebie. Czytaj dalej »