NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Joanna Scheuring-Wielgus na listach Lewicy w Toruniu?
2019-08-14, 10:05Bardzo mi zależy, żeby Lewica znalazła się w Sejmie - powiedziała Polskiemu Radiu PiK poseł Joanna Scheuring-Wielgus. Według ustaleń Polskiej Agencji Prasowej - „dwójką” - na liście w okręgu toruńsko-włocławskim. Czytaj dalej »
Kwiatkowski w Toruniu, Gawkowski w Bydgoszczy liderami list Lewicy
2019-08-13, 10:10W nocy z poniedziałku na wtorek zakończono akceptowanie czołówek list wyborczych Lewicy do Sejmu przez tworzące je: SLD, Wiosnę i Razem. Włodzimierz Czarzasty ma być „jedynką” w Sosnowcu; na listach znajdą się też, m.in. Robert… Czytaj dalej »
Paweł Skutecki bierze rozbrat z Kukiz'15. Przez mariaż z PSL
2019-08-09, 10:57Bydgoski poseł Paweł Skutecki odchodzi z klubu Kukiz'15. Zapowiedział, że jeszcze dziś złoży rezygnację. Jak mówi nie po drodze mu z Polskim Stronnictwem Ludowym, z którym Kukiz'15 wystartuje wspólnie w jesiennych wyborach parl… Czytaj dalej »
Koniec z SLD, teraz Inicjatywa Polska. „Nie chodzi o lepsze miejsce na liście"
2019-08-05, 18:05Ireneusz Nitkiewicz wystartuje w wyborach parlamentarnych z ramienia Inicjatywy Polska - ogłosił w poniedziałek. Czytaj dalej »
Nieoficjalnie: SLD chce zmienić nazwę na Lewica. Kompromis w ramach koalicji
2019-08-04, 12:27Liderzy Sojuszu Lewicy Demokratycznej chcą zmienić nazwę partii na Lewica - dowiedziała się nieoficjalnie PAP. Powodem jest obawa przed startem w najbliższych wyborach w formule koalicji, a jednocześnie niechęć partnerów SLD - Lewicy… Czytaj dalej »
Koalicja Obywatelska zaprezentowała „jedynki” list wyborczych do Sejmu; w regionie Brejza i Lenz
2019-07-30, 23:34Dziennikarz sportowy Tomasz Zimoch, b. szef MSZ Bartłomiej Sienkiewicz, b. wiceszef MSZ Paweł Kowal, prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc, pediatra dr Riad Haidar - to niektóre niespodzianki zaprezentowanych we wtorek „jedynek” list wyborczych… Czytaj dalej »
Wybory do samorządu rolniczego wg nowych zasad
2019-07-28, 19:31W 43 gminach na 144 w naszym województwie odbyły wybory do Kujawsko-Pomorskiej Izby Rolniczej, obligatoryjnego samorządu zawodowego rolników. Czytaj dalej »
Poseł Olszewski o braku biura programu „Czyste powietrze” w Bydgoszczy: To zemsta za wynik wyborów
2019-07-26, 13:55Bydgoszcz jest pomijana przy tworzeniu terenowych biur udzielających informacji na temat rządowego programu „Czyste Powietrze” - twierdzi Paweł Olszewski. Zdaniem posła Platformy Obywatelskiej to odwet rządu za podwójną porażkę… Czytaj dalej »
Zieloni walczą o zieleń w Bydgoszczy. Czy konieczne są tak duże wycinki drzew? [wideo]
2019-07-26, 11:48Członkowie partii Zieloni napisali do prezydenta Bydgoszczy Rafała Bruskiego, w którym pytają o politykę dotyczącą zieleni w mieście. Działacze nie zgadzają się na masowe wycinki drzew, jak na przykład na Kapuściskach. Dlatego… Czytaj dalej »
Lewica idzie razem: Wiosna, SLD i Partia Razem na jednej liście
2019-07-23, 18:45Regionalni przedstawiciele Wiosny, SLD i Partii Razem spotkali się na pl. Wolności w Bydgoszczy. Te trzy ugrupowania zamierzają wspólnie wystartować w wyborach parlamentarnych. Członkowie bloku lewicowego zaprezentowali się podczas… Czytaj dalej »