NIK negatywnie ocenia przygotowanie korespondencyjnych wyborów prezydenta RP
2021-05-13, 11:20 PAP/Redakcja
Prezes najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś./fot. PAP/Paweł Supernak
- Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył w czwartek (13.05.) prezes NIK Marian Banaś. Na te zarzuty odpowiada Centrum Informacji Rządu.
Szef NIK zaprezentował w czwartek (13.05.) ustalenia kontroli Izby dotyczące działań wybranych podmiotów w związku z przygotowaniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 10 maja 2020 r., z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego.
Na wstępie konferencji prasowej przedstawiono nagranie z sekwencją zdarzeń dotyczących wyborów.
Z kolei Banaś mówił, że kontrolę przeprowadzono w KPRM, MSWiA, MAP oraz dwóch spółkach Skarbu Państwa - Poczcie Polskiej oraz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Objęła ona okres od lutego do października 2020 r.
- NIK negatywnie oceniła proces przygotowania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z wykorzystaniem głosowania korespondencyjnego przez wymienione przeze mnie podmioty - oświadczył Banaś.
- W okresie od 16 kwietnia, czyli od momentu podpisania decyzji o wyborach przez pana premiera, do 9 maja jedyną uprawnioną jednostką, organem do organizowania i przygotowania wyborów na Prezydenta RP była Państwowa Komisja Wyborcza. Organizowanie i przygotowanie wyborów na podstawie decyzji administracyjnej nie powinno mieć miejsca i było pozbawione podstaw prawnych - oświadczył Banaś.
Jak dodał, zgodnie z art. 7 konstytucji organy państwowe działają na podstawie prawa i w granicach obowiązującego prawa.
NIK skierowała do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z organizacją wyborów przez zarządy Poczty Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; będą analizowane stanowiska otrzymane od MAP, MSWiA oraz KPRM - mówił szef NIK Marian Banaś.
Rząd odpowiada
W trakcie konferencji prasowej NIK, Centrum Informacyjne Rządu przekazało, że - tu cytat: „Wszystkie decyzje o rozpoczęciu technicznych przygotowań do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich były zgodne z prawem; premier i szef Kancelarii Premiera stali na straży Konstytucji".
Jak czytamy dalej:„ Ich wszelkie działania miały na celu przeprowadzenie wyborów w konstytucyjnym terminie. Premier nie zarządził nigdy wyborów prezydenckich ani głosowania w trybie korespondencyjnym. Celem podjętych działań było umożliwienie udziału w wyborach grupom uprawnionym, których życie i zdrowie ze względu na pandemię były zagrożone (seniorom, osobom z niepełnosprawnościami), a także przebywającym w izolacji.
Po pierwsze: bezpieczeństwo obywateli
Rok 2020 stał pod znakiem pandemii koronawirusa. W obliczu tak wielkiego światowego kryzysu priorytetem całego rządu było zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Dotyczyło to również bezpieczeństwa podczas organizacji konstytucyjnych wyborów prezydenckich. Przed wyborami panowała powszechna opinia, że nie ma możliwości przeprowadzenia głosowania metodą tradycyjną.
Dlatego rząd musiał podjąć decyzje zapewniające ochronę obywateli, przy jednoczesnej realizacji czynnego prawa wyborczego. Prawa, które zapewnia Konstytucja RP. Dzięki stworzeniu faktycznych możliwości głosowania korespondencyjnego – w zakresie, w jakim dopuszczały to obowiązujące wtedy przepisy Kodeksu wyborczego – można było w tym krytycznym dla zdrowia publicznego okresie uniknąć gromadzenia się ludzi (zwłaszcza tych szczególnie narażonych na groźny przebieg COVID-19) w większych skupiskach i na małej przestrzeni. Takie warunki niewątpliwie sprzyjają zakażeniu koronawirusem.
Po drugie: działania podjęte zgodnie z prawem
Rząd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zapewnienia warunków do realizacji wyborów prezydenckich w terminie konstytucyjnym. Marszałek Sejmu, zgodnie z Konstytucją RP, wyznaczył ten termin na 10 maja 2020 roku. Kierując się przede wszystkim bezpieczeństwem obywateli, rząd podjął decyzję, żeby technicznie przygotować możliwość głosowania korespondencyjnego. Prezes Rady Ministrów w swoich decyzjach ani nie zarządził wyborów prezydenckich, ani nie zarządził w nich trybu głosowania korespondencyjnego. W decyzjach tych Premier jedynie nakazał dwóm przedsiębiorcom publicznym – Poczcie Polskiej oraz Wytwórni Papierów Wartościowych – rozpoczęcie techniczno-organizacyjnego przygotowywania się do głosowania korespondencyjnego.
Decyzje te miały umożliwić przeprowadzenie głosowania korespondencyjnego, zgodnie z obowiązującym wówczas Kodeksem wyborczym. W chwili wydania decyzji przez Prezesa Rady Ministrów głosować korespondencyjnie mogły osoby niepełnosprawne, osoby przebywające w izolacji oraz seniorzy, którzy ukończyli 60 lat.
Po trzecie: każda instytucja działała zgodnie ze swoimi kompetencjami
Wydane decyzje nie naruszały ustawowych kompetencji organów wyborczych – Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego. Zadania tych instytucji nie obejmują przygotowania do głosowania korespondencyjnego. Kodeks wyborczy jasno wskazuje, że te zadania należą do Poczty Polskiej.
Państwowa Komisja Wyborcza i Krajowe Biuro Wyborcze nie posiadały także kompetencji, aby polecić Poczcie Polskiej rozpoczęcie przygotowań do przeprowadzenia głosowania korespondencyjnego. Takie uprawnienie posiadał Prezes Rady Ministrów. Art. 11 ust. 2 ustawy covidowej dawał premierowi możliwość wydawania decyzji administracyjnych - poleceń przedsiębiorcom w zakresie przeciwdziałania koronawirusowi, w tym także w sprawach dotyczących wyborów w czasie epidemii. "
Raport NIK dotyczy organizacji planowanych na 10 maja ub. roku wyborów prezydenta, w których Polacy, ze względu na pandemię COVID-19, mieli głosować wyłącznie drogą korespondencyjną. Za organizację głosowania - zgodnie z ustawą z 6 kwietnia o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r., która weszła w życie 9 maja - odpowiadał minister aktywów państwowych. Wydrukowane zostały m.in. pakiety wyborcze; ich dostarczeniem miała się zająć Poczta Polska.
Wybory jednak nie odbyły się 10 maja. Tego dnia Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła w wydanej uchwale, że "brak było możliwości głosowania na kandydatów" i że fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 Kodeksu wyborczego brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Ostatecznie wybory odbyły się 28 czerwca.
Zobacz także
Paulina Wenderlich: Sąd Apelacyjny musi powstać w Bydgoszczy
2019-09-06, 15:06O utworzenie Sądu Apelacyjnego w Bydgoszczy chce zabiegać jako posłanka kandydatka PiS z Bydgoszczy - Paulina Wenderlich. Czytaj dalej »
Koalicja Obywatelska oficjalnie rozpoczyna kampanię w Grudziądzu
2019-09-05, 21:10W czwartek poseł Tomasz Szymański przedstawił osoby z powiatu grudziądzkiego, startujące do Sejmu z ramienia Koalicji Obywatelskiej. Czytaj dalej »
Lewica w Bydgoszczy: Więcej pieniędzy dla nauczycieli - od tego zaczniemy
2019-09-05, 20:41Podwyżki wynagrodzeń dla nauczycieli, stałe umowy o pracę i 300 tablic multimedialnych dla szkół w każdym powiecie - to wyborcze obietnice Lewicy. Czytaj dalej »
Małgorzata Kidawa-Błońska kandydatką Koalicji Obywatelskiej na premiera
2019-09-03, 18:26Wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska jest kandydatką Koalicji Obywatelskiej na premiera - ogłosił lider Platformy Obywatelskiej Grzegorz Schetyna. Decyzja ta pociągnęła za sobą też zmiany na listach KO do Sejmu - Kidawa-Błońska… Czytaj dalej »
Iwona Michałek: Potrzebne pieniądze na wkład własny dla OSP. Apel do marszałka
2019-09-03, 15:12Wniosek do marszałka o utworzenie Wojewódzkiego Funduszu Wsparcia Ochotniczych Straży Pożarnych złożyła posłanka Zjednoczonej Prawicy Iwona Michałek. Czytaj dalej »
Poseł Olszewski: Co z budową S10 między Bydgoszczą i Toruniem? Apel do premiera
2019-09-03, 14:15O przywrócenie do Programu Budowy Dróg planów odcinka drogi ekspresowej S 10 między Bydgoszczą a Toruniem apeluje do premiera bydgoski poseł PO Paweł Olszewski. Czytaj dalej »
Poseł Stasiński o problemach polskiej oświaty i zmianie szefa bydgoskiej TVP
2019-09-02, 19:39- Reforma oświaty przyniosła negatywne skutki dla społeczeństwa - uważa poseł PO Michał Stasiński, ubiegający się o reelekcję z list Koalicji Obywatelskiej. Polityk twierdzi też, że ”zmiany w lokalnej telewizji są polityczną… Czytaj dalej »
Patryk Jaki wspiera w Toruniu kandydatów Zjednoczonej Prawicy
2019-08-30, 20:08Europoseł Patryk Jaki poparł kandydatów do Sejmu i Senatu - Mariusza Kałużnego oraz zastępcę prezydenta Zbigniewa Rasielewskiego. W Toruniu zachęcał też do głosowania na Zjednoczoną Prawicę. Czytaj dalej »
Konfederacja się „spisała”. Ma ponad 11 tysięcy podpisów pod listami wyborczymi
2019-08-30, 11:23Rekordową liczbę - największą dotąd - podpisów poparcia zebrała pod spisem kandydatów do Parlamentu, Konfederacja. Przedstawiciele tego ugrupowania z Bydgoszczy zanieśli w piątek rano (30.08.) do biura wyborczego gotową do rejestracji… Czytaj dalej »
Parlamentarne plany liderów Koalicji Obywatelskiej z okręgu bydgoskiego
2019-08-29, 16:14Senator Andrzej Kobiak chce stworzyć nową ustawę o zatrudnieniu osób z niepełnosprawnościami, a były europoseł PO Tadeusz Zwiefka powalczy o niezależność mediów. Czytaj dalej »